H αστυνομία στην Ελλάδα στρατολογεί μετανάστες για να απωθήσουν βίαια άλλους μετανάστες πίσω στα χερσαία σύνορά της με την Τουρκία, όπως αποκαλύπτει σε ρεπορτάζ του το BBC.

Ειδικότερα, το βρετανικό δίκτυο εξέτασε εσωτερικά αστυνομικά έγγραφα, στα οποία περιγράφεται πώς η στρατολόγηση των εν λόγω μισθοφόρων διατάχθηκε και επιβλεπόταν από ανώτερους αξιωματικούς.

Το ρεπορτάζ υπογράφουν η Τζέσικα Πάρκερ και ο Κώστας Καλλέργης, δύο αξιόπιστοι δημοσιογράφοι του βρετανικού δικτύου, οι οποίοι επανειλημμένως έχουν δημοσιεύσει έρευνες για το μεταναστευτικό.

Η Πάρκερ είναι μάλιστα η δημοσιογράφος που είχε προσπαθήσει να εκμαιεύσει απάντηση για το περιεχόμενο του ρεπορτάζ από τον Έλληνα πρωθυπουργό μετά την προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.  Το αποτέλεσμα ήταν η έντονη αντίδραση του κ. Μητσοτάκη που απάντησε ότι δεν γνωρίζει τις καταγγελίες, αλλά «δε θα απολογηθεί που η Ελλάδα φυλάει τα ευρωπαϊκά σύνορα».

Τα ευρήματα της έρευνας του BBC φέρνουν μάλιστα στο φως ισχυρισμούς για βάναυση μεταχείριση, με μάρτυρες να αναφέρουν ότι μετανάστες έχουν απογυμνωθεί και ξυλοκοπηθεί, ενώ έχουν πέσει θύματα ληστειών ή ακόμη και σεξουαλικών επιθέσεων. Υπάρχουν μάλιστα πληροφορίες ότι οι εν λόγω μισθοφόροι απασχολούνται ανεπίσημα στα σύνορα τουλάχιστον από το 2020.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει στο BBC ότι «δεν γνώριζε τίποτα» για τους ισχυρισμούς περί χρήσης μεταναστών για επαναπροωθήσεις άλλων μεταναστών, ενώ οι ελληνικές αρχές δεν έχουν απαντήσει στα αιτήματα του βρετανικού μέσου για κάποιο σχόλιο.

Υπενθυμίζεται ότι οι επαναπροωθήσεις (ή pushbacks) είναι η αναγκαστική επιστροφή μεταναστών και αιτούντων άσυλο χωρίς να  τηρηθεί η δέουσα διαδικασία και πρόκειται για πρακτικές που θεωρούνται γενικώς παράνομες βάσει του διεθνούς δικαίου.

Οι πρώτες αναφορές για pushbacks στην Ελλάδα από αλλοδαπούς μασκοφόρους άνδρες έγιναν το 2022 από τον ολλανδικό ειδησεογραφικό οργανισμό Lighthouse Reports. Το θέμα είχε καλύψει τότε ο δημοσιογράφος της «Εφ.Συν.», Δημήτρης Αγγελίδης.

Διαβάστε αναλυτικά το ρεπορτάζ εδώ: (βλ.: «Έβρος: Συγκλονιστικές αποκαλύψεις για δίκτυο δουλεμπορίας προσφύγων-σκλάβων στην ΕΛ.ΑΣ».).

Αναφορές για βάναυση μεταχείριση μεταναστών

Η έρευνα του BBC  - που διεξήχθη σε συνεργασία με την Consolidated Rescue Group (CRG) - ξεκίνησε το περασμένο φθινόπωρο, όταν εστάλη στο βρετανικό δίκτυο ένα ανησυχητικό βίντεο που φέρεται να έδειχνε μετανάστες να πέφτουν θύματα κακομεταχείρισης από μισθοφόρους.

Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, το βίντεο κοινοποίησε στο βρετανικό δίκτυο ένας λαθρέμπορος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ήταν δυσαρεστημένος με τους συνεργάτες του. Το BBC δεν μπόρεσε να επαληθεύσει το περιεχόμενο, αλλά αντικατοπτρίζει τις μαρτυρίες που έχει συγκεντρώσει από άλλες ανεξάρτητες πηγές.

Έκτοτε, έχει συγκεντρώσει πληροφορίες από μετανάστες, πρώην μισθοφόρους, αστυνομικές πηγές, επίσημα έγγραφα και απομαγνητοφωνήσεις που διέρρευσαν.

Ένας συνοριοφύλακας δήλωσε σε πειθαρχική ακρόαση ότι είχε πληροφορίες που μετέφερε στους ανωτέρους του και, σύμφωνα με τις οποίες, μισθοφόροι βίαζαν γυναίκες μετανάστριες.

Δύο μετανάστες και ένας πρώην μισθοφόρος δήλωσαν ότι είδαν περιστατικά ακραίας βίας τόσο από μισθοφόρους όσο και από Έλληνες αστυνομικούς, συμπεριλαμβανομένου ξυλοδαρμού ανθρώπων μέχρι λιποθυμίας. Μια μετανάστρια είπε μάλιστα ότι ένας μασκοφόρος άνδρας έβγαλε την πάνα της κόρης της ψάχνοντας για τιμαλφή.

Η Ελλάδα έχει δει πάνω από ένα εκατομμύριο αφίξεις μεταναστών από το 2015 - κυρίως μέσω θαλάσσιων διαβάσεων αλλά και μέσω των χερσαίων συνόρων της με την Τουρκία.

Πρόσφυγες ή παράνομοι μετανάστες που διασχίζουν τον Έβρο προς την Ελλάδα εισέρχονται σε μια έντονα στρατιωτικοποιημένη ζώνη, διάσπαρτη με παρατηρητήρια.

Μια αστυνομική πηγή είπε στο BBC ότι μισθοφόροι έχουν χρησιμοποιηθεί για να απωθήσουν έως και εκατοντάδες ανθρώπους την εβδομάδα.

«Δεν υπάρχει στρατιώτης, αστυνομικός ή αξιωματικός της Frontex [τη συνοριακή υπηρεσία της Ε.Ε.] που να υπηρετεί εδώ στον Έβρο και να μην γνωρίζει ότι λαμβάνουν χώρα επαναπροωθήσεις», πρόσθεσαν.

Το BBC αναφέρει μάλιστα ότι διαπίστωσε πως οι μισθοφόροι είναι και οι ίδιοι μετανάστες, που στρατολογούνται από χώρες όπως το Πακιστάν, η Συρία και το Αφγανιστάν, και μπορούν να ανταμειφθούν με μετρητά και κινητά τηλέφωνα που έχουν αφαιρεθεί από άλλους μετανάστες, καθώς και έγγραφα που, στην πραγματικότητα, επιτρέπουν τη διέλευση από την Ελλάδα.

Το BBC έχει δείξει πλάνα από τις 22 Ιουνίου 2023, στα οποία μια ομάδα μεταναστών, που μόλις είχαν περάσει στον Έβρο και ήθελαν να ζητήσουν άσυλο, έπεσε σε ενέδρα από μασκοφόρους άνδρες.

Μια έκθεση για το εν λόγω περιστατικό από το Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων - μια ανεξάρτητη υπηρεσία ερευνών εντός της Frontex - διαπίστωσε ότι, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, περίπου 10 με 20 «υπήκοοι τρίτων χωρών» ενεργούσαν υπό τις οδηγίες Ελλήνων αξιωματικών.

Ανέφερε ότι υπέβαλαν τους μετανάστες σε σωματική και λεκτική κακοποίηση, συμπεριλαμβανομένων «απειλών θανάτου και βιασμού, ανάρμοστων και σεξουαλικής φύσεως σωματικών ερευνών», καθώς και ξυλοδαρμών, μαχαιρωμάτων, ακινητοποιήσεων και κλοπών προσωπικής περιουσίας.

Η έκθεση ανέφερε ότι οι μετανάστες μεταφέρονταν στη συνέχεια με τη βία πίσω στην Τουρκία, κατά παράβαση του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ε.Ε.

Οι ελληνικές αρχές, από την πλευρά τους, αρνήθηκαν ότι βρέθηκαν μετανάστες από αυτήν την ομάδα στην περιοχή εκείνη την ημέρα.

Αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές αναφορές του Γραφείου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, το οποίο διερευνά ισχυρισμούς για επαναπροωθήσεις που σχετίζονται με μασκοφόρους αλλοδαπούς άνδρες τα τελευταία χρόνια.

