ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΣΙΒΟΛΑ

Φλέγεται ξανά η Μέση Ανατολή, καθώς κλιμακώνεται η σύγκρουση ΗΠΑ και  Ιράν, με επίδικο τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, του στρατηγικού περάσματος μεταφοράς ενέργειας και εμπορευμάτων. Οι δύο χώρες βρέθηκαν πάλι σε κατάσταση πολέμου, μετά τις νέες αμερικανικές επιδρομές, μία εκ των οποίων προκάλεσε τον θάνατο πέντε αμάχων και τον τραυματισμό δεκάδων άλλων σε έναν γάμο. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους σε 4 χώρες, με την Ουάσινγκτον να απειλεί με ακόμη πιο καταστροφικές επιθέσεις

Οι ΗΠΑ και το Ιράν βρέθηκαν και πάλι σε κατάσταση πολέμου την Τετάρτη, μετά τη σημαντικότερη ανταλλαγή πυρών των τελευταίων εβδομάδων, με την Ουάσινγκτον να απειλεί με ακόμη πιο καταστροφικές επιθέσεις, ενώ το Ιράν διαμαρτυρήθηκε για μια επίθεση που, όπως ισχυρίστηκε, προκάλεσε τον θάνατο πέντε αμάχων και τον τραυματισμό δεκάδων άλλων σε έναν γάμο.

Η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε μια σειρά επιθέσεων εναντίον στόχων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, συμπεριλαμβανομένων θέσεων αεροπορικής άμυνας, συστημάτων ραντάρ, ναυτικών μέσων και εγκαταστάσεων, μέσων τοποθέτησης ναρκών και θέσεων επικοινωνιών.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση σε απόπειρες επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και εναντίον Αμερικανών στρατιωτικών.

Από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς σκοτώθηκαν τουλάχιστον 12 άνθρωποι, σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ.  Επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι οκτώ τραυματίστηκαν σε επίθεση με πυραύλους στην επαρχία Χουζεστάν (νοτιοδυτικά). 5 άνθρωποι που παραβρίσκονταν σε γαμήλια γιορτή σκοτώθηκαν στην πόλη Κουχεστάκ, στην επαρχία Ορμουζγκάν.

Αντίποινα του Ιράν με επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις σε Ιορδανία, Ιράκ και ακόμη 2 χώρες

Τα ιρανικά ΜΜΕ ανέφεραν επιθέσεις εναντίον πολλαπλών στόχων σε ολόκληρη τη χώρα την Τρίτη, πολλές από τις οποίες κοντά στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία η Τεχεράνη συνεχίζει να κρατά κλειστά.

Το Ιράν, με τη σειρά του, δήλωσε ότι χτύπησε αμερικανικούς στόχους σε Ιορδανία και το Ιράκ, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις.

Συγκεκριμένα, η βάση του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ Camp Titin στην Ιορδανία έγινε στόχος «έντονης επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους», όπως ανακοίνωσαν νωρίς την Τετάρτη οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC), σύμφωνα με το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Tasnim. Αν και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) δήλωσε ότι σκότωσε μεγάλο αριθμό αμερικανικών δυνάμεων στην Ιορδανία, δύο αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, δεν υπήρξαν θύματα.

Ο ιορδανικός στρατός ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε 10 βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν, χωρίς να επιβεβαιώσει τραυματισμούς ή πλήγματα στο αμερικανικό στρατόπεδο εκπαίδευσης, το οποίο βρίσκεται στον Κόλπο της Άκαμπα, κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία. Άλλοι τρεις πύραυλοι, σύμφωνα με τον στρατό, έπεσαν σε απομακρυσμένες περιοχές.

Οι IRGC υποστήριξαν επίσης ότι έπληξαν αμερικανική βάση στο Ερμπίλ του Ιράκ, σκοτώνοντας αρκετό αμερικανικό προσωπικό. Ούτε το Ιράκ ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιβεβαιώσει την επίθεση.

Επιθέσεις με πυραύλους και drones αναφέρθηκαν επίσης στο Κουβέιτ, όπου ο στρατός ανακοίνωσε ότι ανταποκρινόταν σε ιρανικές εχθροπραξίες, ενώ ιρανικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι έγιναν επιθέσεις και στο Μπαχρέιν.

Κλιμάκωση

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αρχίσει να αυξάνονται μετά την ανταλλαγή επιθέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν το Σαββατοκύριακο — την πρώτη τέτοια ανταλλαγή από τον Ιούλιο — καθώς και μετά τις αναφορές ότι δύο δεξαμενόπλοια επλήγησαν στα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι θα εμποδίσει την εξαγωγή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, παρά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα πλήξει το Ιράν «σκληρά» ως απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις, καθώς και την προειδοποίηση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, ότι η Ουάσινγκτον ετοιμαζόταν να επιβάλει νέες κυρώσεις.

Η σύγκρουση, η οποία διαρκεί εδώ και έξι μήνες, είχε μετατραπεί σε οικονομική αντιπαράθεση πριν από τα πλήγματα του Σαββατοκύριακου. Σε αυτά, οι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν την Κυριακή στο νησί Λαράκ του Ιράν, ενώ το Ιράν απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους εναντίον δύο αμερικανικών αεροπορικών βάσεων στην Ιορδανία. Την Τρίτη, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι εάν το Ιράν απαντούσε στα τελευταία αμερικανικά πλήγματα:«θα πληγεί ξανά, σε πολύ πιο σκληρό και υψηλότερο επίπεδο, αλλά δεν θα είναι η μεγαλύτερη επίθεση όλων — αυτή περιμένει στα παρασκήνια και, όταν τελειώσει, θα έχει απομείνει πολύ λίγο από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει στο παρελθόν διατυπώσει απειλές που, εάν πραγματοποιούνταν, θα μπορούσαν να συνιστούν εγκλήματα πολέμου, μεταξύ άλλων απειλώντας να καταστρέψει κρίσιμες πολιτικές υποδομές, να βομβαρδίσει το Ιράν «επιστρέφοντάς το στη Λίθινη Εποχή», καθώς και με την απειλή τον Απρίλιο ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε» εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία ειρήνης.

Στο Ιράν, το πρακτορείο Fars μετέδωσε δήλωση εκπροσώπου των IRGC, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ «θα μετανιώσουν για τις νέες επιθέσεις τους».

Πέντε νεκροί ανάμεσά τους ένα παιδί από αμερικανικό πλήγμα σε γαμήλια γιορτή

Στο μεταξύ σε ένα περιστατικό που ενδέχεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες περιπτώσεις απωλειών μεταξύ αμάχων στον πόλεμο, πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν και 50 τραυματίστηκαν σε έναν γάμο κοντά στο Σιρίκ, μια παράκτια περιοχή στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με την Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο. Το πρακτορείο ειδήσεων Mehr μετέδωσε ότι μεταξύ των νεκρών ήταν και ένα παιδί τεσσάρων ετών, ενώ το πρακτορείο IRNA, επικαλούμενο αξιωματούχο της επαρχίας, ανέφερε ότι οι τραυματίες ανέρχονταν σε 68.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι οι ΗΠΑ βομβάρδισαν πολιτικούς στόχους στις νότιες ακτές του Ιράν και έπληξαν πολιτικό αεροδρόμιο. Σύμφωνα με τον Αχμάντ Ναφίσι, αναπληρωτή κυβερνήτη της επαρχίας Χορμοζγκάν, αμερικανικό πλήγμα έπληξε κατοικία στην πόλη Κουχεστάκ, όπου πραγματοποιούνταν γαμήλια τελετή.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν έχουν ακόμη σχολιάσει το περιστατικό.

«Αυτή η σκληρότητα δεν μπορεί να διαχωριστεί από την αλυσίδα των φρικαλεοτήτων που την προηγήθηκαν», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν σε ανακοίνωση, αναφέροντας περιστατικά όπως η έκρηξη σε σχολείο στο Μινάμπ, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 160 άτομα σε σχολείο θηλέων την πρώτη ημέρα του πολέμου.

Το Πεντάγωνο δεν έχει ακόμη εκδώσει επίσημη ανακοίνωση σχετικά με την επίθεση στο Μινάμπ, αλλά ενδέχεται να ήταν αποτέλεσμα της χρήσης παρωχημένων δεδομένων στόχευσης από τις ΗΠΑ, όπως δήλωσαν στο Reuters δύο πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα.

Στη δήλωση του Υπουργείου Εξωτερικών αναφέρεται ότι το Ιράν θα ανταποκριθεί «σε αυτά τα βάρβαρα εγκλήματα με αποφασιστικότητα». «Οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί που παραμένουν σιωπηλοί μπροστά σε τέτοια βαρβαρότητα ή επιδιώκουν να δικαιολογήσουν τέτοιες πράξεις, πρέπει να καταλάβουν ότι η σιωπή τους δεν είναι ουδετερότητα», ανέφερε το Ιράν. «Όσοι παραμένουν σιωπηλοί σήμερα δεν θα είναι απρόσβλητοι από τις συνέπειές της αύριο».

Πηγή: in.gr

Κατηγορίες για κατασκοπεία κατά της COSCO απευθύνουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν στο Reuters, ο κινεζικός κρατικός ναυτιλιακός κολοσσός χρησιμοποιεί κρυφό εξοπλισμό στα πλοία του για να κατασκοπεύει στρατιωτικές επικοινωνίες κοντά στις ακτές χωρών-στόχων, συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ. Σημειώνεται ότι η COSCO, μεταξύ άλλων, ελέγχει και τον Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ).

Οι αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, υποστήριξαν ότι η COSCO διατηρεί εδώ και δεκαετίες συνεργασία με το Πεκίνο στον τομέα της συλλογής πληροφοριών. Σύμφωνα με τους ίδιους, η συγκεκριμένη συνεργασία επιτρέπει στην Κίνα να συλλέγει σήματα επικοινωνιών από πλοία και αεροσκάφη που επιχειρούν σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική, την Ασία και την Ευρώπη.

