Δραματική αύξηση καταγράφουν οι απαγορεύσεις βιβλίων στα δημόσια σχολεία των Ηνωμένων Πολιτειών, φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με τη νεότερη ετήσια έκθεση της οργάνωσης για την ελευθερία της έκφρασης, PEN America.

Τα στοιχεία της έκθεσης «Banned in the USA»

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Εβδομάδας των Απαγορευμένων Βιβλίων, κατά το περασμένο έτος καταγράφηκαν 11.982 περιστατικά αποσύρσεων, τα οποία αφορούσαν 7.370 μεμονωμένα λογοτεχνικά έργα. Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό από τότε που η οργάνωση ξεκίνησε τη συστηματική καταγραφή των απαγορεύσεων, πριν από πέντε χρόνια.

Περισσότερα από 4.500 έργα εμφανίστηκαν στη λίστα για πρώτη φορά, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα ειδών, από κλασικά αριστουργήματα όπως το «Jane Eyre» της Σάρλοτ Μπροντέ, μέχρι δημοφιλείς σειρές μάνγκα όπως το «Tokyo Ghoul».

Οι θεματικές στο στόχαστρο και οι πρωταγωνίστριες πολιτείες

Η συντριπτική πλειονότητα των απαγορεύσεων συνδέεται με βιβλία που διαπραγματεύονται ζητήματα όπως:

Η φυλή και ο ρατσισμός

Η σεξουαλικότητα

Η ταυτότητα φύλου

Το μεγαλύτερο μέρος των αποσύρσεων καταγράφηκε στη Φλόριντα και το Τέξας. Στις συγκεκριμένες πολιτείες έχουν θεσπιστεί αυστηροί νομοθετικοί περιορισμοί, ενώ ασκούνται έντονες πιέσεις από συντηρητικούς ακτιβιστές και πολιτικούς παράγοντες για την αφαίρεση «αμφιλεγόμενων» τίτλων από τις σχολικές βιβλιοθήκες.

Πρωταθλητές στις απαγορεύσεις και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, ο Στίβεν Κινγκ αναδείχθηκε ο συγγραφέας με τα περισσότερα αποσυρθέντα βιβλία (312 περιπτώσεις) ενώ το πιο στοχοποιημένο βιβλίο είναι το μυθιστόρημα «Sold» της Πατρίσια Μακόρμικ, με 25 περιπτώσεις αφαίρεσης από σχολικά ράφια.

Παράλληλα, η έκθεση αναδεικνύει μια νέα τάση. Οι διοικητικοί υπεύθυνοι των σχολικών περιφερειών βασίζονται όλο και περισσότερο σε αλγόριθμους Τεχνητής Νοημοσύνης για τον αυτόματο εντοπισμό και την απόσυρση βιβλίων.

Κίνδυνος για την ελευθερία της ανάγνωσης

Η PEN America υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι σχολικές βιβλιοθήκες στην πνευματική ανάπτυξη των παιδιών, τονίζοντας: «Οι απαγορεύσεις βιβλίων παρεμποδίζουν την ελευθερία της ανάγνωσης, περιορίζοντας την πρόσβαση των μαθητών σε μια ποικιλία απόψεων, φωνών, προοπτικών και λογοτεχνίας που δικαιούνται να γνωρίσουν».

Αντίστοιχες ιστορικές αυξήσεις καταγράφει και η Αμερικανική Ένωση Βιβλιοθηκών (ALA), η οποία στην τελευταία της έκθεση κατέγραψε περίπου 5.600 μόνιμες αφαιρέσεις τίτλων, επιβεβαιώνοντας τη γενικευμένη κρίση που διέρχεται η ελευθερία της έκφρασης στα αμερικανικά σχολεία.

Αφού βρέθηκε στο επίκεντρο μιας σειράς αποκαλύψεων για ανάρμοστη και σκανδαλώδη συμπεριφορά, η Κίμπερλι Γκιλφόιλ οδηγήθηκε χθες σε ατιμωτική «παραίτηση» από τη θέση της πρέσβειρας στην Αθήνα, υπακούοντας στο αίτημα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Το σκάνδαλο όμως συνεχίζει να διογκώνεται, καθώς η εφημερίδα Daily Mail φέρνει στο φως νέα στοιχεία για τα αδιαφανή προσωπικά οικονομικά στοιχεία της αποπεμφθείσας πρέσβειρας.

Καθώς η διπλωματική της σταδιοδρομία κατέρρεε, τρεις πηγές ανέφεραν ότι η Γκιλφόιλ παραδέχτηκε κατ’ ιδίαν πως «ό,τι έκανε, έκανε», λίγο πριν λάβει χώρα η απομάκρυνσή της.

«Αλαζονικό και προκλητικό ύφος»

Πηγές από το περιβάλλον της που επικαλείται η εφημερίδα Daily Mail, επιβεβαιώνουν ότι η Γκιλφόιλ είναι πλέον κλεισμένη στην επίσημη διπλωματική κατοικία στην Αθήνα, κυριευμένη από την αυξανόμενη αναστάτωση που οδήγησε στην αποχώρησή της.

Σύμφωνα με μια πηγή, σε απεγνωσμένα τηλεφωνήματα προς επαφές της στις ΗΠΑ τις τελευταίες ημέρες, μια πανικόβλητη Γκιλφόιλ ξέσπασε λέγοντας: «Δεν έχω κανέναν να εμπιστευτώ εδώ πέρα».

Στον χώρο της πρεσβείας αργά το βράδυ της Τρίτης και μετά την παραίτησή της, η είσοδος παρέμενε ερμητικά κλειστή και σχεδόν έρημη, με αναμμένους μόνο τρεις προβολείς στερεωμένους στους ασβεστωμένους τοίχους του κτιρίου.

Δύο φρουροί ασφαλείας είχαν αναλάβει τη φύλαξη της κεντρικής εισόδου. Γύρω στις 19:07 [τοπική ώρα], ένα SUV τύπου BMW, συνοδευόμενο από ένα δεύτερο όχημα, εισήλθε στον προαύλιο χώρο.

Ένα από τα παλαιότερα μέλη του προσωπικού της αμερικανικής πρεσβείας δήλωσε στη Daily Mail ότι η ραγδαία πτώση της Γκιλφόιλ ήταν «πρωτοφανής».

«Δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ μια τόσο βίαιη απομάκρυνση του επικεφαλής μιας [διπλωματικής] αποστολής. Συνήθως, αυτές οι εξώσεις ή οι τερματισμοί θητείας γίνονται αθόρυβα. Σε αυτή την περίπτωση έγινε απότομα. Αλλά ήταν όντως ένα τέλος;»

«Εξέπεμπε ένα αλαζονικό και προκλητικό ύφος. Και όσο περνούσε ο καιρός, αυτό γινόταν όλο και πιο ανεξέλεγκτο», συνέχισε το στέλεχος.

 

Η απόλυτη ταπείνωση για την Γκιλφόιλ ήρθε όταν η νέα εκπρόσωπος Τύπου του Τραμπ, Κέιτι Ζακαράια, αποκάλυψε ότι ζητήθηκε από την πρέσβειρα να παραιτηθεί, μία ημέρα αφότου ο Τραμπ δήλωσε ότι «δεν ήταν ικανοποιημένος» με τα αρνητικά δημοσιεύματα σχετικά με τον πολυτελή τρόπο ζωής της.

Η Daily Mail ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ξεκίνησε έρευνα για καταγγελίες σχετικά με την υποτιθέμενα «τυραννική» ηγεσία της και τα πλουσιοπάροχα εταιρικά προνόμια στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα.

Νέα στοιχεία στο φως

Στο πλαίσιο αυτό, η εφημερίδα προέβη σε νέες αποκαλύψεις σχετικά με τα αδιαφανή προσωπικά οικονομικά στοιχεία της Γκιλφόιλ.

Στα μέσα του 2025, τη στιγμή που φέρεται να αγωνιζόταν να εξοφλήσει τεράστιες οφειλές σε πιστωτικές κάρτες American Express πριν αναλάβει τα καθήκοντα της πρέσβειρας, η Γκιλφόιλ ζήτησε από αρκετούς εύπορους Έλληνες επιχειρηματίες να καλύψουν την πληρωμή δανείου για το αυτοκίνητό της, ποσού 250.000 δολαρίων, όπως δήλωσαν στην Daily Mail τέσσερα άτομα με άμεση γνώση της υπόθεσης, προερχόμενα από την Ελλάδα και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η Γκιλφόιλ προσέγγισε τους επιχειρηματίες ζητώντας τους να τη βοηθήσουν να εξοφλήσει το πολυτελές Mercedes G-Wagon της, ανέφεραν οι πηγές στη βρετανική εφημερίδα.

Σύμφωνα με τις πηγές, τελικά δεν έλαβε τα χρήματα που ζήτησε.