Τα ευρήματά μας θα μπορούσαν να συνιστούν «εξαιρετικά σημαντική» παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, λέει στο BBC η Μαρία Γκαβουνέλη, πρόεδρος της ελληνικής επιτροπής ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΕΕΔΑ).

Η ίδια η οργάνωση έχει καταγράψει περισσότερα από 100 περιστατικά φερόμενων αναγκαστικών επιστροφών στον Έβρο, που χρονολογούνται από το 2020.

Και ενώ αναφέρει ότι τα κρούσματα έχουν μειωθεί, δεκάδες από αυτά τα φερόμενα περιστατικά αφορούσαν μη Έλληνες υπηκόους τρίτων χωρών - πιο πρόσφατα τον Οκτώβριο του 2025.

Σε μια σύντομη συνομιλία με το BBC τον Μάρτιο, ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, δήλωσε ότι δεν γνώριζε τους ισχυρισμούς για τη χρήση μισθοφόρων.

Είπε, ωστόσο,  ότι η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της και πρόσθεσε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήταν ξεκάθαροι στο ότι δεν θα επαναλάμβαναν τα «λάθη» του παρελθόντος επιτρέποντας μια «μαζική εισροή» μεταναστών και προσφύγων.

Η Frontex απέρριψε κάθε υπόνοια ότι αγνοεί τις παραβιάσεις δικαιωμάτων, λέγοντας ότι βοηθά στη διασφάλιση της νόμιμης διαχείρισης των συνόρων, ενώ παράλληλα υποστηρίζει χώρες που βρίσκονται υπό πίεση.

«Δεν μπορούσαμε να αναπνεύσουμε»

Στο πλαίσιο αυτό, το BBC μίλησε με δύο Σύρους μετανάστες που ισχυρίζονται ότι αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην Τουρκία, στην απέναντι πλευρά του Έβρου.

Η Αμάλ [δεν είναι το πραγματικό της όνομα] έδειξε στο βρετανικό δίκτυο βίντεο και έγγραφα της οικογένειάς της στην Ελλάδα, όπου είχαν υποβάλει αίτηση για άσυλο.

Η οικογένειά της, όπως είπε, συνελήφθη απρόσμενα από την αστυνομία το 2025 ενώ περπατούσε στην πόλη Ορεστιάδα, στον βόρειο Έβρο.

Παραδόθηκαν σε δύο μασκοφόρους άνδρες που απαίτησαν να τους παραδώσουν τα τηλέφωνά τους και τις ταυτότητές τους πριν τους οδηγήσουν στα σύνορα με ένα λευκό βαν χωρίς παράθυρα.

Μια περαιτέρω αναζήτηση στην περιοχή του Έβρου ήταν πολύ χειρότερη, λέει η ίδια. «Η κόρη μου φορούσε μια πάνα, της την έβγαλαν», λέει η Αμάλ. «Ούρλιαζε από φόβο».

Στη συνέχεια, όπως είπε, οι μασκοφόροι άνδρες, που ήταν περίπου επτά στον αριθμό, τους οδήγησαν μαζί με περίπου άλλους 20 σε ένα μονοπάτι, χρησιμοποιώντας ξύλα για να τους κρατήσουν στη σειρά.

«Καθώς περπατούσαμε, υπήρχε ένας νεαρός άνδρας... τον χτύπησαν τόσο πολύ που λιποθύμησε».

Αναφέρει μάλιστα ότι οι κόρες της, που έγιναν μάρτυρες αυτού του περιστατικού, «ήταν σε κατάσταση σοκ, τρομοκρατημένες, έκλαιγαν».

Όταν το BBC συναντήθηκε μαζί τους στην Τουρκία, η μικρότερη κόρη της Αμάλ είναι εμφανώς τραυματισμένη ψυχικά.

Ένας άλλος Σύρος μετανάστης, ο Άχμαντ, μας είπε ότι ξυλοκοπήθηκε από την ελληνική αστυνομία μέχρι που έχασε τις αισθήσεις του, αφού τον συνέλαβαν στον Έβρο.

Λέει επίσης ότι την επόμενη μέρα βρέθηκε ανάμεσα σε δεκάδες μετανάστες που φορτώθηκαν σε ένα φορτηγό: «Λόγω του συνωστισμού και της μυρωδιάς, οι άνθρωποι ασφυκτιούσαν. Δεν μπορούσαμε να αναπνεύσουμε».

Ο Άχμαντ λέει ότι η αστυνομία μετέφερε τους μετανάστες στον Έβρο και τους έβαλε σε ομάδες. Στη συνέχεια, τους παρέδωσε σε πέντε ή έξι μισθοφόρους που έγδυσαν τους άνδρες και τους έψαξαν πριν χρησιμοποιήσουν ξύλα για να χτυπήσουν όποιον προσπαθούσε να κρύψει χρήματα.

Οι μετανάστες φορτώθηκαν σε φουσκωτές βάρκες, λέει ο Άχμαντ, και κωπηλάτησαν μέχρι τη μέση του ποταμού. Λέει ότι οι μισθοφόροι δεν τόλμησαν να προχωρήσουν παραπέρα λόγω φόβων ότι οι Τούρκοι συνοριοφύλακες θα πυροβολούσαν.

Αν οι μετανάστες δεν πηδούσαν από τη βάρκα, ισχυρίζεται ο ίδιος, τους πετούσαν έξω: «Το νερό μπορούσε να παρασύρει τους ανθρώπους. Δεν τους ένοιαζε καθόλου».

Τόσο η Αμάλ όσο και ο Αχμάντ έκαναν ένα επικίνδυνο και παράνομο ταξίδι για να φτάσουν στην Ελλάδα, αλλά ο Αχμάντ υποστηρίζει ότι ο ίδιος, όπως και άλλοι, δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς.

«Πέθαινα αργά στη Συρία», λέει. «Οι άνθρωποι δεν έφυγαν από τα σπίτια τους χωρίς λόγο - έζησαν τα χειρότερα βασανιστήρια, καταπίεση και αδικία».

«Παράνομοι βαρκάρηδες»

Ισχυρισμοί ότι η ελληνική αστυνομία χρησιμοποίησε μισθοφόρους υπήρξαν και σε πειθαρχική ακρόαση του 2024, αποσπάσματα της οποίας εξέτασε το BBC.

Πέντε συνοριοφύλακες θα περάσουν από δίκη για κατηγορίες διαφθοράς, τις οποίες αρνούνται. Στα αποσπάσματα που έχει δει το βρετανικό δίκτυο, ορισμένοι παραδέχτηκαν ανοιχτά τη χρήση μισθοφόρων, ή όπως τους αποκαλούσαν, «βαρκάρηδες».

Ένας φρουρός είπε κατά την ακρόαση ότι το 2020 του ζητήθηκε να βρει βαρκάρηδες για να πραγματοποιούν pushbacks, επειδή η πανδημία της Covid και οι εντάσεις με τις τουρκικές αρχές καθιστούσαν πιο επικίνδυνο για την αστυνομία να κάνει η ίδια αυτή τη δουλειά.

Ο φρουρός, από τον βόρειο Έβρο, λέει ότι ο προϊστάμενός του ανέφερε πως αυτό το σύστημα χρησιμοποιούνταν ήδη στο νότιο τμήμα της περιοχής.

Οι φρουροί επικοινωνούσαν μέσω Viber, χρησιμοποιώντας την εξής κωδικοποιημένη φράση για να αναφερθούν σε σχέδια για επαναπροωθήσεις: «Χ άτομα στην επιχείρηση από την Ειδική Ομάδα», σύμφωνα με τις μαρτυρίες.

Είπαν επίσης ότι υπήρχαν πληροφορίες ότι αυτοί οι «παράνομοι μετανάστες - βαρκάρηδες» «πήγαιναν [άλλους] μετανάστες στο δάσος, βίαζαν τις γυναίκες και έπαιρναν τα χρήματά τους» - ένα ζήτημα που ισχυρίζονται ότι έχουν θέσει σε ανώτερους αξιωματικούς.

Ξεχωριστά, το BBC συνάντησε μια δικηγόρο η οποία λέει ότι έχει καταθέσει αγωγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκ μέρους μιας Αφγανής γυναίκας που ισχυρίζεται ότι βιάστηκε από έναν μασκοφόρο άνδρα που μιλούσε Φαρσί, λίγο πριν από ένα pushback το 2023.