Ο προηγμένος εξοπλισμός στα πλοία αποσκοπεί στο να επιτρέψει στην Κίνα να συλλέγει πληροφορίες σχετικά με «τεχνολογίες στρατιωτικών επικοινωνιών και εξελίξεις στην κρυπτογράφηση», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους.

Η πρωτοβουλία αυτή επιτρέπει, επίσης, στο Πεκίνο να παρακολουθεί βασικές ναυτιλιακές οδούς και θαλάσσια δρομολόγια που είναι κρίσιμης σημασίας για το εμπόριο και τη στρατιωτική ναυσιπλοΐα, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Η COSCO δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό, ενώ η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον απέρριψε τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ, σύμφωνα με το Reuters.

«Παντελώς αβάσιμοι οι ισχυρισμοί» απαντά η Κίνα

Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον ανέφερε ότι η κινεζική κυβέρνηση δεν θα ζητούσε ποτέ από οποιαδήποτε εταιρεία ή ιδιώτη να «συλλέξει ή να παράσχει δεδομένα, πληροφορίες ή στοιχεία κατασκοπείας που βρίσκονται στο εξωτερικό κατά παράβαση της τοπικής νομοθεσίας».

«Αντιτιθέμεθα στη δυσφήμηση της Κίνας μέσω της προώθησης του λεγόμενου αφηγήματος περί “συλλογής πληροφοριών”, το οποίο στερείται παντελώς βάσης», δήλωσε στο Reuters ο εκπρόσωπος της πρεσβείας, Λιου Τσανγκ.

«Δύσκολη η αντίδραση κατά της COSCO»

Η COSCO παραμένει μία από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες παγκοσμίως που προσεγγίζουν αμερικανικά λιμάνια, ενώ συμμετέχει και σε αρκετές κοινοπραξίες παροχής υπηρεσιών σε τερματικούς σταθμούς εμπορευματοκιβωτίων σε λιμάνια των ΗΠΑ.

Ο Άιζακ Κάρντον, ειδικός στην κινεζική ναυτική στρατηγική στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών του Johns Hopkins, εκτίμησε ότι η αμερικανική κυβέρνηση πιθανότατα θα δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει αποφασιστικά τις ανησυχίες για την ασφάλεια, δεδομένου του βαθμού στον οποίο η COSCO είναι ενσωματωμένη στο εμπορικό σύστημα των ΗΠΑ.

«Η απομάκρυνση της COSCO από τις αλυσίδες εφοδιασμού και τα δίκτυα μεταφορών μας θα μπορούσε να ισοδυναμεί με μια επικίνδυνη για τη ζωή χειρουργική επέμβαση στα εμπορικά δίκτυα των ΗΠΑ», δήλωσε ο Κάρντον.

Πυραυλική επίθεση προς αμερικανική βάση στην Ιορδανία φαίνεται ότι εξαπέλυσε το Ιράν, μετά την επίθεση των ΗΠΑ στο νησί Λαράκ. Το ιρανικό κρατικό μέσο ενημέρωσης Press TV μετέδωσε ότι το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους εναντίον αμερικανικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι ιρανικοί πύραυλοι στόχευαν την αεροπορική βάση Muwaffaq Salti, ανατολικά του Αμμάν, αλλά και το λιμάνι της Άκαμπα στον νότο. Η βάση Muwaffaq Salti είναι εγκατάσταση στην Ιορδανία, που φιλοξενεί αμερικανικές δυνάμεις και έχει επανειλημμένα δεχθεί ιρανική επίθεση κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν προειδοποιήσει τις ΗΠΑ για «αντίποινα οικονομικά και στρατιωτικά», μετά την αμερικανική επίθεση στο νησί Λαράκ, λίγο νωρίτερα. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, η επίθεση είχε νεκρούς και τραυματίες, στρατιωτικούς και αμάχους.

Η ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι έπληξαν τεχνικές εγκαταστάσεις και θέσεις μαχητικών αεροσκαφών στις αεροπορικές βάσεις King Hussein και Al-Azraq στην Ιορδανία με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, προκαλώντας σοβαρές ζημιές.

Όπως μεταδίδει το πρακτορείο Tasnim, οι Φρουροί επισημαίνουν ότι η επίθεση ήταν αντίποινα για την αμερικανική επίθεση στο νησί Λαράκ και προειδοποίησαν για ισχυρότερες απαντήσεις σε περαιτέρω επιθέσεις.

 

Εκρήξεις και στο Κατάρ

Σύμφωνα με αιγυπτιακά ΜΜΕ, που επικαλούνται ιρανικά μέσα, εκρήξεις αναφέρθηκαν και στο Κατάρ. Εκτιμάται ότι οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπολύουν κύμα βαλλιστικών πυραύλων με στόχο την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ, όπου σταθμεύουν αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη. Στη βάση αναπτύχθηκαν την Κυριακή εναέρια σκάφη ανεφοδιασμού των ΗΠΑ.

 

Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση από καμία πλευρά.

Αμερικανός αξιωματούχος δικαιολόγησε την επίθεση στο νησί Λαράκ, λέγοντας ότι οι δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης είχαν τεθεί υπό στενή παρακολούθηση και θεάθηκαν να προετοιμάζονται πυρετωδώς για την εκτόξευση πυραύλων οι οποίοι μετέφεραν θαλάσσιες νάρκες.

 

Ο τελικός στόχος των Ιρανών, τον οποίο οι ΗΠΑ επιχείρησαν να ανακόψουν εγκαίρως, ήταν η πόντισή τους στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Ενεργοποίηση της αεράμυνας στην Ιορδανία

Σύμφωνα με πλάνα που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, αμερικανικά συστήματα αεράμυνας Patriot έχουν εκτοξεύει πολλαπλούς πυράυλους πάνω από την Ιορδανία.

Προς το παρόν ούτε το Αμμάν, ούτε η CENTCOM δεν έχουν ακόμη επιβεβαιώσει δημόσια την επίθεση στην Ιορδανία.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗ

Το Υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών (HHS) των ΗΠΑ έδωσε στη δημοσιότητα μια 20σέλιδη ψευδοεπιστημονική έκθεση με τίτλο «Όταν η Κλινική Συναντά το Κίνημα: Οπλίζει η Ιδεολογία του Φύλου την Αριστερή Αυταρχική Ψυχολογία;».

Ξέρουμε ήδη πώς θα πάει αυτό.

Ουσιαστικά, αυτό που υποστηρίζει η έκθεση – τρανσφοφικό παραλήρημα είναι πως άτομα που στηρίζουν την κουήρ κοινότητα, είναι πιθανότερο να είναι ή να γίνουν τρομοκράτες. Ναι, καλά διάβασες. Όχι όλοι αυτοί που έχουν βαλθεί να εξαλείψουν κάθε θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, αλλά αυτοί που τη στηρίζουν έμπρακτα.

Η έκθεση, τέλος πάντων, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «η ιδεολογία του φύλου συνδέεται με τον αριστερό αυταρχισμό και τη διάθεση δικαιολόγησης της πολιτικής βίας». Ωστόσο, τόσο η μεθοδολογία όσο και η σύνταξή της ευθυγραμμίζονται πλήρως με τη γενικότερη αντιαντι-τρανς εκστρατεία της κυβέρνησης Τραμπ. Βολικό, θα λέγαμε.

Δεξιά μέσα ενημέρωσης -όπως η The New York Post, το The Daily Caller, το Blaze Media και η The Washington Examiner- ήδη επικαλούνται την έκθεση για να παρουσιάσουν τα τρανς άτομα και τους συμμάχους τους ως δυνητικά βίαιους. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη κίνηση της κυβέρνησης με στόχο τη δημιουργία προφάσεων για την παρακολούθηση και τη δίωξη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και οργανώσεων που αμφισβητούν τακτικά τις αντισυνταγματικές ενέργειες του προέδρου.

Αριστερός αυταρχισμός ο σεβασμός στα τρανς άτομα

Οι συγγραφείς συνέδεσαν την «ιδεολογία του φύλου» (τον σεβασμό στην ταυτότητα των τρανς ατόμων) με την υποστήριξη στον αριστερό αυταρχισμό, ισχυριζόμενοι ότι βασίζεται στη «θεωρία του στρες των μειονοτήτων»:

«Προτείνουμε ότι το περιεχόμενο της ιδεολογίας του φύλου λειτουργεί ως πακέτο περιεχομένου για τον αριστερό αυταρχισμό. Η αδυναμία επιβεβαίωσης [της ταυτότητας των τρανς] μετατρέπεται σε πηγή σωματικής βλάβης, ο σκεπτικισμός απέναντι στην επιβεβαίωση γίνεται κλινικός παράγοντας κινδύνου και το επαγγελματικό καθήκον του θεραπευτή επεκτείνεται στην προάσπιση ενάντια στις κοινωνικές συνθήκες που προκαλούν αυτό το στρες.

Υπό αυτή την έννοια, το πλαίσιο δεν ρυθμίζει απλώς την πίστη· μπορεί να οπλίσει την αυταρχική ψυχολογία ενεργοποιώντας την απειλή, τη δυσαρέσκεια, την τιμωρητική βεβαιότητα και την αμυντική ομαδική ταυτοποίηση.»

Ισχυρίζονται επίσης ότι όσοι υποστηρίζουν τα τρανς δικαιώματα επιδιώκουν «να ασκήσουν έλεγχο σε ένα εγχείρημα που αποσκοπεί στην ανατροπή της υφιστάμενης κατάστασης όσον αφορά το φύλο και την οικογένεια».

Θύελλα αντιδράσεων για το πολιτικό προφίλν των συντακτών

Η Human Rights Campaign (HRC) χαρακτήρισε την έκθεση «σκουπίδι που σπαταλά τα χρήματα των φορολογουμένων», επισημαίνοντας ότι τα ινστιτούτα που τη διεξήγαγαν (Manhattan Institute και Network Contagion Research Institute) είναι γνωστά δεξιά think tanks.