Οι εκκρεμείς οφειλές ενδέχεται να εγείρουν ανησυχίες κατά τη διαδικασία ελέγχου των υποψηφίων για θέσεις πρέσβεων. Δεν υπήρξε καμία αναφορά στο εν λόγω όχημα στα υποχρεωτικά ομοσπονδιακά έντυπα δήλωσης οικονομικών στοιχείων της Γκιλφόιλ.

Ωστόσο, ένα δάνειο για σκάφος αναφέρεται στο τμήμα των υποχρεώσεων της αναφοράς της, με ποσό που κυμαίνεται μεταξύ 100.000 και 250.000 δολαρίων. Ως πιστωτής εμφανίζεται η Azure Funding, μια εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που ειδικεύεται στη χρηματοδότηση σκαφών και αεροσκαφών.

Η τακτική που ακολουθήθηκε για το αίτημα σχετικά με το G-Wagon θυμίζει τις αποκαλύψεις της Wall Street Journal, η οποία εξασφάλισε γραπτά μηνύματα στα οποία η Γκιλφόιλ ζητούσε από τον πρώην χρηματοδότη του Τραμπ, Έρικ Ντίτερς, να εξοφλήσει το ποσό των 100.000 δολαρίων στην American Express της, λίγο πριν από την ακρόασή της στη Γερουσία για την επικύρωση του διορισμού της, αφήνοντας παράλληλα να εννοηθεί ότι θα του παρείχε πρόσβαση στην κυβέρνηση.

Ο δικηγόρος της έχει διαψεύσει όλους τους ισχυρισμούς περί ανάρμοστης συμπεριφοράς που αφορούν το δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Η ομάδα της Γκιλφόιλ και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα για σχολιασμό, ενώ ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε την Daily Mail στη δήλωση που έκανε ο Τραμπ τη Δευτέρα, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για την κατάσταση. Στη συνέχεια, ζήτησε την παραίτησή της.

Η έρευνα του Γραφείου του Γενικού Επιθεωρητή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ – για την οποία έκανε λόγο η Daily Mail – αναμένεται να αποκτήσει νέα δυναμική, καθώς ενδέχεται περισσότερα άτομα να αισθανθούν ότι μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά τώρα που εκείνη αποχωρεί από τη θέση της.

Ραγδαία κατάρρευση

Η θέση της Γκιλφόιλ στην Αθήνα κατέρρευσε ραγδαία. Σύμφωνα με πληροφορίες, αξιωματούχοι της ελληνικής κυβέρνησης αρνούνταν κατηγορηματικά να πραγματοποιήσουν συναντήσεις μαζί της, λίγο πριν από την απομάκρυνσή της.

Η θεσμική δυσλειτουργία έγινε εμφανής κατά την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα, όταν – όπως αποκάλυψαν τέσσερα πρόσωπα που γνώριζαν την κατάσταση – απαγορεύτηκε ρητά στη Γκιλφόιλ να παρευρεθεί σε μια κρίσιμη κατ’ ιδίαν συνάντηση μεταξύ του Ρούμπιο και του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Επιπλέον, απαγορεύτηκε και στον εκπρόσωπο του Ομίλου ΑΚΤΩΡ η συμμετοχή στο επίσημο δείπνο προς τιμήν του Ρούμπιο, κατόπιν οδηγιών από ανώτερα στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Όπως τονίζει η Daily Mail, δημοσιεύματα αποκάλυψαν ότι η Γκιλφόιλ χρησιμοποίησε τη θέση της για να προωθήσει επιθετικά  επιχειρηματικά συμφέροντα, επιτρέποντας σε λομπίστα να συμμετέχει σε ιδιωτικές διπλωματικές συναντήσεις και δηλώνοντας σε καλεσμένους ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την ελληνική κυβέρνηση, αν το επέλεγαν.

Παρά τη θερμή αγκαλιά που επιφύλαξε η Γκιλφόιλ στον Ρούμπιο κατά την άφιξή του, δύο πηγές δήλωσαν στη Daily Mail ότι εκείνος κράτησε μια «εντελώς αποστασιοποιημένη στάση» απέναντί ​​της κατά τη διάρκεια του δείπνου.

«Ήταν συνέχεια πάνω στον Ρούμπιο»

Μια άλλη πηγή ανέφερε ότι η Γκιλφόιλ έπαιξε το τελευταίο της χαρτί με τον Ρούμπιο τη στιγμή που η WSJ δημοσίευσε την είδηση ​​για τις ύποπτες δραστηριότητές της.

«Ήταν συνεχώς πάνω του, με εμμονικό τρόπο», είπε η πηγή. «Ίσως η πιο χαρακτηριστική στιγμή ήταν οι τελευταίες της στιγμές μαζί του, όταν του έδωσε μια τεράστια, σφιχτή αγκαλιά που για όσους γνώριζαν την κατάσταση εξέπεμπε το μήνυμα: “σώστε με, σας παρακαλώ”».

Η απομόνωσή της οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις δικές της ενέργειες.

Την άνοιξη που πέρασε, απέλυσε έναν έμπειρο Έλληνα οικονομικό σύμβουλο, ο οποίος είχε υπηρετήσει υπό αρκετούς πρέσβεις και κατείχε μεγάλο μέρος της θεσμικής μνήμης της πρεσβείας, αφήνοντας το προσωπικό εμβρόντητο.

Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια της τελευταίας στιγμής να δείξει ότι εξακολουθεί να έχει επιρροή στην Ουάσιγκτον, η Γκιλφόιλ επέμενε στις επαφές της στην Αθήνα ότι θα πραγματοποιηθεί επίσημη κρατική επίσκεψη του Αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο.

Η ομάδα του Βανς δήλωσε στη Daily Mail ότι δεν υπάρχουν σχέδια ταξιδιού για το 2027 προς ανακοίνωση αυτή τη στιγμή. Όταν ρωτήθηκε ευθέως την περασμένη εβδομάδα για το διογκούμενο σκάνδαλο, ο Βανς χαρακτήρισε «υποθετικές» τις αναφορές περί απαίτησης πληρωμών εκ μέρους της, προσθέτοντας ωστόσο ότι δεν του άρεσε καθόλου αυτή η ιστορία.

Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι σχολίασαν με σκυθρωπό ύφος ότι η Γκιλφόιλ προσκολλάται στη θέση της απλώς επειδή δεν έχει πού αλλού να πάει.

«Κανένας στις ΗΠΑ δεν τη θέλει πίσω»

Το ραγδαία εξελισσόμενο σκάνδαλο προστίθεται σε μια μακρά λίστα περιστατικών που έχουν προκαλέσει αμηχανία και συνοδεύουν τη θητεία της Γκιλφόιλ, συμπεριλαμβανομένων ρεπορτάζ της Daily Mail που αποκάλυπταν τις απαιτήσεις της για δωρεάν δείπνα και σαμπάνια, τις αυθαίρετες απολύσεις προσωπικού, την επίσημη εσωτερική έρευνα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, καθώς και τη διαρροή γραπτών μηνυμάτων που περιέγραφαν λεπτομερώς τον επεισοδιακό χωρισμό της από τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ.

Οι Δημοκρατικοί έχουν ζητήσει τη διενέργεια ποινικών ερευνών και ερευνών δεοντολογίας, αιτήματα που θα αποκτήσουν μεγαλύτερη βαρύτητα εάν ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων ή της Γερουσίας σε λιγότερο από έναν μήνα. Η Γκίλφοϊλ δεν έχει απαντήσει άμεσα στις κατηγορίες.

Σε δήλωσή της στο X για την ανακοίνωση της παραίτησής της, η Γκιλφόιλ επέμεινε ότι οι κατηγορίες εναντίον της είναι «ψευδείς» και δεσμεύτηκε να υπερασπιστεί «σθεναρά» το όνομα και τη φήμη της, καθώς ολοκληρώνεται η θητεία της ως Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα.

«Δεν θα επιτρέψω σε ψευδείς κατηγορίες να καθορίσουν τη δεκαετή δημόσια προσφορά μου», έγραψε η Γκιλφόιλ. «Αν και η θητεία μου ως Πρέσβειρα ενδέχεται να φτάνει στο τέλος της, η αφοσίωσή μου στον Πρόεδρο Τραμπ, στο κίνημα “America First” και στη χώρα που αγαπώ δεν θα τελειώσει ποτέ».

Οι νομικοί της σύμβουλοι επιμένουν ότι δεν έχει διαπράξει κανένα παράπτωμα, ενώ η Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα έχει εκφράσει σιωπηρά τη δημόσια στήριξή της.

Η Daily Mail επικοινώνησε με τους νομικούς της συμβούλους ζητώντας κάποιο σχόλιο. Ωστόσο, όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ένας Αμερικανός αξιωματούχος: «Κανένας στις ΗΠΑ δεν τη θέλει πίσω».