«Αναγκασμένος»

Υπάρχουν διάφοροι ισχυρισμοί σχετικά με το αν οι μισθοφόροι στον Έβρο στρατολογούνται οικειοθελώς ή υπό πίεση.

Ο Μαρουάν [δεν είναι το πραγματικό του όνομα], ένας Μαροκινός με τον οποίο μιλήσαμε στο Παρίσι, επιμένει ότι δεν του δόθηκε καμία πραγματική επιλογή από το να δεχτεί το 2020 και λέει ότι ένιωθε σαν αιχμάλωτος.

Αφού τον απομάκρυναν από ένα κελί φυλακής γεμάτο με άλλους μετανάστες που πιάστηκαν να εισέρχονται στον Έβρο, θυμάται ότι ένας Έλληνας αξιωματικός τον ρώτησε: «Φαίνεσαι καλό παιδί και μιλάς λίγα αγγλικά. Θέλεις να συνεργαστείς μαζί μου;»

Ο Μαρουάν λέει ότι «ένιωσε αναγκασμένος να πει ναι» επειδή φοβόταν ότι διαφορετικά θα τον ξυλοκοπούσαν.

Στη συνέχεια, βρέθηκε σε ένα παλιό κελί φυλακής μαζί με άλλους μισθοφόρους, με επικεφαλής έναν Αφγανό, ο οποίος, όπως λέει, έτρεφε κακία εναντίον των Σύρων και του άρεσε να τους χτυπάει.

Ο Μαρουάν λέει ότι πέρασε περίπου 10 εβδομάδες εργαζόμενος στα σύνορα. Τα καθήκοντά του περιλάμβαναν τη μεταφορά ανθρώπων πίσω στην Τουρκία, τον έλεγχο σκαφών για τρυπήματα και την καύση τυχόν περισσευούμενων αντικειμένων μεταναστών, προκειμένου να «καταστρέψει» αποδεικτικά στοιχεία.

Ο αξιωματικός που τον στρατολόγησε περνούσε τακτικά για να παραλάβει τηλέφωνα ή λεφτά, λέει. Στους μισθοφόρους επιτρεπόταν να κρατούν αραβικά ή τουρκικά νομίσματα.

Ο ίδιος αξιωματικός προσφέρθηκε ακόμη και να πάει τους μισθοφόρους σε εκδιδόμενες γυναίκες, ισχυρίζεται ο Μαρουάν.

Πιστεύει ότι είχε τη βάση του γύρω από το Σουφλί: «Άκουσα τους Αφγανούς να λένε Σουφλί πολλές φορές».

Ο Μαρουάν λέει ότι ο τρόπος με τον οποίο μεταχειρίστηκαν τους μετανάστες τον άφησε «απολύτως συντετριμμένο». Λέει ότι πολλοί από αυτούς διψούσαν, λιμοκτονούσαν ή ότι είχαν σαπίσει τα πόδια τους μετά το ταξίδι τους στον Έβρο.

Ο Μαροκινός υποστηρίζει έντονα ότι ο ίδιος δεν χτύπησε ποτέ κανέναν, αλλά λέει ότι υπήρξε συχνά μάρτυρας περιστατικών βίας τόσο από Έλληνες αξιωματικούς όσο και από μισθοφόρους - τα χειρότερα από αυτά ήταν κοντά στον Έβρο.

Όταν τον αμφισβητούμε για τη συνενοχή του στην φερόμενη επιχείρηση, ο Μαρουάν λέει: «Λυπάμαι βαθιά... Ήμουν υπό απειλή».

Όταν το BBC του επισημαίνει τη συμμετοχή του στις φερόμενες επιχειρήσεις, ο Μαρουάν λέει: «Λυπάμαι βαθιά, δεχόμουν απειλές».

Περαιτέρω στοιχεία που αποδεικνύουν ότι μετανάστες μισθοφόροι δρουν στην περιοχή του Έβρου παρέχονται από μια φωτογραφία που είδε το BBC και στην οποία απεικονίζεται μια ομάδα μασκοφόρων ανδρών με πολιτικά μέσα σε ένα βαν.

Η φωτογραφία κοινοποιήθηκε από τον λαθρέμπορο, ο οποίος έστειλε και το βίντεο με τους μετανάστες που πέφτουν θύματα κακομεταχείρισης.

Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι όλοι οι άνδρες που απεικονίζονται στην εν λόγω φωτογραφία είναι μισθοφόροι, αλλά ο τρόπος που είναι ντυμένοι είναι χαρακτηριστικός και η τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου αναφέρει μια μέση αντιστοιχία 90% μεταξύ του ατόμου στα δεξιά και τεσσάρων εικόνων ενός Σύρου άνδρα γνωστού ως «Μάικ».

Σύμφωνα με διάφορες πηγές, είναι πρώην επικεφαλής μισθοφόρος. Πέντε άτομα έχουν επιβεβαιώσει την ταυτότητα του Μάικ στο BBC, ενώ αναφέρεται και σε εσωτερικά αστυνομικά έγγραφα.

Όταν το BBC επικοινώνησε με τον Μάικ μέσω ενός λογαριασμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν απάντησε προσωπικά, αλλά έλαβε μια επιστολή από τον δικηγόρο του που τον προειδοποιούσε να μην δημοσιευτεί η εικόνα του ούτε και ισχυρισμοί «που δεν έχουν επιβεβαιωθεί».

Πηγή: efsyn.gr

Ορισμένοι άνδρες αποκτούν τεράστιο αριθμό παιδιών μέσω δωρεάς σπέρματος. Αυτή την εβδομάδα, έρευνα του BBC αποκάλυψε την περίπτωση δότη του οποίου το σπέρμα έφερε γενετική μετάλλαξη που αύξανε σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου για ορισμένους από τους απογόνους του. Το γενετικό του υλικό χρησιμοποιήθηκε σε 14 χώρες και οδήγησε στη γέννηση τουλάχιστον 197 παιδιών, αναδεικνύοντας το πραγματικό μέγεθος της βιομηχανίας δωρεάς σπέρματος.

Η δωρεά σπέρματος δίνει τη δυνατότητα σε γυναίκες να γίνουν μητέρες όταν αυτό δεν θα ήταν διαφορετικά εφικτό — είτε επειδή ο σύντροφός τους είναι υπογόνιμος, είτε επειδή βρίσκονται σε σχέση με άτομο του ίδιου φύλου, είτε επειδή επιλέγουν να μεγαλώσουν μόνες τους ένα παιδί.

Η κάλυψη αυτής της ανάγκης έχει εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα επικερδή δραστηριότητα. Εκτιμάται ότι η αγορά στην Ευρώπη θα ξεπεράσει τα 2 δισ. λίρες έως το 2033, με τη Δανία να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς σπέρματος.

Γιατί όμως ορισμένοι δότες γίνονται πατέρες τόσο πολλών παιδιών; Πώς εξηγείται η δημοφιλία του δανέζικου ή λεγόμενου «σπέρματος των Βίκινγκ» και χρειάζεται τελικά αυστηρότερος έλεγχος του κλάδου αναρωτιέται το BBC;

Το σπέρμα των περισσότερων ανδρών δεν είναι κατάλληλο

Αν είστε άνδρας και διαβάζετε αυτές τις γραμμές, ίσως απογοητευτείτε, αλλά η ποιότητα του σπέρματός σας πιθανότατα δεν επαρκεί για να γίνετε δότης: λιγότεροι από πέντε στους εκατό εθελοντές περνούν με επιτυχία τα απαραίτητα τεστ.

Αρχικά απαιτείται επαρκής αριθμός σπερματοζωαρίων στο δείγμα (σπερματικός αριθμός), στη συνέχεια ελέγχεται η κινητικότητά τους —το πόσο καλά «κολυμπούν»— καθώς και το σχήμα τους (μορφολογία).

Το σπέρμα εξετάζεται επίσης για να διαπιστωθεί αν μπορεί να αντέξει την κατάψυξη και τη μακροχρόνια αποθήκευση σε τράπεζα σπέρματος.

Ακόμη και άνδρες με αποδεδειγμένη γονιμότητα και πολλά παιδιά μπορεί να μην πληρούν τα κριτήρια.