Από την πλευρά της, η τρανς δημοσιογράφος Αλεξάντρα Βάκα σημείωσε ότι οι 5 συγγραφείς έχουν συντηρητικό υπόβαθρο:

Ο Κόλιν Ράιτ είναι συνεργάτης του Manhattan Institute, ο οποίος είχε προσληφθεί από την κυβέρνηση της Μοντάνα για να υπερασπιστεί τη απαγόρευση αλλαγής δεικτών φύλου στα πιστοποιητικά γέννησης.

Ο Λι Τζάσιμ υποστηρίζει την τελευταία δεκαετία ότι η εκπαίδευση για τη διαφορετικότητα οδηγεί σε ψευδείς ισχυρισμούς περί ρατσισμού.

Πηγή: rosa.gr

Η Βενεζουέλα εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης από τον ΟΠΕΚ, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν την υπόθεση και επικαλείται το Bloomberg, προκαλώντας ένα νέο πλήγμα στο πετρελαϊκό καρτέλ που η ίδια βοήθησε να δημιουργηθεί πριν από περισσότερες από έξι δεκαετίες.

Η ιδέα της αποχώρησης έχει τεθεί στις συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί οριστική απόφαση, ανέφεραν ορισμένες από τις πηγές, ζητώντας να μην κατονομαστούν καθώς μιλούν για ιδιωτικές πληροφορίες.

Μια απόφαση αποχώρησης από τον Οργανισμός Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (ΟΠΕΚ) θα καταδείκνυε τη σαρωτική πολιτική αναδιάταξη στο Καράκας, μετά την απαγωγή του επί μακρόν ηγέτη Νικολάς Μαδούρο από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και την ανάληψη από τις ΗΠΑ του ελέγχου των πωλήσεων πετρελαίου της χώρας.

 

Η αυξανόμενη αμερικανική επιρροή αποτυπώνεται επίσης στις συνομιλίες των ΗΠΑ με την ηγεσία της Βενεζουέλας για την απόκτηση μεγάλου μεριδίου στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας - μια εξέλιξη που θα ήταν αδιανόητη μόλις πριν από δύο χρόνια.

Διαπραγματευτές από τις δύο χώρες συζητούν την πρόταση, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν την υπόθεση και ζήτησαν να μην κατονομαστούν, καθώς οι συνομιλίες είναι ιδιωτικές. Ορισμένες από τις πηγές ανέφεραν ότι ένα από τα πιθανά σενάρια που έχουν συζητηθεί προβλέπει μίσθωση αρκετών πετρελαϊκών κοιτασμάτων για 100 χρόνια.

Μια τέτοια συμφωνία θα αποτελούσε μια σχεδόν άνευ προηγουμένου παρέμβαση των ΗΠΑ στην οικονομία μιας άλλης χώρας, ωστόσο συνάδει με το λεγόμενο «Δόγμα Donroe» του Τραμπ, που προβλέπει την επέκταση της αμερικανικής επιρροής στο δυτικό ημισφαίριο.

Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη Βενεζουέλα ως την «51η πολιτεία» των ΗΠΑ και έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το πετρέλαιό της.

Η κίνηση αυτή συνάδει επίσης με την ολοένα και πιο παρεμβατική προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ στον επιχειρηματικό τομέα, καθώς η κυβέρνησή του έχει αποκτήσει μερίδια σε εταιρείες από την Intel έως την παραγωγό σπάνιων γαιών MP Materials και την εταιρεία εξόρυξης λιθίου Lithium Americas. Ο Τραμπ έχει επίσης στραφεί προς τους φυσικούς πόρους του εξωτερικού. Πέρυσι, η κυβέρνησή του δημιούργησε ένα κοινό επενδυτικό ταμείο με την Ουκρανία, το οποίο χρηματοδοτείται από έσοδα από τα ορυκτά, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της χώρας.

Το ενδεχόμενο άμεσης εμπλοκής της αμερικανικής κυβέρνησης σε πετρελαϊκά έργα στη Βενεζουέλα καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο κλάδος αναδιαμορφώνεται ριζικά σε μια περίοδο πολιτικής μετάβασης. Οι μεγάλες διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες τηρούν σε μεγάλο βαθμό επιφυλακτική στάση απέναντι στη Βενεζουέλα, ενώ ανεξάρτητες εταιρείες γεωτρήσεων και επενδυτές με μεγαλύτερη ανοχή στο ρίσκο σπεύδουν να αξιοποιήσουν αυτό που πολλοί θεωρούν τη μεγαλύτερη ευκαιρία στην αγορά πετρελαίου από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.

Η «ξεθωριασμένη» αίγλη της Βενεζουέλας

Κάποτε η Βενεζουέλα ήταν ένα από τα σημαντικότερα μέλη του πετρελαϊκού καρτέλ, όμως η σημασία της έχει περιοριστεί καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις και η εσωτερική αναταραχή έχουν αποδεκατίσει την πετρελαϊκή της βιομηχανία. Η χώρα παρήγαγε τον Ιούλιο 1,16 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, λιγότερο από το ήμισυ της παραγωγής της πριν από μία δεκαετία. Ωστόσο, η παραγωγή έχει αυξηθεί φέτος.

Λόγω της μειωμένης παραγωγής της, μια ενδεχόμενη αποχώρηση της Βενεζουέλας από τον ΟΠΕΚ είναι απίθανο να έχει άμεση σημαντική επίδραση στις διεθνείς πετρελαϊκές αγορές, οι οποίες αυτή την περίοδο βρίσκονται υπό την έντονη επίδραση των αναταράξεων που προκαλεί ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν.

Ωστόσο, η ιδέα κερδίζει έδαφος εν μέσω της δημόσιας δυσαρέσκειας για τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η συμμετοχή στον ΟΠΕΚ, την οποία έχουν εκφράσει το Ιράκ και άλλες χώρες. Μόλις πριν από τέσσερις μήνες, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από το καρτέλ, απειλώντας τη συνοχή του και την επιρροή του στις τιμές του αργού πετρελαίου.

Μια αποχώρηση της Βενεζουέλας θα ενίσχυε τις αμφιβολίες για το κατά πόσο ο ΟΠΕΚ, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, μπορεί να παραμείνει ενωμένος και να εξακολουθήσει να επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου. Μια περαιτέρω διάλυση της συνοχής του θα μπορούσε να οδηγήσει τα μέλη σε έναν σκληρό ανταγωνισμό για το μερίδιο αγοράς, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον σύντομο «πόλεμο τιμών» του 2020.

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι οραματίζονται τη δημιουργία μιας πετρελαϊκής υπερδύναμης μέσω μιας συμμαχίας ΗΠΑ και Βενεζουέλας, η οποία θα περιόριζε σημαντικά την επιρροή του ΟΠΕΚ, ανέφερε μία από τις πηγές.

Το Καράκας δεν υπόκειται σήμερα σε περιορισμούς παραγωγής από τον ΟΠΕΚ, δεδομένης της μεγάλης πτώσης που έχει καταγράψει η παραγωγή του τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με άλλη πηγή, η απαλλαγή της χώρας από τυχόν μελλοντικές ποσοστώσεις θα τη βοηθούσε να μεγιστοποιήσει μακροπρόθεσμα την παραγωγή της και, ως εκ τούτου, να συμβάλει στη μείωση των τιμών.

Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε έτσι να προωθήσει τα σχέδιά της για τον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας χωρίς να δεσμεύεται από υποχρεώσεις απέναντι σε έναν άλλο οργανισμό, ανέφερε η ίδια πηγή.

Ευκαιρία για αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες

Μια πιθανή αποχώρηση της Βενεζουέλας από τον ΟΠΕΚ θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μεγαλύτερη συμμετοχή διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες στην προσπάθεια ανοικοδόμησης της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας. Αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω το παγκόσμιο πλεόνασμα πετρελαίου που προβλέπουν τα επόμενα χρόνια ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας και άλλοι κορυφαίοι αναλυτές.

Η πιθανή αποχώρηση του Καράκας θα αποτελούσε νίκη για τον Τραμπ, ο οποίος εδώ και χρόνια επικρίνει τον ΟΠΕΚ και την ικανότητά του να αυξάνει τις τιμές του πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, το κόστος καυσίμων για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Από τότε που οι αμερικανικές δυνάμεις απήγαγαν τον Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου και η μεταβατική πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες ανέλαβε την εξουσία, οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Καράκας έχουν μετατραπεί από την απομόνωση και την αντιπαράθεση σε μια ολοένα βαθύτερη συνεργασία, καθώς ο Τραμπ ασκεί σημαντική επιρροή στη χώρα και στους τεράστιους φυσικούς πόρους της.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις, ανοίγοντας ξανά την αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας και πραγματοποιώντας απευθείας συνομιλίες με τη Ροντρίγκες και τους κορυφαίους υπουργούς της. Παράλληλα, χρησιμοποιεί έναν συνδυασμό χαλάρωσης των κυρώσεων, πρόσβασης στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και ελέγχου των εσόδων από το πετρέλαιο για να επηρεάσει την πολιτική της χώρας.

Η Βενεζουέλα ήταν μία από τις πέντε πετρελαιοπαραγωγούς χώρες που ίδρυσαν τον ΟΠΕΚ το 1960 και θεωρείται ευρέως η χώρα που διαδραμάτισε τον σημαντικότερο ρόλο στη δημιουργία του, χάρη στις επίμονες διπλωματικές προσπάθειες του τότε υπουργού Πετρελαίου της, Χουάν Πάμπλο Πέρεθ Αλφόνσο.

Το καρτέλ και οι σύμμαχοί του έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις παγκόσμιες πετρελαϊκές αγορές έκτοτε, από το αραβικό πετρελαϊκό εμπάργκο της δεκαετίας του 1970 έως τις μαζικές περικοπές παραγωγής που σταθεροποίησαν τις τιμές και στήριξαν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας πετρελαϊκής βιομηχανίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού.