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε χθες Δευτέρα δημοσιεύματα τα οποία ανέφεραν ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να αποπέμψει την πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η θέση της οποία έχει κλονιστεί από μια σειρά αποκαλύψεων σε βάρος της.

«Το εξετάζουμε. Δεν είμαστε ικανοποιημένοι», δήλωσε ο πρόεδρος Τραμπ όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο στον Λευκό Οίκο για το εάν εξετάζει την απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από τη θέση της.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται ότι θα αποφασίσει σύντομα για την τύχη της πρώην μνηστής του πρωτότοκου γιου του, Ντον Τζούνιορ, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο CNN.

Η απάντηση της Γκιλφόιλ για τα δημοσιεύματα

Υπενθυμίζεται ότι χθες, Δευτέρα, η Κίμπερλι Γκιλφόιλ έδωσε απαντήσεις, μέσω των δικηγόρων της, σχετικά με τις κατηγορίες που έχουν δει το φως το τελευταίο χρονικό διάστημα.

Στη σχετική ανακοίνωση των δικηγόρων, η Γκιλφόιλ απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί αθέμιτων οικονομικών συναλλαγών και παραβίασης των κανονισμών για τις μετακινήσεις της με ιδιωτικά αεροσκάφη.

Όπως είχε αποκαλύψει η Wall Street Journal, η Γκιλφόιλ φέρεται να ζήτησε από τον επιχειρηματία και χρηματοδότη του προέδρου Τραμπ, Έρικ Ντίτερς, να μεταφέρει 100.000 δολάρια για την εξόφληση του χρέους της στην πιστωτική της κάρτα American Express, με αντάλλαγμα να του παράσχει πρόσβαση στην αμερικανική κυβέρνηση.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των δικηγόρων, ο Έρικ Ντίτερς είναι αυτός που της οφείλει 150.000 δολάρια για υπηρεσίες που του είχε παράσχει πριν αναλάβει διπλωματικά καθήκοντα. Παράλληλα, οι νομικοί εκπρόσωποί της προαναγγέλλουν την εξέταση νομικών ενεργειών.

Διαβεβαιώνει επίσης ότι τήρησε τους κανονισμούς του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τις μετακινήσεις της με ιδιωτικά αεροσκάφη, ενώ τονίζει πως προτεραιότητά της είναι η προώθηση της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στις ΗΠΑ το σχέδιο του Πενταγώνου να μεταδώσει ζωντανά την εκτέλεση του Νιντάλ Μαλίκ Χασάν, ο οποίος έχει καταδικαστεί για τη δολοφονία 13 ανθρώπων σε στρατιωτική βάση του Τέξας το 2009, με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’ να επαναλαμβάνει την αντίθεσή του στη θανατική ποινή.

Ο 56χρονος πρώην ψυχίατρος του αμερικανικού στρατού πρόκειται να εκτελεστεί στις 3 Δεκεμβρίου, στη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ, όπου είχε ανοίξει πυρ εναντίον συναδέλφων του, τραυματίζοντας ακόμη 32 άτομα.

Η εκτέλεση έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί από εκτελεστικό απόσπασμα, ενώ ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε την πρόθεση του Πενταγώνου να μεταδοθεί ζωντανά μέσω διαδικτύου.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ χαρακτήρισε την εσχάτη των ποινών «απαράδεκτη», υπογραμμίζοντας ότι η προστασία της κοινωνίας και η απονομή δικαιοσύνης μπορούν να εξασφαλιστούν χωρίς την αφαίρεση ανθρώπινης ζωής.

Ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, υπουργός Εξωτερικών του Βατικανού, καταδίκασε ειδικότερα τη σχεδιαζόμενη μετάδοση, τονίζοντας ότι είναι αδιανόητο να μετατρέπεται ο θάνατος σε δημόσιο θέαμα.

Ανάλογη στάση κράτησαν θρησκευτικοί ηγέτες και Ρεπουμπλικανοί βουλευτές, ενώ ο πρόεδρος της Διάσκεψης Καθολικών Επισκόπων των ΗΠΑ, Πολ Κόουκλι, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «βάρβαρη προώθηση μιας κουλτούρας θανάτου».

Ο Ντόναλντ Τραμπ τάχθηκε υπέρ της εκτέλεσης του Χασάν, χωρίς ωστόσο να έχει αποφασίσει εάν θα επιτρέψει τη ζωντανή μετάδοσή της.

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς εξέφρασε αμφιβολίες για το αν τελικά θα υλοποιηθεί το σχέδιο, ξεκαθαρίζοντας ότι ο ίδιος δεν πρόκειται να παρακολουθήσει τη διαδικασία.

Παρέμβαση πραγματοποίησε και ο ΟΗΕ, επισημαίνοντας ότι οι δημόσιες εκτελέσεις συνιστούν σκληρή, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, ενώ η Διεθνής Αμνηστία καταδίκασε τη χρήση εκτελεστικού αποσπάσματος.

Εφόσον πραγματοποιηθεί, θα πρόκειται για την πρώτη στρατιωτική εκτέλεση στις ΗΠΑ από το 1961, με τη σχεδιαζόμενη διαδικτυακή μετάδοση να δημιουργεί πρωτοφανές προηγούμενο στην ιστορία της χώρας.

Η υπόθεση αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη θανατική ποινή, σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής έντασης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.

Το Reuters καταγράφει 40 περιπτώσεις ΛΟΑΤΚΙ μεταναστών οι οποίοι απελάθηκαν από τις ΗΠΑ σε αφρικανικές χώρες, οι οποίες είτε ποινικοποιούν τις σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου είτε έχουν χαρακτηριστεί από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ως εχθρικές προς τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα. Το Ανώτατο Δικαστήριο επιτρέπει τη συνέχεια των απελάσεων σε τρίτες χώρες εν αναμονή της εκδίκασης της υπόθεσης.

Στο ρεπορτάζ του Reuters περιγράφεται η Ιστορία του Abdou Larifou, ενός άντρα που δέχθηκε επίθεση από έναν όχλο όταν τον είδαν να φιλάει τον άνδρα που αγαπούσε πριν δύο χρόνια. Έφυγε από την πατρίδα του, το Τόγκο της Δυτικής Αφρικής, και ζήτησε καταφύγιο στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την αίτηση ασύλου του.

Ο Latifou πανηγύρισε τον περασμένο Νοέμβριο, όταν Αμερικανός δικαστής μετανάστευσης έκρινε ότι δεν ήταν ασφαλές να σταλεί πίσω στην πατρίδα του. «Είπα στον εαυτό μου: “Από αυτή τη μέρα, μπαίνω σε έναν κόσμο όπου είμαι ελεύθερος να ζω ως ο εαυτός μου”», δήλωσε.

Τον Ιούνιο, ωστόσο, ο Latifou επιβιβάστηκε με τη βία σε αμερικανικό αεροπλάνο απέλασης — όχι πίσω στο Τόγκο, αλλά στη Σιέρα Λεόνε, ένα έθνος όπου οι ομοφυλόφιλοι άνδρες μπορούν να καταδικαστούν σε ισόβια κάθειρξη βάσει νόμων της αποικιοκρατικής εποχής.

Η περίπτωση του Latifou είναι μία από τις 40 που κατέγραψε το Reuters, στις οποίες μετανάστες στους οποίους είχε χορηγηθεί νομική προστασία στις ΗΠΑ επειδή διώκονταν για τη ΛΟΑΤΚΙ ιδιότητά τους, απελάθηκαν σε τρίτες χώρες της Αφρικής που είτε ποινικοποιούν την ομοφυλοφιλία είτε έχουν χαρακτηριστεί από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ως εχθρικές προς τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα.

Το Reuters παρακολούθησε την τύχη και των 40 — συμπεριλαμβανομένων ατόμων από ολόκληρη την Αφρική, καθώς και από το Ιράκ, τη Τζαμάικα και τη Ρωσία — πραγματοποιώντας συνεντεύξεις με δώδεκα απελαθέντες και δικηγόρους μετανάστευσης και εξετάζοντας εκατοντάδες σελίδες νομικών εγγράφων.

Δεκαέξι παραμένουν στις χώρες στις οποίες απελάθηκαν και ορισμένοι εξακολουθούν να κρατούνται. Άλλοι δεκαέξι, όπως ο Latifou, επαναπατρίστηκαν στις χώρες καταγωγής τους παρά τη θέλησή τους. Εννέα βρίσκονται κρυμμένοι σε τρίτες τοποθεσίες. Ένας άνδρας από τη Γκάνα δεν βρίσκεται πλέον σε επαφή με τους δικηγόρους ή τους συγγενείς του, δήλωσαν οι ίδιοι.