Οι κανονισμοί διαφέρουν ανά χώρα, ωστόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο απαιτείται, μεταξύ άλλων, ο δότης να είναι ηλικίας 18 έως 45 ετών, απαλλαγμένος από λοιμώξεις όπως ο HIV και η γονόρροια και να μην είναι φορέας γενετικών μεταλλάξεων που προκαλούν ασθένειες όπως η κυστική ίνωση, η νωτιαία μυϊκή ατροφία και η δρεπανοκυτταρική αναιμία.

Συνολικά, αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των διαθέσιμων δοτών είναι μικρός. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μάλιστα, περίπου το μισό σπέρμα εισάγεται από το εξωτερικό.

Ωστόσο, η βιολογία επιτρέπει σε έναν περιορισμένο αριθμό δοτών να αποκτούν πάρα πολλά παιδιά. Αρκεί ένα μόνο σπερματοζωάριο για να γονιμοποιηθεί ένα ωάριο, ενώ σε κάθε εκσπερμάτιση υπάρχουν δεκάδες εκατομμύρια.

Οι άνδρες επισκέπτονται την κλινική μία ή δύο φορές την εβδομάδα κατά τη διάρκεια της δωρεάς, η οποία μπορεί να διαρκέσει για μήνες.

Η Σάρα Νόρκρος, διευθύντρια του φιλανθρωπικού οργανισμού Progress Educational Trust που δραστηριοποιείται στον τομέα της γονιμότητας και της γονιδιωματικής, σημείωσε ότι η έλλειψη δοτών έχει καταστήσει το σπέρμα «πολύτιμο αγαθό» και ότι «οι τράπεζες σπέρματος και οι κλινικές γονιμότητας μεγιστοποιούν τη χρήση των διαθέσιμων δοτών για να καλύψουν τη ζήτηση».

Κάποια σπέρματα είναι πιο δημοφιλή

Μέσα σε αυτή τη μικρή δεξαμενή δοτών, το σπέρμα ορισμένων ανδρών είναι απλώς πιο περιζήτητο.

Οι δότες δεν επιλέγονται τυχαία. Η διαδικασία μοιάζει αρκετά με τη σκληρή πραγματικότητα των εφαρμογών γνωριμιών, όπου κάποιοι άνδρες λαμβάνουν πολύ περισσότερα «ταιριάσματα» από άλλους.

Ανάλογα με την τράπεζα σπέρματος, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν φωτογραφίες, να ακούσουν τη φωνή του δότη, να μάθουν το επάγγελμά του —αν είναι μηχανικός ή καλλιτέχνης— καθώς και στοιχεία όπως το ύψος και το βάρος του.

«Αν λέγεται Σβεν, έχει ξανθά μαλλιά, ύψος 1,93, είναι αθλητικός, παίζει βιολί και μιλά επτά γλώσσες, είναι προφανώς πολύ πιο ελκυστικός από έναν δότη που μοιάζει με εμένα», λέει ο ειδικός στην ανδρική γονιμότητα, καθηγητής Άλαν Πέισι, ο οποίος στο παρελθόν διηύθυνε τράπεζα σπέρματος στο Σέφιλντ.

«Στην ουσία, οι άνθρωποι κάνουν “swipe” δεξιά ή αριστερά και στη δωρεά σπέρματος».

Πώς το «σπέρμα των Βίκινγκ» κατέκτησε τον κόσμο

Η Δανία φιλοξενεί μερικές από τις μεγαλύτερες τράπεζες σπέρματος παγκοσμίως και έχει αποκτήσει φήμη ως χώρα παραγωγής «μωρών των Βίκινγκ».

Ο Όλε Σχου, 71 ετών, ιδρυτής της Cryos International —όπου ένα φιαλίδιο 0,5 ml κοστίζει από 100 έως και πάνω από 1.000 ευρώ— εξηγεί ότι η κουλτούρα γύρω από τη δωρεά σπέρματος στη Δανία είναι πολύ διαφορετική από άλλες χώρες.

«Ο πληθυσμός λειτουργεί σαν μια μεγάλη οικογένεια», λέει. «Υπάρχει λιγότερο ταμπού και είμαστε ένας αλτρουιστικός λαός· πολλοί δότες σπέρματος είναι και αιμοδότες».

Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, επέτρεψε στη Δανία να εξελιχθεί σε «μία από τις ελάχιστες χώρες που εξάγουν σπέρμα».

Ο Σχου υποστηρίζει επίσης ότι το δανέζικο σπέρμα είναι δημοφιλές και για γενετικούς λόγους. Όπως εξήγησε στο BBC, τα «γονίδια των ξανθών μαλλιών και των γαλανών ματιών» είναι υπολειπόμενα, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να προέρχονται και από τους δύο γονείς για να εκδηλωθούν στο παιδί.

Έτσι, τα χαρακτηριστικά της μητέρας —όπως τα σκούρα μαλλιά— μπορεί να επικρατήσουν στο παιδί που θα γεννηθεί.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ζήτηση προέρχεται κυρίως από «ανύπαντρες, υψηλού μορφωτικού επιπέδου γυναίκες γύρω στα 30», οι οποίες πλέον αντιστοιχούν στο 60% των αιτημάτων.

Μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης δότη που μετέφερε γονίδιο συνδεδεμένο με καρκίνο σε δεκάδες παιδιά, το Βέλγιο ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δημιουργία πανευρωπαϊκού μητρώου δοτών, ώστε να υπάρχει καλύτερη παρακολούθηση της διακίνησης σπέρματος. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας έχει προτείνει ανώτατο όριο 50 οικογενειών ανά δότη σε επίπεδο ΕΕ.

Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο σε νομικό επίπεδο, αλλά αγγίζουν και σοβαρά ψυχολογικά και ηθικά ζητήματα. Παιδιά που γεννιούνται μέσω δωρεάς σπέρματος ενδέχεται να βιώσουν έντονη αναστάτωση όταν ανακαλύπτουν ότι έχουν εκατοντάδες ετεροθαλή αδέλφια, ενώ αντίστοιχα και οι ίδιοι οι δότες συχνά αγνοούν την έκταση χρήσης του γενετικού τους υλικού. Οι κίνδυνοι αυτοί ενισχύονται από τη διάδοση των τεστ DNA και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που διευκολύνουν την αναζήτηση συγγενικών δεσμών.

Ο ειδικός στη βιοηθική δρ Τζον Άπλμπι κάνει λόγο για ένα «τεράστιο ηθικό ναρκοπέδιο», καθώς τίθενται ζητήματα ταυτότητας, ιδιωτικότητας, συναίνεσης και αξιοπρέπειας. Παρότι η βιομηχανία γονιμότητας καλείται να θέσει σαφέστερα όρια, η υιοθέτηση κοινών παγκόσμιων κανόνων παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, ενώ ακόμη και η ιδέα ενός διεθνούς μητρώου δοτών συνοδεύεται από σημαντικές νομικές και ηθικές προκλήσεις.

Θλίψη και ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα έρευνας σχετικά με την υπόθεση ενός δότη σπέρματος που εν αγνοία του μετέφερε σε περίπου 200 παιδιά γενετική μετάλλαξη που κατά πάσα πιθανότητα τους κληρονομεί καρκίνο.

Πρόκειται για δότη σπέρματος, ο οποίος εν αγνοία του έφερε μια γενετική μετάλλαξη που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο καρκίνου και έχει γίνει πατέρας τουλάχιστον 197 παιδιών σε όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που επικαλείται το BBC.

Μερικά παιδιά έχουν ήδη πεθάνει και μόνο μια μειονότητα αυτών που κληρονομούν τη μετάλλαξη θα γλιτώσει τον καρκίνο στη ζωή της.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος της Δανίας, η οποία πούλησε το σπέρμα, δήλωσε ότι οι οικογένειες που επλήγησαν εκφράζουν τη «βαθιά τους συμπόνια» και παραδέχτηκε ότι το σπέρμα χρησιμοποιήθηκε για την τεκνοποίηση πάρα πολλών μωρών σε ορισμένες χώρες.

Η έρευνα διεξήχθη από 14 δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένου του BBC, στο πλαίσιο του Δικτύου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοτηλεόρασης.

Το σπέρμα προερχόταν από έναν ανώνυμο άνδρα που πληρωνόταν για να δωρίσει σπέρμα ως φοιτητής, ξεκινώντας από το 2005. Το σπέρμα του χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια από γυναίκες για περίπου 17 χρόνια.