Η Βενεζουέλα διαδραμάτισε επίσης καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του ΟΠΕΚ+, της συμμαχίας που σχηματίστηκε το 2016 μεταξύ των βασικών μελών του καρτέλ και χωρών εκτός ΟΠΕΚ, όπως η Ρωσία, αναζωογονώντας έναν οργανισμό που τότε έχανε την επιρροή του.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η επιρροή της συμμαχίας φαίνεται να έχει υποχωρήσει και πάλι. Οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ και άλλοι ανταγωνιστές σε όλο τον κόσμο έχουν περιορίσει την ικανότητά της να επηρεάζει τις τιμές. Παράλληλα, τα τεράστια κοιτάσματα που έχουν ανακαλυφθεί στη Γουιάνα και τη Βραζιλία έχουν περιορίσει την κυριαρχία της στον τομέα της παραγωγής.

Δεκαπέντε μέρες στο ανυπότακτο νησί της Καραϊβικής που βρίσκεται αντιμέτωπο με μπλακ άουτ, εκτεταμένες ελλείψεις και μια νέα οικονομική πραγματικότητα — εκατό χρόνια μετά τη γέννηση του Φιντέλ Κάστρο. Η ανθρωπιστική βοήθεια στον λαβύρινθο των κυρώσεων.

της Κοραλίας Ξεπαπαδέα

Ένας ντόπιος με πλησιάζει στο Σιενφουέγος, στη νότια ακτή της Κούβας, και σχολιάζει το πρώτο πράγμα που προσέχει πάνω μου: τα σημάδια από τα χειρουργεία στο γόνατό μου. Κανένα μάτι δεν «έπιασε» τόσο γρήγορα στο παρελθόν αυτές τις ουλές. «God bless you», μου λέει.

Καταλαβαίνω από τη σύντομη συζήτησή μας, μέχρι να ετοιμαστούν οι καφέδες, ότι αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, εξαιτίας των οποίων δεν κατάφερε να εργαστεί ως μουσικός. Μπορεί και να υπερβάλλει σε όσα μας λέει, μπορεί και όχι. Οι άνθρωποι υπερβάλλουμε καμιά φορά όταν έχουμε μεγάλη ανάγκη να επικοινωνήσουμε κάτι από την καρδιά μας — ή όταν έχουμε βιώσει παρατεταμένη απομόνωση.

Πιάνω τον εαυτό μου να συγκινείται με τη σκέψη ότι οι ουλές και οι «ουλές» μπορούν να ενώσουν ανθρώπους που ξεκίνησαν από εντελώς διαφορετικά σημεία του πλανήτη. «Η μοναξιά είναι ίδια και στον καπιταλισμό και στον σοσιαλισμό», μου θυμίζει αργότερα ένας από τους συν-μπριγαδίστες. Δεν θυμάμαι ποιος το είπε πρώτος και πραγματικά δεν έχει μεγάλη σημασία.

Δεν ήρθαμε στην Κούβα ως τουρίστες. Άλλωστε, «οι ξένοι επισκέπτες έχουν λιγοστέψει αισθητά και αυτό έχει στοιχίσει στην οικονομία του νησιού. Μου λείπουν οι τουρίστες», μου λέει η πρώτη κάτοικος που συναντώ στο κέντρο της Αβάνας. Από τις 2 έως τις 16 Αυγούστου συμμετέχουμε στην 53η Ευρωπαϊκή Μπριγάδα Αλληλεγγύης «Χοσέ Μαρτί», με επισκέψεις στην Αβάνα, στη Σάντα Κλάρα, στο Μπόγιερος, στο Βεδάδο, στο Σιενφουέγος, στην Αρτεμίσα. Η ελληνική αποστολή έχει φέρει μαζί της βαλίτσες με φαρμακευτικό υλικό, σχολικά είδη και τρόφιμα. Σε μια χώρα όπου οι ελλείψεις έχουν εισχωρήσει σχεδόν σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, οι υπέρβαρες αποσκευές είναι το τελευταίο που μας απασχολεί. «Γινόμαστε για λίγο η μηχανική υποστήριξη στο κώμα στο οποίο βρίσκεται σήμερα η Κούβα», σχολιάζει ο συν-μπριγαδίστας Λάζαρος, με το «κώμα» να δηλώνει μια παύση στην κανονική λειτουργία της ζωής. Ίσως η Μπριγάδα να λειτούργησε, έστω προσωρινά, σαν μια μικρή ένεση οξυγόνου. Αυτό θέλω να πιστεύω, ελπίζοντας να μην είναι απλώς μια υπερβολικά αισιόδοξη σκέψη.

Σκοτάδι και ελλείψεις στο νησί της επανάστασης

Η Κούβα αντιμετωπίζει σήμερα μία από τις βαθύτερες οικονομικές και ενεργειακές κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας της. Ο πετρελαϊκός αποκλεισμός των ΗΠΑ και η περαιτέρω σκλήρυνση των κυρώσεων μέσα στο 2026 έχουν περιορίσει δραματικά την πρόσβαση της χώρας σε καύσιμα, επιβαρύνοντας ένα ήδη γερασμένο και προβληματικό ηλεκτρικό δίκτυο. Τρεις γενικές καταρρεύσεις του συστήματος καταγράφηκαν μόνο τον Ιούλιο, ενώ σε πολλές επαρχίες οι διακοπές ρεύματος ξεπερνούν τις 20 ώρες την ημέρα.

Το αντιλαμβάνεσαι γρήγορα χωρίς να δεις κανένα στατιστικό. Το νερό σε σπίτια, ξενοδοχεία και άλλες εγκαταστάσεις μπορεί να φτάνει με το σταγονόμετρο. Το ρεύμα πέφτει σε ανύποπτο χρόνο και επανέρχεται, άλλοτε ύστερα από λίγα δευτερόλεπτα και άλλοτε έπειτα από ώρες. Στην Κούβα του 2026, τρόφιμα, καύσιμα, πρώτες ύλες, είδη προσωπικής υγιεινής — ακόμη και χαρτί υγείας — αλλά, κυρίως, φάρμακα, δεν είναι αγαθά που βρίσκει κανείς εύκολα στα ράφια του σούπερ μάρκετ, στα φαρμακεία ή στα πρατήρια της γειτονιάς, αλλά αντικείμενα καθημερινής αναζήτησης. Οι ελλείψεις ενέργειας διαταράσσουν πλέον βασικές υπηρεσίες, από την ύδρευση και την υγεία έως τη διανομή τροφίμων.

Η κρίση είναι ορατή και στους δρόμους. Στο κέντρο της Αβάνας, αλλά και σε άλλα σημεία της κουβανικής πρωτεύουσας που διασχίσαμε, μεγάλοι σωροί απορριμμάτων καταλαμβάνουν σημεία του οδοστρώματος. Η έλλειψη καυσίμων έχει επιβαρύνει ένα ήδη προβληματικό σύστημα αποκομιδής. «Χθες πέρασε το απορριμματοφόρο και τα μάζεψε, αλλά σήμερα είναι πάλι έτσι», μου λέει κάτοικος στο κέντρο της Αβάνας, εξηγώντας ότι οι κάτοικοι της περιοχής έβγαλαν όσα σκουπίδια είχαν συσσωρεύσει τις προηγούμενες ημέρες. Η συγκεκριμένη πληροφορία δεν κατέστη δυνατό να διασταυρωθεί ανεξάρτητα και μεταφέρεται ως μαρτυρία κατοίκου. Σε άλλες συζητήσεις στο νησί, η δυσλειτουργία της αποκομιδής συνδέεται και πάλι με την έλλειψη καυσίμων, που, κατά τα λεγόμενα, περιορίζει την κίνηση των απορριμματοφόρων.

Στη Ράμπα, στο Βεδάδο, έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή ένα πιλοτικό πρόγραμμα συλλογής απορριμμάτων με ηλεκτρικά τρίκυκλα, τα οποία τροφοδοτούνται από σταθμό ηλιακής ενέργειας — μια προσπάθεια να περιοριστεί η εξάρτηση της υπηρεσίας από τα καύσιμα. Το πρόγραμμα ξεκίνησε με πέντε οχήματα και στοχεύει στην ανάπτυξη συνολικά τριάντα οχημάτων.

Λίγο αργότερα, στο κέντρο της Αβάνας, ένας ταξιτζής μού ζητά παρακεταμόλη. Δεν έχω πάνω μου ούτε ένα ντεπόν για να του δώσω. Ακόμη κι αν είχα, όμως, θα δίσταζα, αφού στους δρόμους της Αβάνας βλέπω φάρμακα να πωλούνται ανεπίσημα -μία ακόμη όψη των ελλείψεων που έχουν δημιουργήσει χώρο για ένα παράλληλο εμπόριο. Η Μαρία, μαγείρισσα, μου μιλά για την ανάγκη της οικογένειάς της για αντιβιοτικά και βιταμίνες και μου δείχνει μια μεγάλη χειρουργική τομή στην κοιλιά. Οι ουλές επιστρέφουν στο ταξίδι, με άλλον τρόπο κάθε φορά.

Την ίδια ώρα, η κρίση αδειάζει έναν από τους βασικότερους οικονομικούς πνεύμονες της χώρας: τον τουρισμό. Το 2025 η Κούβα υποδέχθηκε περίπου 1,81 εκατ. διεθνείς επισκέπτες, 18% λιγότερους από το 2024 και τον χαμηλότερο αριθμό από το 2002, εξαιρουμένων των χρόνων της πανδημίας. Το 2026 η πτώση επιταχύνθηκε, καθώς τα μπλακ άουτ, οι ελλείψεις καυσίμων, οι ακυρώσεις πτήσεων και η συρρίκνωση της παρουσίας διεθνών ξενοδοχειακών και αεροπορικών εταιρειών, περιόρισαν ακόμη περισσότερο τις αφίξεις.