Το να στέλνονται άνθρωποι «σε μια τρίτη χώρα όπου αντιμετωπίζουν την ίδια τη δίωξη που εμείς αναγνωρίσαμε, εξευτελίζει τα συστήματα προστασίας μας», δήλωσε η Claire Trickler-McNulty, πρώην ανώτερη Αμερικανίδα αξιωματούχος της μετανάστευσης.

Η Υπηρεσία Επιβολής Νόμου για τη Μετανάστευση και τα Τελωνεία (ICE) «δεν επιβάλλει το νόμο με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, αυτό θα ήταν παράνομο», δήλωσε ο Chandler Rebel, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS). «Οι απομακρύνσεις σε τρίτες χώρες αποτελούν βασικό εργαλείο για τη δημόσια ασφάλεια», ισχυρίστηκε.

Οι 40 περιπτώσεις που κατέγραψε το Reuters περιλαμβάνουν απελάσεις σε τρεις χώρες που ποινικοποιούν ρητά τις ομοφυλοφιλικές σεξουαλικές πράξεις: τη Σιέρα Λεόνε, το Καμερούν και το Εσουατίνι.

Σε τρεις άλλες χώρες που δεν διαθέτουν τέτοιους νόμους — την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, τη Ισημερινή Γουινέα και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό — το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει καταγράψει κατά το παρελθόν παραβιάσεις σε βάρος ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των «διορθωτικών βιασμών» και των θεραπειών μετατροπής.

Η Bridget Crawford, διευθύντρια νόμου και πολιτικής στην οργάνωση Immigration Equality (Δικαιώματα στη Μετανάστευση), δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα χορηγήσει άσυλο σε ΛΟΑΤΚΙ άτομα από αυτές τις χώρες. Η οργάνωσή της βοηθά 12 άτομα από το Καμερούν και ένα άτομο από το Κονγκό να κερδίσουν άσυλο τα τελευταία χρόνια.

Αλλά περισσότεροι από τους μισούς από τους 40, συμπεριλαμβανομένου του Latifou, δεν είχαν δικαίωμα για άσυλο επειδή δεν το υπέβαλαν στις χώρες από τις οποίες διήλθαν πριν εισέλθουν παράνομα στις ΗΠΑ. Αυτό αποτελούσε λόγο αποκλεισμού βάσει περιορισμών της περιόδου Μπάιντεν, τους οποίους ομοσπονδιακό δικαστήριο ακύρωσε τον Μάιο.

Ο δικαστής στην υπόθεση του Latifou του παραχώρησε μια μικρότερου βαθμού προστασία, απαγορεύοντας στην κυβέρνηση να τον απελάσει στο Τόγκο, αλλά επιτρέποντας την απομάκρυνσή του αλλού.

Μετά την απέλαση στη Σιέρα Λεόνε

Αφού μεταφέρθηκε αεροπορικώς στη Σιέρα Λεόνε, ο Latifou δήλωσε ότι κρατήθηκε για δύο εβδομάδες σε ξενοδοχείο υπό αστυνομική επιτήρηση. Στη συνέχεια, οι φρουροί τον έβαλαν σε πτήση επιστροφής στο Τόγκο. Έφτασε με λίγα ρούχα και 100 δολάρια στο όνομά του.

Ταξίδεψε στο χωριό του για να δει τη μητέρα του, αλλά ένας συγγενής τον προειδοποίησε σύντομα ότι δεν ήταν ασφαλής και τον βοήθησε να διασχίσει τα σύνορα προς το Μπενίν. Συνέχισε προς την Ακτή Ελεφαντοστού, όπου ζει με έναν φίλο και εργάζεται ως φύλακας ασφαλείας.

Πολλοί από τους απελαθέντες που μίλησαν στο Reuters δήλωσαν ότι κατέληξαν οπουδήποτε υπήρχε κάποιος να τους δεχτεί.

Μια αμφισεξουαλική γυναίκα από τη Γκάνα απελάθηκε στο Καμερούν τον Ιανουάριο και παρέμεινε εκεί για επτά μήνες. Μη μπορώντας να μιλήσει γαλλικά (τη βασική τοπική γλώσσα) και φοβούμενη για την ασφάλειά της αν επέστρεφε στη Γκάνα, πήγε να ζήσει με έναν συγγενή στη βόρεια Νιγηρία, όπου οι ποινές για ομοφυλοφιλικές σεξουαλικές πράξεις μπορούν να περιλαμβάνουν μαστίγωμα ή θάνατο δια λιθοβολισμού. Τις περισσότερες μέρες δεν βγαίνει από το σπίτι, δήλωσε η ίδια.

Ένας γκέι άνδρας από τη Γκάνα — που απελάθηκε στη Σιέρα Λεόνε και στη συνέχεια επαναπατρίστηκε βίαια — έχει περάσει τέσσερις μήνες κρυμμένος στα δάση του γειτονικού Τόγκο. Επιβιώνει με μικρά χρηματικά ποσά που του στέλνει η μητέρα του, όπως είπε. Τις περισσότερες νύχτες κοιμάται σε μια κουβέρτα στο έδαφος, ενώ καταφεύγει σε ένα εγκαταλελειμμένο, μισοτελειωμένο σπίτι όταν βρέχει.

Ένας 44χρονος άνδρας από τη Μαυριτανία που ζούσε στις ΗΠΑ για περισσότερο από μια δεκαετία συνελήφθη από την ICE τον Ιανουάριο και μεταφέρθηκε αεροπορικώς στο Εσουατίνι, ένα μικρό βασίλειο της νότιας Αφρικής για το οποίο δεν είχε ακούσει ποτέ.

Πέρασε ενάμιση μήνα σε μια φυλακή γεμάτη κουνούπια χωρίς ζεστό νερό, δήλωσε σε συνέντευξή του.

Τελικά συμφώνησε να μεταφερθεί αεροπορικώς πίσω στη Μαυριτανία και στη συνέχεια διέφυγε από τα σύνορα προς τη Σενεγάλη, όπου η κυβέρνηση διπλασίασε πρόσφατα τη μέγιστη ποινή για τις ομοφυλοφιλικές σεξουαλικές πράξεις.

Τώρα διαμένει με συγγενείς σε μια απομακρυσμένη πόλη και προσπαθεί να μάθει αν κάποια χώρα στην Ευρώπη ή την Ασία θα μπορούσε να τον δεχτεί.

«Η ζωή μου απλά ήρθε άνω κάτω», δήλωσε.

Έφυγε από την ζωή σε ηλικία 102 ετών η ηθοποιός Εύα Μαρί Σεντ, έχοντας καταγράψει εμβληματικές εμφανίσεις σε ταινίες του Ελία Καζάν και του Άλφρεντ Χίτσκοκ.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπό της η Αμερικανίδα πέθανε την Τρίτη 6 Οκτωβρίου στο σπίτι της στο Λος Άντζελες, από φυσικά αίτια, ενώ μαζί της ήταν η οικογένειά της και οι αγαπημένοι της άνθρωποι.

Η Σεντ έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο το 1954 στο «Το λιμάνι της αγωνίας» (On the Waterfront) του Ελία Καζάν, έχοντας στο πλευρό της τον Μάρλον Μπράντο, με την ερμηνεία της ως Έντι Ντόιλ να της χαρίζει το Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου, σε μία από τις πιο εντυπωσιακές κινηματογραφικές πρεμιέρες στην ιστορία του θεσμού.

Πέντε χρόνια αργότερα, το 1959, συνεργάστηκε με τον Άλφρεντ Χίτσκοκ στο «Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων» (North by Northwest), όπου υποδύθηκε την Εύα Κένταλ, τη μυστηριώδη γυναίκα που μπλέκεται στην περιπέτεια του ήρωα του Κάρι Γκραντ. Η ταινία εξελίχθηκε σε ένα από τα διασημότερα θρίλερ του Χίτσκοκ.

Παράλληλα η Σεντ είχε ήδη σημαντική παρουσία στο Μπρόντγουεϊ και στην τηλεόραση, ενώ συνέχισε να εργάζεται επί δεκαετίες στη σκηνή και τη μικρή οθόνη και το 1990 κέρδισε το Έμι για την τηλεοπτική παραγωγή People Like Us, έπειτα από πέντε υποψηφιότητες.

Γεννημένη στις 4 Ιουλίου 1924 στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ, μεγάλωσε σε οικογένεια Κουάκερων και αρχικά προοριζόταν να γίνει δασκάλα., μάλιστα σπούδασε στο Bowling Green State University και στη συνέχεια στράφηκε στην υποκριτική, ακολουθώντας την εκπαίδευση του Actors Studio.

Η Εύα Μαρί Σεντ είχε καταφέρει να κρατήσει ισορροπία ανάμεσα στην καριέρα και την οικογενειακή της ζωή, περιορίζοντας κατά περιόδους τις κινηματογραφικές εμφανίσεις της. 