Είναι υγιής και πέρασε τους ελέγχους που προβλέπονται για τους δότες. Ωστόσο, το DNA σε ορισμένα από τα κύτταρά του μεταλλάχθηκε πριν γεννηθεί. Προκάλεσε βλάβη στο γονίδιο TP53 – το οποίο έχει τον κρίσιμο ρόλο στην πρόληψη της μετατροπής των κυττάρων του σώματος σε καρκινικά.

Το μεγαλύτερο μέρος του σώματος του δότη δεν περιέχει την επικίνδυνη μορφή του TP53, αλλά έως και 20% του σπέρματός του περιέχει.

Ωστόσο, οποιαδήποτε παιδιά που θα προκύψουν από προσβεβλημένο σπέρμα θα έχουν τη μετάλλαξη σε κάθε κύτταρο του σώματός τους.

Αυτό είναι γνωστό ως σύνδρομο Li Fraumeni και συνοδεύεται από πιθανότητα έως και 90% εμφάνισης καρκίνου, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία, καθώς και καρκίνου του μαστού αργότερα στη ζωή.

«Είναι μια απαίσια διάγνωση», δήλωσε στο BBC η καθηγήτρια Κλερ Τέρνμπουλ, γενετιστής καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο στο Λονδίνο. «Είναι μια πολύ δύσκολη διάγνωση για μια οικογένεια, υπάρχει ένα δια βίου βάρος να ζούμε με αυτόν τον κίνδυνο, είναι σαφώς καταστροφικό».

Απαιτούνται μαγνητικές τομογραφίες του σώματος και του εγκεφάλου κάθε χρόνο, καθώς και κοιλιακά υπερηχογραφήματα, για την ανίχνευση όγκων. Οι γυναίκες συχνά επιλέγουν να υποβληθούν σε αφαίρεση στήθους για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος δήλωσε ότι «ο ίδιος ο δότης και τα μέλη της οικογένειάς του δεν είναι άρρωστοι» και μια τέτοια μετάλλαξη «δεν ανιχνεύεται προληπτικά με γενετικό έλεγχο». Είπαν ότι «αμέσως απέκλεισαν» τον δότη μόλις ανακαλύφθηκε το πρόβλημα με το σπέρμα του.

Παιδιά έχουν πεθάνει λόγω της επικίνδυνης μετάλλαξης

Οι γιατροί που εξέταζαν παιδιά με καρκίνο που συνδεόταν με τη δωρεά σπέρματος εξέφρασαν ανησυχίες στην Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Γενετικής φέτος.

Ανέφεραν ότι είχαν βρει 23 παιδιά με την ίδια μετάλλαξη από τα 67 παιδιά που ήταν γνωστά εκείνη την εποχή. Δέκα είχαν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο.

Μέσω αιτημάτων για την Ελευθερία της Πληροφόρησης και συνεντεύξεων με γιατρούς και ασθενείς, υπάρχει η δυνατότητα να αποκαλυφθεί ότι γεννήθηκαν σημαντικά περισσότερα παιδιά από τον δότη, όπως σημειώνει το BBC.

Ο αριθμός είναι τουλάχιστον 197 παιδιά, αλλά αυτός μπορεί να μην είναι ο τελικός αριθμός, καθώς δεν έχουν ληφθεί δεδομένα από όλες τις χώρες.

Είναι επίσης άγνωστο πόσα από αυτά τα παιδιά κληρονόμησαν την επικίνδυνη μετάλλαξη.

Το σπέρμα του δότη χρησιμοποιήθηκε από 67 κλινικές γονιμότητας σε 14 χώρες.

Τα ερωτήματα γύρω από τη διαδικασία

Δεν υπάρχει νόμος που να ορίζει πόσες φορές μπορεί να χρησιμοποιηθεί το σπέρμα ενός δότη παγκοσμίως. Ωστόσο, οι μεμονωμένες χώρες θέτουν τα δικά τους όρια.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος αποδέχτηκε ότι αυτά τα όρια είχαν «δυστυχώς» παραβιαστεί σε ορισμένες χώρες και βρισκόταν «σε διάλογο με τις αρχές της Δανίας και του Βελγίου».

Αυτή η υπόθεση, μαζί με εκείνη ενός άνδρα που διατάχθηκε να σταματήσει αφού απέκτησε 550 παιδιά μέσω δωρεάς σπέρματος, εγείρει και πάλι ερωτήματα σχετικά με το εάν θα πρέπει να υπάρχουν αυστηρότερα όρια.

Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας πρότεινε πρόσφατα ένα όριο 50 οικογενειών ανά δότη.

Ωστόσο, ανέφερε ότι αυτό δεν θα μείωνε τον κίνδυνο κληρονομικότητας σπάνιων γενετικών ασθενειών.

Αντίθετα, θα ήταν καλύτερο για την ευημερία των παιδιών που ανακαλύπτουν ότι είναι ένα από τα εκατοντάδες ετεροθαλή αδέρφια.

«Καταιγίδα» εξελίξεων στο BBC με τις ομαδικές παραιτήσεις της ηγεσίας να φέρνουν το δίκτυο σε μια άνευ προηγουμένου κρίση.

Ο γενικός διευθυντής Τιμ Ντέιβι και η επικεφαλής ενημέρωσης του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού ομίλου Ντέμπορα Τέρνες ανακοίνωσαν χθες, Κυριακή, το βράδυ την παραίτησή τους, μετά το επίμαχο μοντάζ μιας ομιλίας του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Η διαρροή εσωτερικού υπομνήματος 19 σελίδων για την εκπομπή “Panorama” , που μεταδόθηκε τον περασμένο Οκτώβριο πριν από τις αμερικανικές εκλογές, καταγράφει ότι συνδέθηκαν δύο διαφορετικά κομμάτια από την επίμαχη ομιλία του Τραμπ πριν την εισβολή στο Καπιτώλιο που είχαν μεταξύ τους απόσταση σχεδόν μίας ώρας.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο Ντόναλντ Τραμπ να ακούγεται να λέει ότι θα πάει μαζί τους «για να πολεμήσουμε κολασμένα».

Όπως αποδείχθηκε ο τότε ηττημένος πρόεδρος είχε δηλώσει πως θα πορευόταν μαζί με τους διαδηλωτές «για να ακουστούν οι φωνές σας ειρηνικά και πατριωτικά». 

Στο υπόμνημα γίνεται λόγος για παραπλάνηση του κοινού και «σοβαρή και συστημική» μεροληψία. 

Αναμενόμενα πανηγύρια από Τραμπ

Μετά την ανακοίνωση των παραιτήσεων, ο Τραμπ κατήγγειλε τους «διεφθαρμένους δημοσιογράφους» του BBC μέσω του δικτύου του, του Truth Social.

«Πρόκειται για πολύ ανέντιμα πρόσωπα, τα οποία επιχείρησαν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα μιας προεδρικής εκλογής. Σε επιστέγασμα όλων, έρχονται από μια ξένη χώρα, η οποία θεωρείται από πολλούς υπ' αριθμόν ένα σύμμαχός μας. Είναι τρομερό για τη δημοκρατία!», συνέχισε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Δηλώσεις στελεχών 

Νωρίτερα, ο πρόεδρος του δημόσιου ομίλου Σαμίρ Σαχ είχε δηλώσει, με ανακοίνωσή του, πως πρόκειται για μια «θλιβερή ημέρα για το BBC».

«Ο Τιμ ήταν ένα εξαιρετικός γενικός διευθυντής αυτά τα πέντε τελευταία χρόνια», όμως βρέθηκε αντιμέτωπος με «επίμονη πίεση (...) η οποία τον οδήγησε να πάρει αυτή την απόφαση» να παραιτηθεί, δήλωσε επαινώντας επίσης «την ακεραιότητα» που επιδείχθηκε από την Ντέμπορα Τέρνες «μέσα σε δύσκολες συνθήκες».

Ο Σαμίρ Σαχ καλείται να δώσει σήμερα εξηγήσεις ενώπιον μιας κοινοβουλευτικής επιτροπής για την υπόθεση αυτή, την οποία η βρετανίδα υπουργός Πολιτισμού Λάιζα Νάντι χαρακτήρισε χθες, Κυριακή, «εξαιρετικά σοβαρή». Αυτό συμβαίνει λίγο μετά την κύρωση που επιβλήθηκε στο BBC από τη ρυθμιστική αρχή για τα μέσα ενημέρωσης σχετικά με ένα ντοκιμαντέρ για τη Γάζα που κρίθηκε παραπλανητικό.