Οι τιμές, τουλάχιστον με τα μέτρα ενός ξένου επισκέπτη, μοιάζουν εξαιρετικά χαμηλές. Σε εστιατόριο ξενοδοχείου, για παράδειγμα, ένα γεύμα με κοτόπουλο, ρύζι, λαχανικά και αναψυκτικό κόστισε 850 κουβανικά πέσος (περίπου 1,25 δολάρια, με βάση την ανεπίσημη ισοτιμία της περιόδου). Η εικόνα, βέβαια, αλλάζει πλήρως αν δει κανείς την ίδια τιμή μέσα από το εισόδημα ενός Κουβανού και τη χαμηλή αγοραστική δύναμη των τοπικών εισοδημάτων.

Μέσα στην ανέχεια που βιώνει το νησί, μου κάνει εντύπωση η αίσθηση ασφάλειας στην καθημερινότητα. Δεν ένιωσα ότι πρέπει να φυλάω διαρκώς το πορτοφόλι ή το κινητό μου που φορτίζει πότε σε πρίζα πότε στον ήλιο. Αυτό δεν σημαίνει προφανώς ότι απουσιάζουν οι συνηθισμένες μορφές εκμετάλλευσης ενός ξένου επισκέπτη — ένας ταξιτζής, για παράδειγμα, μπορεί να σου ζητήσει πολύ περισσότερα από όσα θα ζητούσε σε έναν ντόπιο.

Ακούς φωνές από παντού, άνθρωποι πρόθυμοι να σου δώσουν μια πληροφορία, να σου διηγηθούν κάτι προσωπικό, να σε καλωσορίσουν. Αρκετοί μάς λένε ότι τους λείπει η αλληλεπίδραση με τους ξένους — και, φυσικά, το εισόδημα που άφηνε ο τουρισμός. Εμείς, αυτή τη φορά, βρισκόμαστε εκεί ως μπριγαδίστες και προσπαθούμε, τουλάχιστον, να αφήσουμε κάτι πίσω.

Η ανθρωπιστική βοήθεια στον λαβύρινθο των κυρώσεων

Η πιο παραστατική εικόνα της σημερινής «ασφυξίας» της Κούβας βρίσκεται ίσως εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από την Αβάνα: στα λιμάνια της Καραϊβικής.

Μέσα στο 2026, μεγάλες διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες ανέστειλαν νέες κρατήσεις φορτίων από και προς την Κούβα, επικαλούμενες το διευρυμένο πλαίσιο αμερικανικών κυρώσεων. Τον Ιούλιο, η κουβανική κυβέρνηση έκανε λόγο για περισσότερα από 7.000 κοντέινερ με τρόφιμα, φάρμακα και υλικό για ενεργειακές και υδραυλικές υποδομές που παρέμεναν σε λιμάνια της Καραϊβικής. Παράλληλα, ο ΟΗΕ έχει επιβεβαιώσει ότι η αναστολή υπηρεσιών από μεγάλες ναυτιλιακές, σε συνδυασμό με τις σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, δυσχεραίνει ακόμη και τη μεταφορά και διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας.

Ανάμεσά τους βρέθηκε για ένα διάστημα και ένα ελληνικό κοντέινερ που ξεκίνησε από την Καλαμάτα με φάρμακα, φωτοβολταϊκά, ρουχισμό και ποδήλατα. Είχε παραμείνει στον Άγιο Δομίνικο, προτού καταφέρει τελικά να φτάσει στο Μαριέλ και να συνεχίσει οδικώς προς το Σαντιάγκο ντε Κούβα.

Το πιο προβληματικό από όλα είναι ότι το αμερικανικό καθεστώς κυρώσεων προβλέπει εξαιρέσεις και αδειοδοτήσεις για συγκεκριμένες ανθρωπιστικές δραστηριότητες, καθώς και για ορισμένες εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού προς την Κούβα. Την ίδια στιγμή, όμως, οι διευρυμένες κυρώσεις του 2026 έχουν αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο για ναυτιλιακές, τράπεζες και τρίτους φορείς που συναλλάσσονται με κυρωμένες κουβανικές οντότητες, με αποτέλεσμα ορισμένες εταιρείες να αναστέλλουν τις δραστηριότητές τους προς το νησί.

«Ο αποκλεισμός έχει χτυπήσει την υγεία»

Η (δυστοπική) πραγματικότητα των φαρμακευτικών ελλείψεων μας συναντά πριν ακόμη φτάσουμε στην Κούβα. Στο «Ελευθέριος Βενιζέλος», λίγο πριν παραδώσουμε τις αποσκευές μας στο γκισέ, μια γυναίκα μάς πλησιάζει και μας ζητά να της φέρουμε από το νησί μια κρέμα για τη λεύκη, την οποία, όπως μας λέει, αδυνατεί να βρει αλλού. Στην Κούβα, όμως, θα διαπιστώσουμε μια ακόμη διάσταση του προβλήματος: δεν είναι μόνο η εξαγωγή φαρμακευτικών προϊόντων πρακτικά αδύνατη. Η έλλειψη πρώτων υλών δυσχεραίνει πλέον και την ίδια την παραγωγή φαρμάκων και άλλων σκευασμάτων.

Σε επίσκεψή μας στο Πανεπιστημιακό Κλινικό Χειρουργικό Νοσοκομείο Comandante Manuel Fajardo, στον δήμο Plaza de la Revolución της Αβάνας, παίρνουμε μια γεύση από το πώς έχουν τα πράγματα. Πρόκειται για ένα νοσοκομείο 241 κλινών, με 31 ιατρικές ειδικότητες και εννέα χειρουργικές αίθουσες. «Αυτή τη στιγμή προτεραιότητα έχουν τα χειρουργεία κακοήθειας», μας ενημερώνει η επικεφαλής των νοσηλευτών.

«Ο ναυτικός αποκλεισμός έχει επηρεάσει άμεσα και με κτηνώδη τρόπο το υγειονομικό σύστημα της Κούβας», μας λένε οι άνθρωποι του νοσοκομείου κατά την επίσκεψή μας. Οι ελλείψεις αποτελούν, άλλωστε, σταθερή πραγματικότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής μας στο νησί. Από αντιβιοτικά και παυσίπονα μέχρι πιο εξειδικευμένα σκευάσματα, πολλά φάρμακα είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν, ενώ ορισμένα πωλούνται ακόμη και στον δρόμο, σε μια παράλληλη αγορά που τροφοδοτείται από τις ίδιες τις ελλείψεις.

Ιδιαίτερα δυσεύρετα αυτή τη στιγμή είναι και τα αντιεπιληπτικά φάρμακα για παιδιά. Η πρώτη παρτίδα που έφτασε στο νησί, όπως πληροφορούμαι, εξαντλήθηκε σχεδόν αμέσως.

Μια οικονομία που αλλάζει

Οι κυρώσεις, ωστόσο, δεν εξηγούν τα πάντα. Οι χρόνιες δομικές αδυναμίες της κουβανικής οικονομίας προϋπήρχαν της σημερινής κρίσης: οι παράνομες κυρώσεις, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, είχαν τεράστιο κόστος για το λαό και τις αρχές. Τον Ιούνιο η κυβέρνηση ανακοίνωσε 176 μεταρρυθμιστικά μέτρα, ανοίγοντας μεγαλύτερο χώρο σε ιδιωτικό και ξένο κεφάλαιο. Σήμερα λειτουργούν περισσότερες από 15.000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι λεγόμενες ‘mipymes’, ενώ το άνοιγμα επεκτείνεται σταδιακά στην εισαγωγή και διανομή καυσίμων και φαρμάκων, στον τουρισμό και στην αξιοποίηση γης.

Η Κούβα του 2026 δεν είναι μόνο μια χώρα που προσπαθεί να επιβιώσει από τις ελλείψεις. Είναι και μια χώρα που, μέσα στην κρίση, υποχρεωτικά και με τη βία των κυρώσεων, αναδιαπραγματεύεται τα όρια ανάμεσα στο κράτος και την ιδιωτική οικονομία.

Εκατό χρόνια μετά: μιλάνε για τον Φιντέλ και φωτίζονται τα πρόσωπά τους

Υπάρχει κάτι που οι αριθμοί δεν μπορούν εύκολα να αποτυπώσουν: τη σχέση ενός μεγάλου μέρος των Κουβανών με τον Φιντέλ Κάστρο.

Στο Κέντρο Φιντέλ Κάστρο στο Βεδάδο, η ξεναγός μας, Μαριγιόρκις, γνωρίζει λέξη προς λέξη την ομιλία του ηγέτη της Κουβανικής Επανάστασης που προβάλλεται σε video wall και την απαγγέλει σχεδόν μαζί του, με μάτια βουρκωμένα. Στο τέλος της ξενάγησης, της ζητάω να περιγράψει τον Φιντέλ με τρεις λέξεις. Σιωπά για μερικά δευτερόλεπτα, ψάχνοντας προσεκτικά την απάντησή της.

«Επανάσταση. Θυσία, Ηγέτης», μου λέει.

Για αυτή τη γυναίκα, η ερώτηση δεν αφορά άλλη μία ιστορική προσωπικότητα.

Ο Ούγκο Τσάβες είχε περιγράψει τον Κάστρο ως «πατέρα». Στην Κούβα του 2026, εκατό χρόνια μετά τη γέννησή του, βλέπω ανθρώπους να τραγουδούν και να πίνουν νερό στο όνομά του. Μιλούν για τον Φιντέλ ως πατέρα, αδελφό, σύντροφο ή δάσκαλο. Άνθρωποι που ασκούν κριτική στη σημερινή κυβέρνηση, λίγα λεπτά αργότερα μιλούν γι’ αυτόν με υπερηφάνεια, συγκίνηση και τρυφερότητα.

Ο Φιντέλ Κάστρο μοιάζει να ζει μέσα από την αγάπη και τις συνειδήσεις τους: στα χειροκροτήματα, στα δάκρυα, στις ιστορίες που περνούν από στόμα σε στόμα.