Η ίδια τιμήθηκε με δύο αστέρια στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ, ένα για την κινηματογραφική και ένα για την τηλεοπτική της καριέρα.

ΑΡΧΟΝΤΙΑ ΚΑΤΣΟΥΡΑ

Μπορεί να θυμίζει σενάριο ταινίας επιστημονικής φαντασίας, αλλά είναι αλήθεια. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν την εγκατάσταση πυρηνικού αντιδραστήρα στη Σελήνη έως το 2030. Και από κοινού, Κίνα και Ρωσία εργάζονται για την κατασκευή ενός αντίστοιχου συστήματος με ορίζοντα το 2036.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των New York Times, στα τέλη Αυγούστου, η NASA ζήτησε από εργολάβους να προετοιμαστούν για την κατασκευή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα, ικανού να αντέξει το διαστημικό ταξίδι και να λειτουργεί χωρίς συντήρηση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Η NASA βιάζεται να προλάβει τη Ρωσία και την Κίνα, που έχουν χρονοδιάγραμμα να κάνουν το ίδιο το 2036.

Διαστημικός πυρηνικός ανταγωνισμός

Η εγκατάσταση πυρηνικών αντιδραστήρων στη Σελήνη είναι μέρος μόνο της κούρσας για την εξερεύνηση του Διαστήματος, καθώς ΗΠΑ και Κίνα επιδιώκουν να ιδρύσουν πρώτες βάσεις στον δορυφόρο της Γης. Στόχος, η αναζήτηση φυσικών πόρων, που θα επιτρέψουν την επιτυχία του πυρηνικού εγχειρήματος.

Ένα πυρηνικό ατύχημα στη Σελήνη είναι πιθανότερο από ό,τι στη Γη

Αυτό που δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν τους οι χώρες αυτές είναι οι κίνδυνοι από τη δημιουργία πυρηνικών εγκαταστάσεων στη Σελήνη. Κορυφαίοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι κυβερνήσεις κινούνται υπερβολικά γρήγορα. Και μάλιστα σε μια εποχή διαστημικής εξερεύνησης που έχει σημαδευτεί από ορισμένες αξιοσημείωτες καταστροφές. Όπως για παράδειγμα, το γεγονός ότι τα τελευταία έξι χρόνια, πολλοί κινεζικοί, αμερικανικοί και ρωσικοί πύραυλοι απέτυχαν και εξερράγησαν. Επίσης, ρωσικό σκάφος προσεδάφισης συνετρίβη στη Σελήνη. Και βεβαίως, διαστημικά συντρίμμια πέφτουν τακτικά στη Γη.

Η πτώση συντριμμιών πυρηνικού αντιδραστήρα θα μπορούσε να διασπείρει ραδιενεργό υλικό –είχε συμβεί στον Καναδά το 1970. Μια έκρηξη ή μια τήξη του πυρήνα στην επιφάνεια της Σελήνης θα ενείχε τον κίνδυνο να μετατραπούν ολόκληρες περιοχές σε ζώνες απαγορευμένης πρόσβασης.

Σύμφωνα με τον Έντουιν Λάιμαν, διευθυντή του Τμήματος Ασφάλειας Πυρηνικής Ενέργειας στην Ένωση Ανησυχούντων Επιστημόνων (Union of Concerned Scientists), «uα υπάρχει πάντα ένας αγώνας δρόμου για το Διάστημα. Αν προσθέσουμε την πυρηνική ενέργεια σε αυτό το μείγμα, η κατάσταση θα μπορούσε να λάβει μια δυνητικά πιο επικίνδυνη τροπή».

Η ρωσο-κινεζική συνεργασία για τη Σελήνη

Ρωσία και Κίνα έχουν συνάψει συμφωνία για συνεργασία και στο Διάστημα. Και σύμφωνα με τους NYT, η πυρηνική ενέργεια φαίνεται να είναι ο μόνος βασικός τομέας που η Κίνα έχει αναθέσει στον εταίρο της στο πρόγραμμα για τη Σελήνη. Καμία χώρα δεν διαθέτει μεγαλύτερη εμπειρία από τη Ρωσία σε αυτόν τον τομέα.

Η χώρα έθεσε σε τροχιά περισσότερους από 30 αντιδραστήρες —κυρίως κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, ενσωματωμένους σε δορυφόρους της εποχής του Ψυχρού Πολέμου— και κατέχει ηγετική θέση στην πολιτική πυρηνική ενέργεια. Η Ρωσία ελέγχει το μεγαλύτερο απόθεμα αυτού που θεωρείται το ασφαλέστερο πυρηνικό καύσιμο για διαστημικές αποστολές. Το εν λόγω καύσιμο —ουράνιο που δεν είναι υψηλά εμπλουτισμένο— βρίσκεται σε έλλειψη στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η Ρωσία δεν έχει ουσιαστικά κανέναν ανταγωνιστή στον τομέα της διαστημικής πυρηνικής ενέργειας», δήλωσε στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS ο Μιχαήλ Κοβαλτσούκ, πρόεδρος του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ. Το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ συμμετέχει στον σχεδιασμό αντιδραστήρα για τη Σελήνη.

 

Η NASA είχε θέσει σε λειτουργία έναν αντιδραστήρα το 1965. Τον απενεργοποίησε έπειτα από άσχετη με αυτόν βλάβη του διαστημικού σκάφους. Έκτοτε, οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει περισσότερα από 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε προγράμματα διαστημικής πυρηνικής τεχνολογίας. Αλλά ποτέ δεν εγκατέστησαν άλλον αντιδραστήρα.

Ο αγώνας δρόμου για την απόκτηση αντιδραστήρα στη Σελήνη αποτελεί και στοιχείο επίδειξης ισχύος για ηγέτες όπως οι Τραμπ, Πούτιν και Σι.

Η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη στη Σελήνη

Η κατασκευή πυρηνικών αντιδραστήρων στη Σελήνη, σύμφωνα με τη NASA και το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ, είναι ιδανικοί για μελλοντικές μόνιμες βάσεις εκεί. Μπορούν να κατασκευαστούν σε μικρό μέγεθος και να λειτουργήσουν με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση.

Μια διευρυμένη σεληνιακή βάση θα απαιτούσε πολύ περισσότερη ενέργεια από αυτή που μπορούν να παράγουν τα ηλιακά συστήματα, που μπορούν να φορτίσουν τα ρόβερ που κινούνται στον πλανήτη. Οποιοδήποτε σύστημα παροχής ενέργειας κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης θα έπρεπε να αντέχει σε διακυμάνσεις θερμοκρασίας που κυμαίνονται από τους 130 έως τους -334 βαθμούς Φαρενάιτ.

Στον Άρη με πυρηνικό καύσιμο

Προ το παρόν, η NASA σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει πυρηνική ενέργεια για την προώθηση διαστημικού σκάφους προς τον Άρη τον Δεκέμβριο του 2028. Πρόκειται για ένα εγχείρημα που δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ στο παρελθόν.

Παράλληλα, το Πεντάγωνο προτίθεται να αναπτύξει τους δικούς του διαστημικούς αντιδραστήρες για εγκατάσταση σε τροχιά και στη Σελήνη, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο. Ωστόσο, οι προγραμματισμένες ημερομηνίες έχουν μετατεθεί επανειλημμένα και ελάχιστοι ειδικοί πιστεύουν ότι οι εμπλεκόμενες χώρες θα τηρήσουν τα χρονοδιαγράμματα.

Κανείς δεν διαθέτει δοκιμασμένο σκάφος προσεδάφισης ικανό να μεταφέρει και να αποθέσει με ασφάλεια βαριά —και ενδεχομένως ραδιενεργά— υλικά στο ανώμαλο σεληνιακό έδαφος. Κανείς δεν έχει εγκαταστήσει ποτέ αντιδραστήρα σε περιβάλλον χαμηλής βαρύτητας.

Επίσης, σεληνιακές βάσεις δεν έχουν κατασκευαστεί ακόμη, και οι ενεργειακές τους ανάγκες παραμένουν άγνωστες. Γι’ αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα σχέδια των αντιδραστήρων ενδέχεται να τροποποιηθούν εν μέρει ή και εξ ολοκλήρου.

Πυρηνική έκρηξη – φωτογραφία αρχείου

Σημαντικοί κίνδυνοι

ΗΠΑ και Ρωσία δηλώνουν ότι οι αντιδραστήρες τους θα παραμένουν ανενεργοί μέχρι την άφιξή τους στη Σελήνη. Αυτό θα περιόριζε τον κίνδυνο. Οι πυρηνικοί μηχανικοί υποστηρίζουν ότι το «ψυχρό» καύσιμο ουρανίου ενέχει ελάχιστο κίνδυνο ραδιενέργειας, ακόμη και στην περίπτωση που πέσει στη Γη.