«Διαπράχθηκαν λάθη» 

«Η σημερινή συζήτηση γύρω από την ενημέρωση που παρέχει το BBC συνέβαλε στην απόφασή μου», παραδέχθηκε ο Τιμ Ντέιβι σε μήνυμά του με το οποίο ανακοίνωσε στους συνεργάτες του την απόφασή του να παραιτηθεί. «Μολονότι το BBC εργάζεται συνολικά καλά, διαπράχθηκαν λάθη και, σε τελική ανάλυση, ο γενικός διευθυντής οφείλει να αναλάβει την ευθύνη γι' αυτά».

Η διευθύντρια του BBC News Ντέμπορα Τέρνες, η οποία παραιτήθηκε επίσης, εξήγησε στην επιστολή της προς το προσωπικό ότι «η σημερινή διένεξη γύρω από το ρεπορτάζ της εκπομπής Panorama για τον πρόεδρο Τραμπ έχει φθάσει σ' ένα στάδιο όπου βλάπτει το BBC». Όμως υπογράμμισε ότι «οι πρόσφατες κατηγορίες, σύμφωνα με τις οποίες το BBC News είναι θεσμικά μεροληπτικό, είναι ψευδείς».

Σε νεότερες δηλώσεις της ανέφερε πως δεν υπάρχει θεσμική μεροληψία στο BBC News για να προσθέσει πως «είναι η πιο αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης στον κόσμο»
Υπουργική «ανησυχία»

Χθες, Κυριακή, το πρωί, η Λάιζα Νάντι, είχε εκφράσει την «ανησυχία» της σχετικά με συντακτικές αποφάσεις του BBC που «δεν ανταποκρίνονται πάντα στις υψηλότερες προδιαγραφές».

«Δεν πρόκειται μόνο για την εκπομπή Panorama, αν και είναι εξαιρετικά σοβαρό, αλλά και για μια σειρά πολύ σοβαρών κατηγοριών, η σοβαρότερη από της οποίες είναι ότι υφίσταται συστημική μεροληψία στον τρόπο με τον οποίο δύσκολα θέματα αντιμετωπίζονται από το BBC», είχε δηλώσει στο BBC News.

Το BBC είχε επικριθεί στις 17 Οκτωβρίου από την Ofcom, τη ρυθμιστική αρχή των μέσων ενημέρωσης, ότι «παραβίασε τους κανόνες που διέπουν τις μεταδόσεις» αναφορικά με ένα ρεπορτάζ στη Γάζα, στο οποίο ο κύριος αφηγητής, ένα παιδί, ήταν ο γιος υψηλόβαθμου αξιωματούχου του ισλαμιστικού παλαιστινιακού κινήματος Χαμάς.

Η Ofcom είχε κρίνει πως το γεγονός ότι δεν είχε διευκρινισθεί η συγγένεια αυτή «αποτέλεσε πηγή ουσιαστικής παραπλάνησης».

Το περασμένο καλοκαίρι το BBC είχε δεχθεί κατηγορίες μετά την απ' ευθείας αναμετάδοση μιας συναυλίας στο φεστιβάλ του Γκλάστονμπερι του ντουέτου ράπερ Μπομπ Βάιλαν, ένα από τα μέλη του οποίου είχε φωνάξει «Θάνατος, θάνατος στις IDF!», τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις. Ο δημόσιος όμιλος είχε στη συνέχεια εκφράσει τη λύπη του επειδή δεν διέκοψε τη μετάδοση.

ατάκια αγοράζονται για να βασανιστούν και να εκτελεστούν σε βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, όπως αποκάλυψε έρευνα του BBC.

Σύμφωνα με την έρευνα, υπάρχει διεθνές δίκτυο που κοινοποιεί διαδικτυακά βίντεο με βασανισμούς γατών.

Το δίκτυο αυτό απαριθμεί χιλιάδες μέλη, τα οποία δημοσιεύουν, μοιράζονται και πωλούν εικόνες και βίντεο με γάτες που κακοποιούνται και θανατώνονται. 

Βρετανοί χρήστες, μάλιστα, έχουν προτείνει να υιοθετούνται γατάκια από την RSPCA (Εταιρεία για την Πρόληψη της Κακοποίησης των Ζώων) με σκοπό να ακρωτηριαστούν.

Περιστατικό στη Βρετανία 

Το συγκεκριμένο δίκτυο ήρθε στην επιφάνεια μετά από την ομολογία δύο εφήβων, ότι βασάνισα και θανάτωσαν δύο γατάκια σε πάρκο του βορειοδυτικού Λονδίνου τον περασμένο Μάιο. Οι δύο νεαροί ένα κορίτσι 16 ετών και ένα αγόρι 17 ετών αναμένεται να μάθουν τη Δευτέρα τις ποινές που θα τους επιβληθούν..

Σε όλον τον κόσμο πλέον ομάδες βασανισμού

Η αστυνομία ερευνά πιθανές συνδέσεις του περιστατικού με ένα ευρύτερο δίκτυο βασανιστών γατών. Σύμφωνα με τα ευρήματα του BBC το συγκεκριμένο δίκτυο ξεκίνησε στην Κίνα, ενώ, πλέον, υπάρχουν ομάδες σε όλο τον κόσμο.

Για το μέγεθος του δικτύου έχει κάνει σχετική αναφορά και η ομάδα ακτιβιστών για τα δικαιώματα των ζώων Feline Guardians, η οποία ανέφερε ότι, μεταξύ Μαΐου 2023 και Μαΐου 2024, καταγραφόταν ανάρτηση με βασανισμό ή θανάτωση γάτας κάθε 14 ώρες κατά μέσο όρο.

Κατέγραψαν 24 ενεργές ομάδες μόνο για το τρέχον έτος, με τη μεγαλύτερη να ξεπερνά τα 1.000 μέλη. Ο πιο ενεργός δράστης φέρεται να έχει κινηματογραφήσει τον βασανισμό και τη θανάτωση πάνω από 200 γατιών.

Σε συνομιλίες μιας από τις ομάδες εμφανίζονται λογαριασμοί με βρετανικές IP να συζητούν τρόπους για να αποκτήσουν γάτες με σκοπό την κακοποίηση.

Ένα μέλος ανέβασε αιτήσεις υιοθεσίας από την RSPCA. Ένα άλλο ανάρτησε αγγελία με γατάκια προς πώληση στο Ηνωμένο Βασίλειο, γράφοντας: «θέλω να τα βασανίσω τόσο πολύ».

Ενθαρρύνονται να ανεβάζουν περισσότερα βίντεο για να εισχωρήσουν «πιο βαθιά» 

Τα βίντεο είναι εξαιρετικά βίαια. Σε κάποια από αυτά, γάτες πνίγονται ή υφίστανται ηλεκτροπληξία, με έναν βασανιστή να προσπαθεί να υπολογίσει πόσο καιρό μπορεί να επιβιώσει ένα γατάκι σε κλουβί χωρίς τροφή. Άλλο βίντεο δείχνει βασανιστές να ανασταίνουν ένα γατάκι με ηλεκτροπληξία μόνο και μόνο για να παρατείνουν τον πόνο του. Τα νέα μέλη ενθαρρύνονται να βασανίσουν και να ανεβάσουν τα δικά τους βίντεο για να αποκτήσουν πρόσβαση σε πιο «βαθιά» δίκτυα.

«Είμαι 10 χρονών και μου αρέσει να βασανίζω γάτες»

Υπάρχουν και στοιχεία για παιδιά που συμμετέχουν. Ένα μέλος έγραψε «Είμαι 10 χρονών και μου αρέσει να βασανίζω γάτες».

Τον Σεπτέμβριο του 2023, το δίκτυο οργάνωσε ακόμη και έναν διαγωνισμό «100 γατοκτονιών», με μέλη να συναγωνίζονται για το ποιος θα σκοτώσει 100 γάτες πιο γρήγορα.

Τα πρώτα τέτοια βίντεο έγιναν viral στην Κίνα το 2023. Ο άνθρωπος που ευθύνεται για δύο αιματηρά βίντεο, ο Γουάνγκ Τσάουι, κρατήθηκε για 15 ημέρες από τις κινεζικές αρχές και αναγκάστηκε να γράψει «επιστολή μεταμέλειας».

Ωστόσο, το υλικό του απέκτησε cult κοινό, και σύντομα άλλοι άρχισαν να δημιουργούν παρόμοιο περιεχόμενο για κινεζικά και δυτικά social media. Αργότερα, τα δίκτυα μετακινήθηκαν σε κρυπτογραφημένες εφαρμογές.