Οι Κουβανοί μιλούν δυνατά, πιο πολύ από τους Έλληνες. Είναι εγκάρδιοι, ευγενείς, αξιοπρεπείς, σε κοιτάνε στα μάτια. Θαυμάζω το γλυκό τους χαμόγελο μέσα στην περιρρέουσα δυσκολία. Γνωρίζω ανθρώπους που θέλουν να επικοινωνήσουν μαζί μου όμως η γλώσσα είναι εμπόδιο. Μετανιώνω που δεν μιλάω ισπανικά. Μεγάλο λάθος να έρθεις σε αυτό το νησί και να μην μιλάς τη γλώσσα τους.

Οι επετειακές εκδηλώσεις στην Αβάνα γεμίζουν με χορωδίες, ορχήστρες, αρχειακές εικόνες από το αντάρτικο στη Σιέρα Μαέστρα και ανθρώπους (ντόπιους και επισκέπτες) να χειροκροτούν με δάκρυα στα μάτια.

Η εκατονταετηρίδα της γέννησης του Φιντέλ Κάστρο αποτέλεσε κεντρικό γεγονός για τη χώρα μέσα σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής κρίσης.

Στις 12 Αυγούστου, στο Teatro Nacional de Cuba, παρακολουθούμε τον διακεκριμένο Κουβανό πιανίστα και συνθέτη Φρανκ Φερνάντες μαζί με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα, ενώ στο φόντο προβάλλονται αρχειακά πλάνα από την Κουβανική Επανάσταση.

Κάπου εδώ προκύπτει αναπόφευκτα το εξής ερώτημα: πώς θα είχε εξελιχθεί η Κούβα εάν την 1η Ιανουαρίου του 1959 δεν είχε ανατραπεί το καθεστώς Μπατίστα; Πώς θα ήταν σήμερα η χώρα και οι άνθρωποί της αν δεν είχε επικρατήσει η Κουβανική Επανάσταση; Δεν υπάρχει ασφαλής απάντηση σε ένα υποθετικό ιστορικό σενάριο. Υπάρχουν, όμως, τεκμηριωμένα δεδομένα πίσω από την (πολιτική) μνήμη. Η εκστρατεία αλφαβητισμού του 1961 αποτέλεσε ορόσημο για την εκπαίδευση του νησιού και άνοιξε τον δρόμο για καθολική και δωρεάν πρόσβαση στις διαφορετικές βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Ο Αλμπέρτο, ταξιτζής στην Αβάνα, μιλάει μια χαρά αγγλικά και θυμάται με καμάρι ότι ο Φιντέλ είχε παρευρεθεί στην ορκωμοσία του. Μου δείχνει με το χέρι τη μικρή απόσταση που τους χώριζε: «Εγώ ήμουν εδώ κι εκεί ο Φιντέλ». Συνδέει τις σπουδές του με τις ευκαιρίες που του προσέφερε το εκπαιδευτικό σύστημα μετά την επανάσταση. Όταν μιλά για τον Κάστρο, λάμπουν τα μάτια του, φωτίζεται όλο του το πρόσωπο.

«Ηθικό αλεξίσφαιρο»

Ο Κώστας, Έλληνας που ζει τα τελευταία χρόνια μόνιμα στην Αβάνα, μου μιλά για τον Φιντέλ Κάστρο και μέσα από τις αφηγήσεις του σχηματίζεται η εικόνα ενός σπάνιου ηγέτη, ο οποίος κατέβαινε στον δρόμο, άκουγε τον κόσμο και συνομιλούσε απευθείας μαζί του. Μου μεταφέρει τη μαρτυρία ενός γνωστού του, ο οποίος, παρότι δεν κατοικούσε σε μια συγκεκριμένη περιοχή της Αβάνας, είχε συναντήσει εκεί τρεις διαφορετικές φορές τον Φιντέλ να συνομιλεί με κατοίκους. Τέτοιες ιστορίες εξακολουθούν να μεταφέρονται από στόμα σε στόμα στην Κούβα, πλάι σε άλλα περιστατικά της ζωής του Κάστρο που έχουν καταγραφεί ιστορικά. Όλες μαζί συνθέτουν μια εικόνα του που παραμένει εξαιρετικά ζωντανή στην κουβανική μνήμη.

Το 1960, όταν ο Κάστρο βρέθηκε στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, εγκατέλειψε έπειτα από αντιπαράθεση το ξενοδοχείο όπου διέμενε στο Μανχάταν και μετακινήθηκε στο Hotel Theresa του Χάρλεμ, ένα ιστορικό σημείο αναφοράς της αφροαμερικανικής κοινότητας. Εκεί συναντήθηκε, μεταξύ άλλων, με τον Malcolm X και τον Νικίτα Χρουστσόφ.

Δεκαεννέα χρόνια αργότερα, το 1979, σε άλλη επίσκεψή του στη Νέα Υόρκη για τον ΟΗΕ, δημοσιογράφος τον ρωτά αν φορά πάντα αλεξίσφαιρο. Ο Κάστρο, με το πούρο στο χέρι και ένα χαμόγελο όλο νόημα, ξεκουμπώνει το σκουρόχρωμο πουκάμισό του για να δείξει ότι δεν φορά τίποτα από μέσα. «Θα προσγειωθώ στη Νέα Υόρκη με αυτό», λέει, αναφερόμενος σε ένα διαφορετικό είδος προστασίας: «Έχω ένα ηθικό αλεξίσφαιρο. Αυτό με προστάτευε πάντα». Μια μικρή σκηνή που συμπυκνώνει τη δημόσια εικόνα που συνόδευε τον Κάστρο επί δεκαετίες: εκείνη του ηγέτη που επέλεγε να εμφανίζεται εκτεθειμένος στον κίνδυνο, απροστάτευτος και ατρόμητος απέναντι στον κόσμο.

Venceremos’ και «προσωπικές» κυρώσεις

Οι Κουβανοί λένε ακόμη ‘Venceremos’ — που σημαίνει «θα νικήσουμε».

Δεν είμαι βέβαιη αν το εννοούν κάθε φορά που το λένε ή αν, ορισμένες φορές, έχουν ανάγκη να το πιστέψουν πρώτα οι ίδιοι — και ίσως να κάνουν κι εμάς να το πιστέψουμε. Αυτά θα σας τα πουν άλλοι καλύτερα. Δεν φημίζομαι, ούτως ή άλλως, για την πολιτική ή την υπαρξιακή μου αισιοδοξία.

Ίσως, όμως, αυτό το «Venceremos» να μην είναι μόνο σύνθημα, πρόβλεψη ή αυτοεκπληρούμενη προφητεία, αλλά μηχανισμός επιβίωσης. Ένας τρόπος να συνεχίζεις να παλεύεις και να γίνεσαι ανθεκτικός σαν το ατσάλι μπροστά στις δυσκολίες: όταν κόβεται το ρεύμα, όταν το φάρμακο για το παιδί σου δεν υπάρχει σε κανένα ράφι κανενός φαρμακείου, όταν το λεωφορείο που περιμένεις μέσα στον καύσωνα δεν έρχεται, όταν ένα κοντέινερ που κουβαλά βοήθεια —που κανονικά δεν θα έπρεπε καν να χρειάζεσαι— περιμένει δεμένο σε κάποιο λιμάνι της Καραϊβικής εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Και ίσως γι’ αυτό, χωρίς να ξέρω ακριβώς τι σημαίνει σήμερα το «θα νικήσουμε», η καρδιά μου είναι μόνο με τους Κουβανούς.

Μόλις λίγες εβδομάδες πριν από το ταξίδι μας, το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών του Μάρκο Ρούμπιο δημοσίευσε έκθεση περίπου 100 σελίδων με τίτλο ‘Cuba: The Capital of 21st Century Communism’. Σε αυτήν κατηγορεί την Αβάνα για πολυετή «εκστρατεία υπονόμευσης» στις ΗΠΑ και στρέφει το βλέμμα του προς την ίδια την αμερικανική Αριστερά, κατονομάζοντας ακτιβιστές, δημοσιογράφους και οργανώσεις —από τους Democratic Socialists of America έως τον Ζόραν Μαμντάνι και την Έιμι Γκούντμαν— ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου κουβανικής ιδεολογικής επιρροής.

Η πίεση, στο μεταξύ, συνεχίζει να κλιμακώνεται. Στις 20 Αυγούστου, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε βάρος του προέδρου του Κουβανικού Ινστιτούτου Φιλίας των Λαών (ICAP), Fernando González Llort, και δύο ακόμη ανώτατων στελεχών του. Ο Ρούμπιο κατηγορεί το ICAP ότι χρησιμοποιεί πολιτιστικές και εκπαιδευτικές ανταλλαγές ως όχημα για την ανάπτυξη ενός «υπονομευτικού δικτύου» στις ΗΠΑ, αναφερόμενος, μάλιστα, σε «μια νέα μπριγάδα διεθνών υποστηρικτών» που είχε μεταβεί λίγες μόλις ημέρες νωρίτερα στην Αβάνα. Η ανακοίνωση δεν κατονομάζει συγκεκριμένη μπριγάδα.

Πηγή: thepressproject.gr

Σχέδιο για την προμήθεια ειδικών γαντιών που προκαλούν ηλεκτροσόκ στους πράκτορες της ICE, έχει βάλει «μπροστά» η κυβέρνηση τουΝτόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, προκαλώντας έντονες ανησυχίες για κατάχρηση του εξοπλισμού από τους πράκτορες της Υπηρεσίας, μέλη της οποίας δεν έχουν διστάσει να χρησιμοποιήσουν θανατηφόρα βία κατά πολιτών.

Μάλιστα, ήδη έχουν καταγγελθεί περιστατικά στα οποία έχει γίνει χρήση των γαντιών σε σωφρονιστικά ιδρύματα, αστυνομικά τμήματα και σχολεία.

Κατά τη διάρκεια περιστατικού ακραίας αστυνομικής βίας, ένας 43χρονος άνδρας έχασε την ζωή του αφότου αστυνομικοί τον υπέβαλαν σε ηλεκτροσόκ 40 φορές, χρησιμοποιώντας  τα γάντια ηλεκτροσόκ και ένα Taser, σε μια φυλακή της κομητείας στο Κεντάκι. Η σύζυγος του 43χρονου έχει κινηθεί νομικά κατά των αστυνομικό για τον θάνατο του άντρα της.