Τι θα γίνει όμως κατά τη διάρκεια της ελεγχόμενης έκρηξης που συνοδεύει την εκτόξευση ενός πυραύλου;

Ο Λίοπολντ Σάμερερ, επικεφαλής ομάδας εργασίας του ΟΗΕ για την πυρηνική ενέργεια στο Διάστημα, εξηγεί: «Εκείνη ακριβώς τη στιγμή εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Έχουμε καταγράψει πολλές αποτυχίες κατά την εκτόξευση, επομένως διαθέτουμε άφθονα δεδομένα σχετικά με το τι μπορεί να πάει στραβά».

Μπορεί, π.χ., ένας αντιδραστήρας πέσει στον ωκεανό. Το νερό επιβραδύνει τα νετρόνια, αυξάνοντας την πιθανότητα διάσπασης των ατόμων. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα οδηγώντας τον αντιδραστήρα σε κρίσιμη κατάσταση —δηλαδή να πυροδοτήσει μια αλυσιδωτή αντίδραση διάσπασης ατόμων που απελευθερώνει ραδιενέργεια.

Κι αν πρέπει ο αντιδραστήρας να φύγει από τη Σελήνη;

Ένας άλλος κίνδυνος αφορά μια δυσλειτουργία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιστροφή του αντιδραστήρα στη Γη μετά τη λειτουργία του. Το 1978, η ανεξέλεγκτη επανείσοδος στην ατμόσφαιρα ενός ρωσικού δορυφόρου με πυρηνική ενέργεια, του Kosmos 954, είχε ως αποτέλεσμα τη διασπορά ραδιενεργού υλικού σε έκταση σχεδόν 48.000 τετραγωνικών μιλίων στον βορρά του Καναδά. Μετά από περίπου έναν χρόνο εργασιών καθαρισμού, ανακτήθηκε μόλις το 0,1% της πηγής ενέργειας του δορυφόρου.

Στις ΗΠΑ, κάθε διαστημικός αντιδραστήρας προβλέπεται να αξιολογείται από ειδικούς επτά διαφορετικών υπηρεσιών. Ωστόσο, είναι αδύνατο να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ατυχήματος.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Πυρηνικής Επιστήμης και Μηχανικής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT), Ρ. Σκοτ Κεμπ, λέει στους ΝΥΤ: «Ο ορισμός του ατυχήματος είναι ότι τα πράγματα δεν εξελίσσονται σύμφωνα με το σχέδιο». Και πρόσθεσε ότι η πιθανότητα ατυχημάτων είναι μεγαλύτερη στη Σελήνη.

Στη Γη, οι αντιδραστήρες είναι θωρακισμένοι μέσα σε ειδικές κατασκευές περιορισμού, η ανέγερση των οποίων στη Σελήνη θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρή και τεχνικά δύσκολη. Η NASA έχει δηλώσει ότι ο αντιδραστήρας της θα διαθέτει θωράκιση, αν και δεν έχει διευκρινιστεί με ποιον τρόπο.

Ελλείψει επαρκούς θωράκισης, ακόμη και μικρότερα ατυχήματα θα προκαλούσαν πολύ μεγαλύτερη διασπορά ραδιενεργών καταλοίπων, είπε ο Δρ Κεμπ. Στη Σελήνη δεν πνέουν άνεμοι, ωστόσο, λόγω της χαμηλότερης βαρύτητας, τα συντρίμμια μπορούν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις μετά από μια έκρηξη.

Στη Γη, όταν ένας αντιδραστήρας φτάνει στο τέλος της λειτουργίας του, η διαδικασία παροπλισμού είναι περίπλοκη, απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς και διαρκεί χρόνια. Στη Σελήνη, τόσο η NASA όσο και οι ρωσικές υπηρεσίες δηλώνουν ότι απλώς θα άφηναν πίσω τους το ραδιενεργό υλικό…

Η πρόκληση των καυσίμων

Σε όλα τα τεχνικά έγγραφα και τα έγγραφα προμηθειών της, η NASA αναφέρει ότι θα χρησιμοποιούσε πυρηνικό καύσιμο το οποίο δεν είναι υψηλά εμπλουτισμένο και θεωρείται το ασφαλέστερο για προηγμένους αντιδραστήρες.

Ωστόσο, οι γεωπολιτικές συνθήκες και τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα ενδέχεται να περιπλέξουν την κατάσταση. Ο τελευταίος διαστημικός αντιδραστήρας που δοκίμασε η NASA, το 2018, χρησιμοποιούσε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, το οποίο είναι ελαφρύτερο και φθηνότερο στη μεταφορά (εκτόξευση) σε σχέση με άλλα καύσιμα.

Τώρα, η NASA επιθυμεί να χρησιμοποιήσει ένα καύσιμο γνωστό ως ουράνιο χαμηλού εμπλουτισμού υψηλής καθαρότητας (HALEU), το οποίο βρίσκεται σε έλλειψη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός, αλλά οι ΗΠΑ έχουν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού ουρανίου από το 2024 λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Και η αμερικανική κυβέρνηση δυσκολεύεται να παραγάγει επαρκή ποσότητα καυσίμου.

Η ρωσο-κινεζική συμμαχία δεν έχει αποκαλύψει τι είδους καύσιμο θα χρησιμοποιηθεί. Οι παλαιότεροι ρωσικοί διαστημικοί αντιδραστήρες χρησιμοποιούσαν καύσιμο υψηλού εμπλουτισμού.

Επίσης, τουλάχιστον μία εταιρεία που ενδέχεται να υποβάλει προσφορά για το συμβόλαιο της NASA σχετικά με τον σεληνιακό αντιδραστήρα, η Space Nuclear Power Corporation, αναπτύσσει αντιδραστήρα που χρησιμοποιεί ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.

Το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη σε εταιρείες που κατασκευάζουν μικρο-αντιδραστήρες, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος έως και 10 μεγαβάτ. Αυτοί οι δαπανηροί αντιδραστήρες είναι πολύ μικροί για να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες κέντρων δεδομένων, έχουν όμως βρει τη δική τους αγορά σε διαστημικές και στρατιωτικές εφαρμογές.

Μικρο-αντιδραστήρες στη Σελήνη

Οι μικρο-αντιδραστήρες ενδέχεται τελικά να καταλήξουν στη Σελήνη, ωστόσο κανένας τους δεν έχει ακόμη αποδειχθεί λειτουργικός και έτοιμος για χρήση. Θεμελιώδη ζητήματα ασφάλειας —όπως η αποβολή της θερμότητας, η θωράκιση του αντιδραστήρα και η διατήρηση της δομικής ακεραιότητας— δεν έχουν επιλυθεί πλήρως για τους διαστημικούς αντιδραστήρες, οι οποίοι πρέπει να είναι συμπαγείς και ελαφρείς.

«Είναι απολύτως εφικτή η εγκατάσταση ενός αντιδραστήρα στη Σελήνη», δήλωσε η Κέιτι Χαφ, επικεφαλής του τμήματος Πυρηνικής Μηχανικής και Μηχανικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin-Madison. Ωστόσο, όπως επισήμανε, όσο μεγαλύτερες είναι οι ενεργειακές απαιτήσεις, τόσο πιο δύσκολη καθίσταται η κατασκευή των αντιδραστήρων.

«Θέλω να δω μεγαλύτερη διεθνή συνεργασία στο Διάστημα», δήλωσε. «Εκεί είναι που η συνεργατική επιστημονική δράση έχει υπερβεί τις συγκρούσεις της διεθνούς πολιτικής σκηνής».

Πηγή: in.gr

Στοιχεία από ένα αποκαλυπτικό δικαστικό έγγραφο είδαν το φως της δημοσιότητας. Σύμφωνα με το έγγραφο, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (DHS), αποθήκευσε προσωπικά στοιχεία παρατηρητών σε σύστημα της Palantir.

Το έγγραφο έχει μερικώς αποσφραγιστεί και υποστηρίζει πως το DHS, έχει δημιουργήσει φακέλους και «φακελώνει» παρατηρητές της δράσης της ICE στο Μέιν.

Σε αυτούς, σύμφωνα με την κατάθεση, περιλαμβάνονται φωτογραφίες παρατηρητών και διαδηλωτών, αριθμοί πινακίδων κυκλοφορίας και άλλες πληροφορίες. Όλα αυτά, αποθηκεύτηκαν στο σύστημα Investigative Case Management, το οποίο αναπτύχθηκε από την Palantir.

Η υπόθεση αποτελεί μέρος προτεινόμενης ομαδικής αγωγής που κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μέιν από τέσσερις παρατηρητές, τους  Έλινορ Χίλον, Κολίν Φάγκαν, Πολυξένια Πάντος και Καρλίν Ουίλιαμς. 

Η αγωγή κατατέθηκε υπό σφραγίδα τον Σεπτέμβριο και μια εκδοχή με διαγραμμένα στοιχεία δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή.