Μία ιστοσελίδα αυτοχαρακτηρίζεται ως «κοινότητα για λάτρεις των γατών» και καλεί χρήστες να «υποβάλουν τη δουλειά τους» - δηλαδή τα βίντεο κακοποίησης.

Η πρόσβαση επιτρέπεται μόνο σε όσους αποδείξουν ότι έχουν βασανίσει γάτα.

Ποιος είναι ο «Little Winnie»

Το όνομα Little Winnie χρησιμοποιείται από διαχειριστές αυτών των ομάδων και συνοδεύεται από εικόνα προφίλ που σατιρίζει τον ηγέτη της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, ως Γουίνι το Αρκουδάκι.

To trend με τον ηγέτη: 

Η επιχείρηση ταυτοποίησης των δραστών

Μια ακτιβίστρια από τους Feline Guardians κατάφερε να έρθει σε επαφή με έναν από τους διαχειριστές με το ψευδώνυμο αυτό, προσποιούμενη φιλική επαφή. «Ένιωσα αηδία που έπρεπε να φερθώ φιλικά και να "χτίσω" αυτή τη σχέση», είπε.

Επικοινωνούσε επί εβδομάδες και τελικά τον έπεισε να κάνουν βιντεοκλήση. Από αυτήν, ταυτοποίησαν έναν άντρα 27 ετών που ζει στο Τόκιο της Ιαπωνίας.

Όταν το BBC επικοινώνησε μαζί του, αρνήθηκε κατηγορηματικά κάθε εμπλοκή.

Οι δηλώσεις των ειδημόνων 

Η Λάρα, εθελόντρια στους Feline Guardians (δεν χρησιμοποιείται το επώνυμό της για λόγους ασφαλείας), είπε:

«Κάθε μέρα νιώθω ραγισμένη. Δεν υπάρχει μέρα που να μη σπάει η καρδιά μου».

Έχοντας διεισδύσει στις ομάδες, λέει πως δεν υπάρχει όριο στον πόνο που είναι πρόθυμοι να προκαλέσουν οι βασανιστές.

Τονίζει ότι πρόκειται για τις «πιο σκοτεινές πλευρές του κακού». Η Λάρα αναφέρει ότι το περιεχόμενο είναι «σοκαριστικό».

Η Λάρα από τους Feline Guardians ζητά την παρέμβαση αρχών και κυβερνήσεων. «Αν δεν αντιμετωπιστεί, αυτό θα συνεχίσει να επεκτείνεται και να χειροτερεύει».

Η οργάνωση έχει πραγματοποιήσει διαδηλώσεις έξω από την πρεσβεία της Κίνας στο Λονδίνο.

«Στην ηπειρωτική Κίνα δεν υπάρχουν νόμοι που να το εμποδίζουν. Έτσι οι βασανιστές μπορούν να ζήσουν τις σαδιστικές τους φαντασιώσεις χωρίς συνέπειες. Και τα βίντεο κυκλοφορούν παντού. Ακόμα και παιδιά τα βλέπουν», λέει η Λάρα.

Ο Ian Briggs, επικεφαλής των ειδικών επιχειρήσεων της RSPCA, δήλωσε:

«Η κακοποίηση ζώων δεν έχει καμία θέση σε μια σύγχρονη κοινωνία με ευγενικούς και συμπονετικούς ανθρώπους».

Η βουλευτής Johanna Baxter, πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής για τις Γάτες, είπε:

«Αυτές οι ομάδες είναι μια ιδιαίτερα ανησυχητική τάση, ειδικά μεταξύ νεαρών ανδρών. Η κακοποίηση ζώων συχνά λειτουργεί ως προπομπός και διευκολυντικό στοιχείο για μελλοντικές βίαιες πράξεις».

Ένα ντοκιμαντέρ του BBC για τα παιδιά στη Γάζα παραβίασε τις συντακτικές οδηγίες της βρετανικής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης για την ακρίβεια της πληροφορίας, καθώς δεν αποκάλυψε ότι το παιδί-αφηγητής ήταν γιος αξιωματούχου της Χαμάς, όπως διαπιστώθηκε από εσωτερική έρευνα, μεταδίδει ο Guardian. 

Ωστόσο, η εσωτερική έρευνα για τη δημιουργία του ντοκιμαντέρ «Gaza: How to Survive a Warzone» δεν διαπίστωσε άλλες παραβιάσεις των κατευθυντήριων γραμμών κατά την παραγωγή του, συμπεριλαμβανομένης της αμεροληψίας. Διαπίστωσε ότι κανένα εξωτερικό συμφέρον δεν «επηρέασε με ακατάλληλο τρόπο το πρόγραμμα».

«Σε αυτό το πρόγραμμα εξετάστηκαν προσεκτικά οι απαιτήσεις της δέουσας αμεροληψίας, δεδομένης της εξαιρετικά αμφισβητούμενης φύσης του θέματος», διαπιστώθηκε στην εσωτερική έκθεση.

Ο Πίτερ Τζόνστον, διευθυντής καταγγελιών και αναθεωρήσεων σύνταξης του BBC, ανέλαβε την επανεξέταση, αφού το ντοκιμαντέρ αποσύρθηκε από την ψηφιακή πλατφόρμα της εταιρείας, iPlayer μετά τις καταγγελίες εναντίον του.

Το ντοκιμαντέρ είχε γυριστεί για το BBC από την ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής Hoyo Films.

Ο Τζόνστον διαπίστωσε ότι η ιδιότητα του πατέρα ήταν «κρίσιμη πληροφορία», η οποία δεν είχε κοινοποιηθεί στο BBC πριν μεταδοθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Ανεξάρτητα από το πώς κρίθηκε η σημασία ή όχι της θέσης του πατέρα του αφηγητή, το κοινό θα έπρεπε να είχε ενημερωθεί σχετικά», είπε.

Η επανεξέταση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Hoyo Films δεν είχε παραπλανήσει σκόπιμα το BBC, αλλά δήλωσε ότι φέρει τη μεγαλύτερη ευθύνη για την αποτυχία. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το BBC φέρει επίσης ευθύνη.

Επίσης, δεν βρήκε καμία «εύλογη βάση» για να συμπεράνει ότι οποιοσδήποτε είχε προσληφθεί ή πληρωθεί σε σχέση με το πρόγραμμα υπόκειτο σε οικονομικές κυρώσεις, όπως η Χαμάς. Ωστόσο, για τον αφηγητή καταβλήθηκε αμοιβή ύψους 795 λιρών.

Ο γενικός διευθυντής, Tim Davie, αντιμετωπίζει την πιο δύσκολη εβδομάδα της πενταετούς ηγεσίας του στο BBC. Βρίσκεται υπό σοβαρή πολιτική πίεση από την Lisa Nandy, την (Εργατική) υπουργό Πολιτισμού, η οποία πρόσφατα διερωτήθηκε γιατί κανείς δεν έχασε τη δουλειά του εξαιτίας του ντοκιμαντέρ.

Ο Davie δήλωσε: «Η έκθεση του Πίτερ Τζόνστον εντοπίζει μια σημαντική αποτυχία σε σχέση με την ακρίβεια σε αυτό το ντοκιμαντέρ. Τον ευχαριστώ για την εμπεριστατωμένη εργασία του και λυπάμαι για την αποτυχία αυτή. Θα αναλάβουμε τώρα δράση σε δύο μέτωπα - δίκαιες, σαφείς και κατάλληλες ενέργειες για να διασφαλίσουμε τη δέουσα λογοδοσία και την άμεση εφαρμογή μέτρων για την αποτροπή επανάληψης τέτοιων λαθών».

Το BBC δεν έχει ακόμη σχολιάσει στα μέσα ενημέρωσης αν θα απολυθεί κάποιος εξαιτίας των ευρημάτων.

Η έκθεση διαπίστωσε ότι τρία μέλη της ανεξάρτητης εταιρείας παραγωγής γνώριζαν για τη θέση του πατέρα, αλλά κανείς στο BBC δεν το γνώριζε εκείνη τη στιγμή, ενώ από την επανεξέταση διαπιστώθηκε ότι αυτή η παράλειψη να γνωστοποιηθεί η πληροφορία στο BBC ήταν μια «σημαντική παράλειψη της εταιρείας παραγωγής».