Νωρίτερα τον Αύγουστο, το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS) των ΗΠΑ, στο οποίο υπάγεται η ICE, ανακοίνωσε πως σκοπεύει να δαπανήσει έως και 20 εκατομμύρια δολάρια για τον εξοπλισμό των πρακτόρων της υπηρεσίας με τα γάντια, μέχρι τον Μάρτιο του 2027.

Τα γάντια, με την εμπορική ονομασία G.L.O.V.E., κατασκευάζεται από την αμερικανική εταιρεία Compliant Technologies και προκαλούν ηλεκτροσόκ όταν ο χρήστης πατήσει ένα κουμπί και αγγίξει ή πιάσει γυμνό δέρμα. Σύμφωνα με την εταιρεία, το σύστημα απευθύνεται σε υπηρεσίες επιβολής του νόμου και απαιτεί ειδική εκπαίδευση. Με τη μέγιστη τάση να φτάνει τα 380 volt, η εταιρεία συνιστά να αποφεύγεται η χρήση των γαντιών κατά ηλικιωμένων, μικρών παιδιών εγκύους και άτομα με αναπηρίες.

 

 

«Δεν υπάρχει καμία περίπτωση στην οποία θεωρούμε ότι η χρήση τους είναι κατάλληλη», δήλωσε η Σάρα Μέτα, αναπληρώτρια διευθύντρια της Αμερικανικής Ένωσης Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU) μιλώντας στον Guardian. «Βλέπουμε ήδη τις συνέπειες αυτού σε άνομες και βίαιες ενέργειες επιβολής του νόμου στους δρόμους μας», τόνισε.

«Αυτό που είναι πραγματικά τρομακτικό είναι η χρήση τους στους δρόμους, ενδεχομένως για να τρομοκρατήσουν τους ανθρώπους, να δημιουργήσουν ένα ανατριχιαστικό εφέ. Αλλά αυτό που είναι επίσης τρομακτικό είναι η χρήση τους εκεί που δεν μπορούμε να το δούμε. Δεν ξέρουμε πώς θα χρησιμοποιηθούν σε μέρη όπως το Φορτ Μπλις», πρόσθεσε, αναφερόμενη στο μεγαλύτερο κέντρο κράτησης μεταναστών στις ΗΠΑ, όπου οι καταγγελίες για κακοποίηση των κρατουμένων είναι πολυάριθμες.

Η αναπληρώτρια διευθύντρια έργου της ACLU για την αστυνόμευση, δήλωσε ότι το κοινό δεν θα πρέπει να έχει εμπιστοσύνη ότι οι αξιωματικοί της ICE θα χρησιμοποιήσουν τις συσκευές σωστά. Παράλληλα, αμφισβήτησε την αναγκαιότητα των συσκευών για την επιβολή της νομοθεσίας και σημείωσε ότι είναι πολύ πιθανό άτομα να υποβληθούν σε ηλεκτροσόκ, χωρίς να έχουν λάβει πρότερη προειδοποίηση.

«Η ICE πέρασε τον τελευταίο χρόνο αποδεικνύοντας ότι προχωρά βιαστικά στη χρήση βίας. Τώρα θα μπορούν να χρησιμοποιούν ηλεκτροσόκ με το ελαφρύ πάτημα ενός κουμπιού, κάτι που ίσως κανείς άλλος δεν μπορεί να τους δει να κάνουν», είπε. «Η εισαγωγή γαντιών που μπορούν τόσο εύκολα να χρησιμοποιηθούν για να προκαλέσουν τρομερό πόνο είναι μια βλαβερή προς το κοινό ».

Η χρήση των γαντιών έχει ξεκινήσει ήδη στις ΗΠΑ, αν και σε περιορισμένη κλίμακα, σε περίπου 50 αστυνομικές υπηρεσίες σε 20 πολιτείες.

Η αστυνομία της Ομάχα είχε αγοράσει 40 ζευγάρια για χρήση σε δημόσια σχολεία. Σε ένα περιστατικό, αστυνομικός χρησιμοποίησε το γάντι κατά μαθητή γυμνασίου και μάλιστα δύο φορές, προκαλώντας την πτώση του στο πάτωμα. Ύστερα από αντιδράσεις, η αστυνομία αποφάσισε να σταματήσει τη χρήση τους στα δημόσια σχολεία της πολιτείας.

Παράλληλα, δύο υποθέσεις από το Κεντάκι έχουν προκαλέσει έντονες ανησυχίες, αναφορικά με την χρήση του εξοπλισμού. Στην πρώτη, ο Τζόσουα Έλσγουικ, ο οποίος είχε σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, υπέστη ηλεκτροσόκ από σωφρονιστικό υπάλληλο με τη χρήση των γαντιών. Η αγωγή του απορρίφθηκε από ομοσπονδιακό δικαστήριο, το οποίο έκρινε ότι η χρήση βίας ήταν δικαιολογημένη.

Σε διαφορετικό περιστατικό, ο  Τζόναθαν Μάνσφιλντ υπέστη καρδιακή ανακοπή και κατέληξε, δύο βδομάδες αφότου είχε υποβληθεί σε 27 ηλεκτροσόκ από τα γάντια και 13 από Taser, σε κέντρο κράτησης στο Κεντάκι.

Η οικογένειά του έχει καταθέσει αγωγή κατά των αρχών για τον θάνατο του, αναφέροντας μάλιστα πως ορισμένα από τα ηλεκτροσόκ με τα γάντια διήρκεσαν 45 και 99 δευτερόλεπτα, παρά το γεγονός ότι συνιστάται να μην εφαρμόζονται για περισσότερο από 15 δευτερόλεπτα.

Με τις διαπραγματεύσεις για τερματισμό της έντασης στη Μέση Ανατολή να έχουν ναυαγήσει, ΗΠΑ και Ιράν κλιμακώνουν την ένταση, με διπλωματικές κορώνες αλλά και απτές πράξεις, που δείχνουν ότι κάθε άλλο παρά επιδιώκουν την ειρηνική διευθέτηση του θέματος.

Τη στιγμή, λοιπόν, που οι ΗΠΑ επιβάλλουν οικονομικές κυρώσεις, η Τεχεράνη απειλεί με κατάσχεση, κράτηση ή πρόστιμα, 46 πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ. Όπως τονίζει το Ιράν, θα προβεί σε αυτές τις ενέργειες εάν τα εν λόγω πλοία δεν  συμμορφωθούν με τους κανόνες που έχει επιβάλει η Τεχεράνη.

Ειδικότερα, όπως αναφέρουν οι Financial Times, στη λίστα περιλαμβάνονται πλοία που ανήκουν στην Adnoc, την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία του Άμπου Ντάμπι, καθώς και στη νοτιοκορεατική ναυτιλιακή Sinokor. Η πλειονότητα των 46 πλοίων είναι δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Πολλά χρησιμοποιούνται στις έκτακτες επιχειρήσεις που έχουν οργανώσει τις τελευταίες εβδομάδες οι χώρες του Κόλπου προκειμένου να συνεχίσουν τις εξαγωγές τους παρά τις επιθέσεις. Με επικεφαλής την Adnoc, έχουν αναπτυχθεί μικρότερες διαδρομές μεταφοράς μέσω των Στενών, με τα φορτία να παραδίδονται σε άλλα δεξαμενόπλοια που περιμένουν στην πλευρά του Κόλπου του Ομάν και αποφεύγουν να εισέλθουν στην επικίνδυνη ζώνη. Η Τεχεράνη φαίνεται τώρα να επιχειρεί να χτυπήσει ακριβώς αυτόν τον μηχανισμό.

Πρώτη φορά

Η ενέργεια αυτή της Τεχεράνης αποτελεί σοβαρή κλιμάκωση, επειδή για πρώτη φορά η Τεχεράνη φαίνεται να μετατρέπει την προσπάθεια ελέγχου των Στενών σε συγκεκριμένο μηχανισμό επιβολής κανόνων πάνω σε μεμονωμένα πλοία.

«Αυτή είναι η πρώτη πραγματική εφαρμογή ενός συγκεκριμένου προφίλ στόχων στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε στους FT ο Μάρτιν Κέλι της EOS Risk. Όπως εξηγεί, από την οπτική της Τεχεράνης, τα Στενά είναι πλέον κλειστά για οποιοδήποτε πλοίο δεν διαθέτει ιρανική άδεια. Η διαφορά είναι ότι τώρα υπάρχει συγκεκριμένη λίστα σκαφών – και ορισμένα από αυτά έχουν ήδη δεχθεί επιθέσεις.

Η ιρανική πλευρά κάλεσε μάλιστα τους ιδιοκτήτες φορτίων να ελέγχουν πριν από κάθε ναύλωση εάν το πλοίο που πρόκειται να χρησιμοποιήσουν βρίσκεται στη λίστα των «μη συμμορφούμενων» σκαφών.

Η απειλή και η πραγματικότητα

Σημειώνεται ότι η απειλή του Ιράν κάθε άλλο παρά θεωρητική είναι. Αρκετά από τα πλοία που βρίσκονται στη λίστα έχουν ήδη πληγεί από ιρανικά πυρά κατά την προσπάθειά τους να διασχίσουν τα Στενά. Την περασμένη εβδομάδα χτυπήθηκε το φορτηγό πλοίο Minoan Dignity, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο πρώτος μηχανικός του. Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, 19 ναυτικοί έχουν χάσει μέχρι στιγμής τη ζωή τους στη διάρκεια του πολέμου.

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση επιβαρύνεται και στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης εναντίον σαουδαραβικών δεξαμενόπλοιων έχουν πλήξει και την εναλλακτική διαδρομή εξαγωγής πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, ενώ τη Δευτέρα ακόμη ένα τάνκερ δέχθηκε επίθεση έξω από το λιμάνι Γιανμπού.