Αρνείται το DHS

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Wired, το DHS χαρακτήρισε την υπόθεση «αβάσιμη» και υποστήριξε ότι «η αγωγή βασίζεται στο ψέμα ότι υπάρχει μια βάση δεδομένων “εγχώριων τρομοκρατών” που διαχειρίζεται το DHS».

Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι πράκτορες της ICE είχαν ως πρακτική να εκφοβίζουν διαδηλωτές και παρατηρητές. 

Το έγγραφο αυτό, επικεντρώνεται στη συμπεριφορά των πρακτόρων κατά τη διάρκεια της «Operation Catch of the Day», μιας επιχείρησης εντατικοποίησης της επιβολής της αντιμεταναστευτικής νομοθεσίας στο Μέιν τον περασμένο Ιανουάριο. 

Περιπολίες έξω από σπίτια και εκφοβισμός

Σύμφωνα με την κατάθεση, η ICE πραγματοποιούσε περιπολίες με οχήματα έξω από τα σπίτια των παρατηρητών και, στην περίπτωση τουλάχιστον μίας παρατηρήτριας, απαίτησαν να παραπέμπεται σε δευτερογενή έλεγχο κάθε φορά που προσπαθεί να περάσει τα σύνορα, τουλάχιστον έως τον Ιανουάριο του 2027.

Δύο από αυτούς σταμάτησαν στα καναδικά σύνορα αρκετούς μήνες αργότερα, ως αποτέλεσμα ενός προγενέστερου περιστατικού κατά το οποίο είχαν παρακολουθήσει πράκτορες της ICE στο Πόρτλαντ.

Οι ενάγοντες εκπροσωπούν μια ομάδα κατοίκων που, όπως υποστηρίζουν, υπέστησαν παρόμοια συλλογή και διατήρηση των προσωπικών τους στοιχείων από ομοσπονδιακούς αξιωματούχους -συμπεριλαμβανομένων φωτογραφιών των προσώπων τους και των πινακίδων κυκλοφορίας τους- επειδή συμμετείχαν σε δραστηριότητες που προστατεύονται από την Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τους ενάγοντες, αυτό αποτελεί μια συστηματική προσπάθεια της εκτελεστικής εξουσίας να χρησιμοποιήσει τις εκτεταμένες εξουσίες του κράτους για να τιμωρήσει τη διαφωνία και να παραμερίσει όσους θεωρεί πολιτικούς αντιπάλους, καθώς και όσους επιδιώκουν να ελέγχουν και να ζητούν λογοδοσία από την κυβέρνηση.

Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, παραδέχθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι έχει προετοιμαστεί για ένα κάποτε αδιανόητο σενάριο: μια αμερικανική εισβολή.

Σημειώνοντας ότι ο κίνδυνος είναι χαμηλός και το ενδεχόμενο εξαιρετικά απίθανο, δήλωσε στους New York Times ότι έχει την ευθύνη να εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα, καθώς οι σχέσεις ΗΠΑ-Καναδά επαναπροσδιορίζονται υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ. «Αυτό είναι απλώς διαχείριση κινδύνου», είπε ο Κάρνεϊ.

Οι παγκόσμιοι δασμοί του Τραμπ και η επανειλημμένη επιθυμία του να γίνει ο Καναδάς η 51η πολιτεία των ΗΠΑ έχουν οδηγήσει τον Καναδά στην προσομοίωση ενός αμερικανικού στρατιωτικού χτυπήματος.

Το 2025, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ήταν «εξαιρετικά απίθανο» οι ΗΠΑ να χρησιμοποιούσαν ποτέ βία εναντίον του Καναδά. Αντίθετα, είπε ότι θα συνέχιζε να ασκεί οικονομικές πιέσεις προκειμένου να πετύχει πολιτικούς στόχους. «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει κάνει περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον για να προστατεύσει τον σπουδαίο λαό του Καναδά», δήλωσε ο Λευκός Οίκος στο BBC αυτή την εβδομάδα.

Στρατιωτικοί ειδικοί που μίλησαν στο μέσο θεωρούν επίσης ότι μια εισβολή είναι εξαιρετικά απίθανη, επισημαίνοντας τους πολλούς τρόπους με τους οποίους οι δύο χώρες συνεργάζονται στον τομέα της άμυνας.

Ωστόσο, το ζήτημα φαίνεται πως απασχολεί έντονα τους Καναδούς. Τον Ιανουάριο, μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ για την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, δημοσκόπηση της Leger έδειξε ότι περισσότερο από το 30% των Καναδών θεωρούσε πιθανή μια αμερικανική εισβολή.

Γιατί είναι απίθανο να συμβεί

Ένας πόλεμος μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ θα ήταν περίπλοκος και σχεδόν αδιανόητος, δήλωσε ο αντιστράτηγος Κρίστοφερ Κόουτς, πρώην στρατιωτικός με 34 χρόνια υπηρεσίας στη Βασιλική Καναδική Αεροπορία, ο οποίος κατείχε διάφορες ανώτερες θέσεις. «Υπηρέτησα σε στρατιωτικές επιχειρήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας μου και ποτέ δεν εξετάσαμε το ενδεχόμενο να προερχόταν στρατιωτική επίθεση από αμερικανικό έδαφος», είπε.

Ο Κόουτς, ο οποίος είχε υπηρετήσει σε αποστολές του ΝΑΤΟ, σημείωσε ότι ο Καναδάς και οι ΗΠΑ συνεργάζονται σε πολλούς τομείς της στρατιωτικής άμυνας.

Και οι δύο είναι μέλη της βορειοατλαντικής αμυντικής συμμαχίας, η οποία προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να υπερασπιστούν ένα άλλο μέλος σε περίπτωση επίθεσης εναντίον του. Οι δύο χώρες πραγματοποιούν επίσης κοινές αποστολές άμυνας στην Αρκτική στο πλαίσιο της Διοίκησης Αεροδιαστημικής Άμυνας Βόρειας Αμερικής (NORAD) και μοιράζονται συχνά πληροφορίες.

Για τον λόγο αυτό, ο Κόουτς δήλωσε ότι πιστεύει πως μια αμερικανική επίθεση στον Καναδά δεν θα ξεκινούσε με ένοπλη επίθεση, αλλά μάλλον με πιο διακριτικά μέσα, όπως ο κυβερνοπόλεμος.

Δεν ήταν πάντα οι καλύτεροι φίλοι

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ έγιναν φυσικοί σύμμαχοι κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και ενσωματώθηκαν σε μεγάλο βαθμό οικονομικά, στρατιωτικά και πολιτιστικά.

Αλλά δεν ήταν πάντα έτσι. Στην πραγματικότητα, βασικό στοιχείο της καναδικής ταυτότητας είναι η αντίστασή του στον αμερικανικό επεκτατισμό κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, δήλωσε ο Τιμ Φόραν, ερευνητής στο Καναδικό Πολεμικό Μουσείο. «Ο φόβος απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί θεμέλιο του πολιτικού εγχειρήματος που είναι ο Καναδάς», είπε.

Ο Καναδάς σχηματίστηκε ως μια ένωση βρετανικών αποικιών στη Βόρεια Αμερική, οι οποίες παρέμειναν πιστές στο βρετανικό Στέμμα όταν οι αποικίες που βρίσκονταν στη σημερινή επικράτεια των ΗΠΑ εξεγέρθηκαν. Πριν από τη δημιουργία του Καναδά, οι ΗΠΑ είχαν επιχειρήσει να εισβάλουν στις βρετανικές αποικίες της Βόρειας Αμερικής, καταλαμβάνοντας το Μόντρεαλ το 1775 και φτάνοντας κοντά στην κατάκτηση της πόλης του Κεμπέκ.

Στον πόλεμο του 1812, οι Αμερικανοί εισέβαλαν επανειλημμένα σε περιοχές που τότε ήταν γνωστές ως Άνω Καναδάς, Κάτω Καναδάς και οι θαλάσσιες αποικίες, με αποτέλεσμα μια στρατιωτική ισοπαλία. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, βρετανικά στρατεύματα έκαψαν τον Λευκό Οίκο σε αντίποινα.

Ο Φόραν δήλωσε ότι εκείνη την εποχή οι αποικίες που αργότερα θα γίνονταν Καναδάς βασίζονταν στη Μεγάλη Βρετανία και το Βασιλικό Ναυτικό για την άμυνά τους, καθώς και στους αυτόχθονες πληθυσμούς, οι οποίοι υπηρετούσαν ως στρατηγοί σε σημαντικές μάχες. Ο Καναδάς εξέτασε ξανά το ενδεχόμενο πολέμου με τις ΗΠΑ μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ως απάντηση στην αυξανόμενη ισχύ και επιρροή τους.