Σε κάθε περίπτωση, οι αριθμοί αποτυπώνουν πόσο έχει ήδη αλλάξει η εικόνα στα Στενά, όπου πριν από τη σύγκρουση διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Σύμφωνα με στοιχεία της Windward που επικαλούνται οι FT, την τελευταία εβδομάδα πραγματοποιούνταν κατά μέσο όρο μόλις 16 διελεύσεις ημερησίως από τα Στενά του Ορμούζ.

Πριν τον πόλεμο στο Ιράν, ο αριθμός των διελεύσεων ξεπερνούσε τις 130 την ημέρα. Πρόκειται για πτώση σχεδόν 88%. Και βεβαίως, η δημοσιοποίηση της λίστας των 46 πλοίων μπορεί να περιορίσει ακόμη περισσότερο τη διέλευση.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η εκστρατεία οικονομικής πίεσης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά της Τεχεράνης αποτελεί μέρος αυτού που χαρακτήρισε ως μακροχρόνιες «τακτικές εκφοβισμού» της Ουάσινγκτον.

«Ο οικονομικός πόλεμος είναι ένα επαναλαμβανόμενο σενάριο και η ίδια παλιά τακτική εκφοβισμού στην αμερικανική πολιτική. Είναι μια οικεία ταινία που έχουμε δει πολλές φορές και ξέρουμε πώς να την αντιμετωπίσουμε», είπε, προσθέτοντας ότι η χρήση εκ νέου στρατιωτικών απειλών και οι ισχυρισμοί για πιθανές επιθέσεις έδειξαν ότι η Ουάσινγκτον είναι «απελπισμένη απέναντι στο ιρανικό έθνος, χωρίς νέες λύσεις».

Στον ίδιο τόνο, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι η χώρα βρίσκεται «σε έναν ολοκληρωμένο οικονομικό, στρατιωτικό και πόλεμο ασφαλείας», για τον οποίο οι ΗΠΑ προέβλεψαν ψευδώς ότι θα εξελισσόταν όπως στη Βενεζουέλα.

Από την πλευρά του, ο ανώτατος αρχηγός ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, απείλησε να σταματήσει τη ροή πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ σε περίπτωση που κάποια γειτονική χώρα συμμετάσχει στην οικονομική ασφυξία που θέλουν να επιβάλλουν οι ΗΠΑ.

Ενισχύεται η αμερικανική πίεση

Τη Δευτέρα (24/8), ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ ​​Μπέσεντ, θα ανακοινώσει νέες κυρώσεις κατά του Ιράν, δεσμευόμενος ότι θα εφαρμόσει μέτρα που οι Ιρανοί «δεν έχουν ξαναδεί».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήδη επιβάλλουν κυρώσεις στο Ιράν από το 1979, μετά την Ιρανική Επανάσταση.

Μια έκθεση της Υπηρεσίας Έρευνας του Κογκρέσου (CRS) σχετικά με τις κυρώσεις των ΗΠΑ στο Ιράν αναφέρει ότι χρησιμοποιήθηκαν για να «αποτρέψουν, να περιορίσουν και να ενθαρρύνουν την αλλαγή του ιρανικού καθεστώτος».

«Οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν είναι αναμφισβήτητα το πιο εκτεταμένο και ολοκληρωμένο σύνολο κυρώσεων που οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν απέναντι σε οποιαδήποτε χώρα», αναφέρει η έκθεση, καθώς απαγορεύει σχεδόν όλο το διμερές εμπόριο, μπλοκάρει περιουσιακά στοιχεία της ιρανικής κυβέρνησης στις ΗΠΑ και απαγορεύει την ξένη βοήθεια και τις πωλήσεις όπλων στο ισλαμικό καθεστώς.

Το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικάνικου υπουργείου Οικονομικών έχει διευκρινίσει ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να προμηθεύσει τρόφιμα, φάρμακα και ιατρικές συσκευές στο Ιράν, αλλά και τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό σε πολίτες που προσπαθούν να παρακάμψουν τις προσπάθειες του ιρανικού καθεστώτος να διακόψει την πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Την ίδια ώρα, εν μέσω του τεταμένου κλίματος, ο υπουργός Πετρελαίου του Ιράν, Μοχσέν Πακνετζάντ, ανακοίνωσε την Κυριακή (23/8) την ανακάλυψη ενός νέου τεράστιου κοιτάσματος φυσικού αερίου νότια της επαρχίας Φαρς, όγκου άνω των 200 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων.

Η ανακάλυψη αυτή έρχεται να προστεθεί στα ήδη τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου του Ιράν  παρά το γεγονός ότι η σύγκρουση, οι κυρώσεις και ο αμερικανικός αποκλεισμός ασκούν πιέσεις στον ενεργειακό του τομέα.

Η εμπορική αξία του κοιτάσματος, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της Τεχεράνης να εξασφαλίσει τις επενδύσεις και την τεχνολογία που απαιτούνται για την εκμετάλλευση του κοιτάσματος.

Πηγές: Reuters, CNN, Al Jazeera

Οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμό 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αφότου οι εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Οτάβα κατέρρευσαν αργά το βράδυ της 21ης Αυγούστου.

Οι δύο πλευρές φάνηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα να βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία, με τον Καναδό πρωθυπουργό, Μαρκ Κάρνεϊ, να συγχαίρει τους διαπραγματευτές για την επίτευξη «σημαντικής προόδου» στις εμπορικές συνομιλίες.

Σύμφωνα με τον Εμπορικό Εκπρόσωπο των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, οι ΗΠΑ προσέφεραν στον Καναδά την «καλύτερη μεταχείριση» από οποιονδήποτε άλλο σημαντικό εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι συνομιλίες κατέρρευσαν το βράδυ της Παρασκευής, όταν ο Κάρνεϊ έστειλε ένα email απορρίπτοντας τη συμφωνία.

Ο Κάρνεϊ απέδωσε την απόφαση στις αλλαγές «της τελευταίας στιγμής» από την αμερικανική πλευρά, τις οποίες χαρακτήρισε «άδικες» και «αντιοικονομικές», και δεσμεύτηκε να επιβάλει αντίποινα σε αμερικανικά προϊόντα.

Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων κινδυνεύει να «κλιμακωθεί σε έναν ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο».

Οι δασμοί 50%, οι οποίοι ισχύουν για περίπου το 5% των καναδικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, τέθηκαν σε ισχύ λίγο μετά τα μεσάνυχτα.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε για πρώτη φορά να επιβάλει δασμούς τον περασμένο μήνα, σε μια προσπάθεια να πιέσει τον Καναδά να αναιρέσει τις απαγορεύσεις στις εισαγωγές αλκοολούχων ποτών που παράγονται στις ΗΠΑ, να άρει τους περιορισμούς στις εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων των ΗΠΑ και να μειώσει τους δασμούς και τις ποσοστώσεις σε ορισμένα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ.

Πολλοί από αυτούς τους περιορισμούς και τους δασμούς επιβλήθηκαν για πρώτη φορά από τον Καναδά σε απάντηση στους ύψους έως και 50% δασμούς των ΗΠΑ σε καναδικά αυτοκίνητα, χάλυβα, αλουμινίου και δασικά προϊόντα.

Η σχέση ΗΠΑ-Καναδά έχει επιδεινωθεί από τότε που ο Τραμπ ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του στον Λευκό Οίκο. Ο Τραμπ έχει χλευάσει δημόσια τους Καναδούς ηγέτες και έχει προτείνει να γίνει ο Καναδάς η «51η πολιτεία».

Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ κατηγόρησε τον Κάρνεϊ για τον καπνό από τις καναδικές πυρκαγιές που «εισέβαλαν» στις ΗΠΑ.

«[Το] κόστος αυτής της ρύπανσης πρέπει αναγκαστικά να προστεθεί στους ΔΑΣΜΟΥΣ που πληρώνει ο Καναδάς αυτή τη στιγμή», έγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στο Truth Social.

Ο Τραμπ έχει επίσης επικρίνει την διευρυνόμενη εμπορική σχέση του Καναδά με την Κίνα.

Ο νέος δασμός 50% στα καναδικά προϊόντα είναι πιθανό να αμφισβητηθεί στα αμερικανικά δικαστήρια επειδή βασίζεται σε μια «νέα ερμηνεία» ενός ομοσπονδιακού νόμου έκτακτης ανάγκης που κανένας προηγούμενος πρόεδρος δεν έχει χρησιμοποιήσει, σημείωσε η WSJ.

Προηγούμενοι δασμοί που είχε επιβάλει ο Τραμπ σε άλλα κράτη ακυρώθηκαν σε αμερικανικά δικαστήρια, αναγκάζοντας την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να πραγματοποιήσει επιστροφές χρημάτων προς Αμερικανούς εισαγωγείς.

Το σκάνδαλο της Cantor Fitzgerald

Παράλληλα, προέκυψε σάλος μετά την εμφάνιση αναφορών ότι η οικογένεια του Υπουργού Εμπορίου του Τραμπ, Χάουαρντ Λάτνικ, θα κέρδιζε εκατομμύρια μετά την απόφαση του δικαστηρίου να εκδώσει επιστροφές χρημάτων.

Ενώ ο Λάτνικ υποστήριζε δημόσια νέους αμερικανικούς δασμούς, η Cantor Fitzgerald, μια επενδυτική εταιρεία της Wall Street που προηγουμένως διοικούνταν από τον Λάτνικ και τώρα διοικείται από τους δύο γιους του, φέρεται να δαπάνησε 10 εκατομμύρια δολάρια για να αγοράσει τα δικαιώματα των εισαγωγέων για μελλοντικές επιστροφές δασμών, πληρώνοντας περίπου 20 έως 30 σεντς για κάθε 1 δολάριο πιθανής επιστροφής χρημάτων.

Έγγραφα που είδε το Wired υποδηλώνουν ότι η Cantor Fitzgerald είχε την «ικανότητα να αγοράσει τα δικαιώματα για εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε πιθανές επιστροφές χρημάτων από εταιρείες που έχουν πληρώσει τους δασμούς του Τραμπ».