Κατάρτισε ένα σχέδιο, το οποίο βασίστηκε σε μυστικές επισκέψεις Καναδών στρατηγών σε πόλεις κοντά στα σύνορα. Οι στρατηγοί εμφανίζονταν ως τουρίστες και τραβούσαν φωτογραφίες γεφυρών και αυτοκινητοδρόμων για τη συλλογή πληροφοριών. Παράλληλα, μιλούσαν με κατοίκους της περιοχής, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τον αντίπαλό τους.

Ένας πόλεμος ήταν και τότε ένα απίθανο σενάριο, δήλωσε ο Άντριου Μπαρτς, ερευνητής στο Καναδικό Πολεμικό Μουσείο με ειδίκευση στον Καναδά του 20ού αιώνα, όμως οι Καναδοί ήθελαν να είναι προετοιμασμένοι. «Αυτό είναι μέρος αυτού που κάνουν οι στρατιωτικοί», είπε. «Εξετάζουν κάθε είδους διαφορετικά σενάρια».

Πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια αμερικανική εισβολή

Ακόμη και αν μια αμερικανική εισβολή είναι εξαιρετικά απίθανη, ο Μάθιου Σμιτ, αναπληρωτής καθηγητής εθνικής ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Νιου Χέιβεν στο Κονέκτικατ, δήλωσε ότι το γεγονός πως οι Καναδοί προετοιμάζονται αποτελεί ένδειξη του πόσο δραματικά έχει μεταβληθεί η παγκόσμια τάξη.

Πρόσθεσε ότι οι Καναδοί ηγέτες καλούνται να απαντήσουν σε δύσκολα ερωτήματα σχετικά με το πόσο στενά θέλουν να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τον αμερικανικό στρατό - μια συνεργασία που τους παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σε περίπτωση που οι ΗΠΑ θελήσουν να βλάψουν τον Καναδά με οποιονδήποτε τρόπο. «Πραγματικά βλάπτει τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και υπάρχει ένας βαθμός δικαιολογημένου φόβου», είπε.

Οι Αμερικανοί μπορεί να μην παίρνουν στα σοβαρά τα σχόλια του Τραμπ για τη μετατροπή του Καναδά στην 51η πολιτεία, είπε, όμως οι Καναδοί σαφώς και τα λαμβάνουν σοβαρά υπόψη - και είναι προετοιμασμένοι να υπερασπιστούν τον εαυτό τους εάν χρειαστεί.

Πώς θα ήταν λοιπόν μια τέτοια εξέλιξη; Η πρώτη φάση ενός πολέμου θα μπορούσε να είναι αρκετά σύντομη. Σύμφωνα με το μοντέλο που χρησιμοποιεί ο καναδικός στρατός, όπως ανέφερε η εφημερίδα Globe and Mail νωρίτερα φέτος, μια αμερικανική επίθεση θα είχε ως αποτέλεσμα οι στρατηγικές θέσεις του Καναδά να καταληφθούν μέσα σε μία εβδομάδα.

Ο στρατός του θα βρισκόταν γρήγορα σε μειονεκτική θέση ως προς τους αριθμούς, αναγκάζοντας τις καναδικές δυνάμεις να στραφούν σε ανταρτοπόλεμο, προκειμένου να προσπαθήσουν να περιορίσουν τον αντίπαλό τους. Σύμφωνα με την εφημερίδα, επικαλούμενη ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, συμμαχικές χώρες όπως η Γαλλία και η Βρετανία θα καλούνταν να προσφέρουν υποστήριξη και να υπερασπιστούν τον Καναδά.

Το θεωρητικό μοντέλο εκτιμάται ότι είναι η πρώτη φορά εδώ και έναν αιώνα που ο Καναδάς σχεδίασε την αντιμετώπιση μιας αμερικανικής επίθεσης. Ο Κόουτς δήλωσε ότι η συγκεκριμένη προσομοίωση βρίσκεται στο πιο ήπιο άκρο του σχεδιασμού στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Είπε ότι ο Καναδάς, σε αντίθεση με τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, υστερούσε όσον αφορά την ύπαρξη ενός σχεδίου αντίδρασης σε περίπτωση οποιασδήποτε χερσαίας εισβολής και ότι τώρα προσπαθεί να καλύψει το κενό σε αυτή την εποχή απρόβλεπτης γεωπολιτικής.

Αυτό, όπως είπε, έγινε εν μέρει εμφανές από την πρόσφατη έκκληση του αρχηγού των καναδικών ενόπλων δυνάμεων για δραστική αύξηση του μεγέθους του στρατού, συμπεριλαμβανομένης της προσθήκης έως και 300.000 πολιτών-στρατιωτών με βασική εκπαίδευση.

Μια εισβολή στον Καναδά ενδέχεται να μην ήταν εύκολη ούτε από την πλευρά των ΗΠΑ. Ακόμη και με τον δυσανάλογα μεγάλο στρατό τους, οι ΗΠΑ θα δυσκολεύονταν να εξασφαλίσουν υποστήριξη για έναν πόλεμο με τον Καναδά, δήλωσε ο Σμιτ. «Πιστεύω ότι ένας μεγάλος αριθμός Αμερικανών αξιωματικών θα παραιτούνταν εάν λάμβαναν εντολή να εισβάλουν στον Καναδά», είπε. «Θα θεωρούσαν ότι πρόκειται για παράνομη και ανήθικη διαταγή».

Ο Σμιτ δήλωσε ότι Καναδοί και Αμερικανοί στρατιώτες πραγματοποιούν τακτικά κοινές ασκήσεις και τρέφουν αμοιβαίο σεβασμό. Ωστόσο, στο απίθανο σενάριο κατά το οποίο οι σχέσεις θα επιδεινώνονταν σε τέτοιο βαθμό ώστε να οδηγηθούν σε ένοπλη σύγκρουση, ο Σμιτ εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ πιθανότατα θα επικεντρώνονταν στην απόκτηση πολύτιμων καναδικών πόρων, όπως πετρέλαιο και ορυκτά, καθώς και στην πολιτική αποκεφάλιση της ηγεσίας.

«Θα βλέπατε ένα είδος επιχείρησης που θα έμοιαζε, ίσως, με αυτό που είδατε στη Βενεζουέλα», είπε, αναφερόμενος στη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ νωρίτερα φέτος για την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Μαδούρο. Αν και αναγνώρισε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ, δήλωσε ότι «σε αναλογία δυνάμεων» οι Καναδοί στρατιώτες θα μπορούσαν να προβάλουν αντίσταση.

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν επεκταθεί και στο ενεργειακό πεδίο, καθώς εξετάζεται συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για διεθνή περιουσιακά στοιχεία της Lukoil.

Σύμφωνα με τους New York Times, η υπό συζήτηση συναλλαγή αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο της ρωσικής εταιρείας, το οποίο περιλαμβάνει πετρελαϊκά κοιτάσματα, διυλιστήρια και πρατήρια καυσίμων σε διαφορετικές χώρες.

Επικεφαλής της ομάδας που διεκδικεί τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία βρίσκεται ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος Τοντ Μπόελι, ο οποίος έχει δωρίσει συνολικά 2 εκατ. δολάρια σε πολιτικές πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν τον Τραμπ.

Στο σχήμα συμμετέχουν επίσης επενδυτές από τη Μέση Ανατολή που διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με τον Τζάρεντ Κούσνερ ή την οικογένεια του Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και η αμερικανική κυβέρνηση μέσω της International Development Finance Corporation.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Κούσνερ ή ο Γουίτκοφ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία, ωστόσο οι συγκεκριμένες διασυνδέσεις έχουν προκαλέσει ερωτήματα στις ΗΠΑ για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.

Η συζήτηση με τον Πούτιν

Το ζήτημα τέθηκε και στη συνάντηση που είχαν ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο στις 5 Σεπτεμβρίου, με τον Ρώσο πρόεδρο να παρουσιάζει τη συναλλαγή ως έναν τρόπο επανεκκίνησης των επιχειρηματικών σχέσεων Μόσχας και Ουάσινγκτον.

Η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει παράλληλα την προοπτική οικονομικής συνεργασίας ως πιθανό μέσο για την οικοδόμηση καλύτερου κλίματος με το Κρεμλίνο, αλλά και για την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η έγκριση της Ουάσινγκτον θα μπορούσε να απελευθερώσει τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας άμεσα την αξία τους.

Η Lukoil είχε αποτιμήσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά τις διεθνείς δραστηριότητές της στα 20 δισ. δολάρια, χωρίς ωστόσο να έχουν γίνει γνωστοί οι οικονομικοί όροι της προτεινόμενης συναλλαγής.

Η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί και οποιαδήποτε συμφωνία θα χρειαστεί την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, ενώ καθοριστικός θεωρείται και ο ρόλος της Μόσχας.