Επέκρινε επίσης την ομάδα του BBC για το γεγονός ότι δεν ήταν «επαρκώς προληπτική» με τους αρχικούς συντακτικούς ελέγχους και για την «έλλειψη κριτικής εποπτείας των αναπάντητων ή μερικώς απαντημένων ερωτήσεων».

Η Hoyo Films ανέφερε σχετικά με το επίμαχο ντοκιμαντέρ σε ανακοίνωσή της: «Λαμβάνουμε εξαιρετικά σοβαρά υπόψη τα ευρήματα της έκθεσης του Peter Johnston για το Gaza: How to Survive a Warzone και ζητάμε συγγνώμη για το λάθος που οδήγησε σε παραβίαση των συντακτικών οδηγιών».

 

Ο ανταποκριτής του BBC βρισκόταν στην Τουρκία για αρκετές ημέρες, προκειμένου να καλύψει τις διαμαρτυρίες που ξέσπασαν μετά τη σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου.

 

Ο ανταποκριτής του BBC, Mark Lowen, απελάθηκε από την Τουρκία μετά τη σύλληψή του στην Κωνσταντινούπολη την Τετάρτη, σύμφωνα με ανακοίνωση του βρετανικού καναλιού.

Ο Lowen βρισκόταν στην Τουρκία για αρκετές ημέρες, προκειμένου να καλύψει τις διαρκείς διαδηλώσεις που ξέσπασαν μετά τη σύλληψη του —πρώην πλέον δημάρχου Κωνσταντινούπολης—, Εκρέμ Ιμάμογλου, την περασμένη εβδομάδα.

Ο Ιμάμογλου —ο οποίος βρίσκεται στη φυλακή με κατηγορίες για διαφθορά, τις οποίες αρνείται— θεωρείται ο κύριος πολιτικός αντίπαλος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Ιμάμογλου έχει επιλεγεί από το κόμμα του ως υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές του 2028 στην Τουρκία.

«Τον κράτησαν για 17 ώρες»

Σε δήλωσή του την Πέμπτη, το BBC ανέφερε: «Το πρωί της 27ης Μαρτίου, οι τουρκικές αρχές απέλασαν τον ανταποκριτή του BBC, Mark Lowen, από την Κωνσταντινούπολη, αφού τον πήραν από το ξενοδοχείο του την προηγούμενη ημέρα και τον κράτησαν για 17 ώρες».

Το πρωί της Πέμπτης, ο ανταποκριτής του BBC ενημερώθηκε μέσω εγγράφου ότι απελάθηκε για «λόγους δημόσιας τάξης», σύμφωνα με τη δήλωση.

Ο ανταποκριτής του BBC, Mark Lowen στην Κωνσταντινούπολη

«Ένα εξαιρετικά ανησυχητικό περιστατικό»

«Η σύλληψη και η απέλαση από τη χώρα στην οποία ζούσα για πέντε χρόνια και για την οποία νιώθω τόση εκτίμηση, ήταν εξαιρετικά αγχωτική. Η ελευθερία του Τύπου και η αμερόληπτη δημοσιογραφία είναι θεμελιώδη στοιχεία κάθε δημοκρατίας», δήλωσε ο Mark Lowen.

Η Διευθύντρια Ειδήσεων του BBC, Deborah Turness, πρόσθεσε: «Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ανησυχητικό περιστατικό και θα προβούμε σε διαμαρτυρίες προς τις τουρκικές αρχές.

»Ο Mark είναι ένας πολύ έμπειρος ανταποκριτής με βαθιά γνώση της Τουρκίας και κανένας δημοσιογράφος δεν θα πρέπει να δέχεται τέτοιου είδους μεταχείριση απλώς επειδή κάνει τη δουλειά του. Θα συνεχίσουμε να καλύπτουμε τα γεγονότα στην Τουρκία με αμεροληψία και δικαιοσύνη».

 

BBC’s Mark Lowen deported from Turkey after covering protests https://t.co/Qek7GmEIGf

— BBC News (World) (@BBCWorld) March 27, 2025

 

Χιλιάδες άνθρωποι σε όλη την Τουρκία συμμετέχουν σε διαμαρτυρίες, οι οποίες μέχρι στιγμής έχουν οδηγήσει στη σύλληψη περισσότερων από 1.400 ατόμων.

A sixth straight night of protests in Turkey against the jailing of @ekrem_imamoglu is, for now, passing off peacefully. President Erdogan has denounced them as “evil” and “street terrorists”. This is becoming a fight for democracy in one of the world’s most important countries pic.twitter.com/WbOh6djgBu

— Mark Lowen (@marklowen) March 24, 2025

 

Οι διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι η σύλληψη του Ιμάμογλου έχει πολιτικά κίνητρα, ενώ το υπουργείο Δικαιοσύνης επιμένει στην ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος.

Οι ηχητικές οδηγίες που διέρρευσαν από Έλληνες συντονιστές διάσωσης έθεσαν υπό αμφισβήτηση την επίσημη εκδοχή της Ελλάδας για τα γεγονότα που συνέβησαν λίγες ώρες πριν από τη βύθιση ενός σκάφους μεταναστών με 650 επιβαίνοντες στην Πύλο, αναφέρει σε άρθρο του το BBC:

Το Adriana βυθίστηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 14ης Ιουνίου 2023 σε διεθνή ύδατα – αλλά εντός της ζώνης διάσωσης της Ελλάδας – αφού είχε φύγει από τη Λιβύη ημέρες νωρίτερα.

Οι επιζώντες δήλωσαν αργότερα στο BBC ότι οι λιμενικοί είχαν προκαλέσει την ανατροπή του υπερπλήρους αλιευτικού τους σκάφους σε μια αποτυχημένη προσπάθεια ρυμούλκησης και στη συνέχεια ανάγκασαν τους μάρτυρες να σιωπήσουν.

Η ελληνική ακτοφυλακή αρνήθηκε τους ισχυρισμούς αυτούς και υποστηρίζει ότι δεν προσπάθησε να διασώσει τους επιβαίνοντες επειδή δεν κινδύνευαν και δήλωσε ότι θέλησαν οικειοθελώς να φτάσουν στην Ιταλία και όχι στην Ελλάδα.

Διαβάστε επίσης: Ναυάγιο Πύλος: Έναν χρόνο μετά «ακόμη δεν υπάρχει δικαιοσύνη» – «Βέλη» HRW και Διεθνούς Αμνηστίας

Όμως σε ένα τηλεφώνημα που προέκυψε τώρα, ένας ανώνυμος άνδρας που μιλάει μέσα από ένα ελληνικό κέντρο συντονισμού διάσωσης ακούγεται να δίνει εντολή στον καπετάνιο του πλοίου των μεταναστών να πει σε ένα πλοίο που πλησίαζε ότι οι επιβαίνοντες δεν θέλουν να φτάσουν στην Ελλάδα.

Η ακτοφυλακή δεν έχει σχολιάσει το ηχητικό, αλλά δήλωσε ότι έχει παραδώσει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία στο Ναυτοδικείο που ερευνά την καταστροφή.

Πείτε τους: Δεν θέλουμε να πάμε στην Ελλάδα»

Το ναυάγιο ήταν μία από τις χειρότερες καταστροφές που έχουν συμβεί στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Εκτιμάται ότι το σκάφος μετέφερε έως και 750 μετανάστες όταν ξεκίνησε από το λιμάνι του Τομπρούκ στη Λιβύη σχεδόν μια εβδομάδα νωρίτερα.

Ογδόντα δύο πτώματα ανασύρθηκαν, αλλά τα Ηνωμένα Έθνη πιστεύουν ότι επιπλέον 500 άνθρωποι – συμπεριλαμβανομένων 100 γυναικών και παιδιών που βρίσκονταν στο αμπάρι του σκάφους – μπορεί να έχουν πεθάνει.

Οι ηχογραφήσεις που περιήλθαν στην κατοχή του ελληνικού ιστότοπου News247.gr αποκαλύπτουν τηλεφωνικές κλήσεις στις οποίες συμμετείχε το Κοινό Κέντρο Συντονισμού Διάσωσης (ΚΣΔΔ) στο λιμάνι του Πειραιά.

Στην πρώτη κλήση, στις 18:50 ώρα Ελλάδας στις 13 Ιουνίου, ακούγεται ένας αξιωματικός να εξηγεί στον άνδρα που οδηγεί τη βάρκα των μεταναστών ότι ένα μεγάλο κόκκινο σκάφος θα πλησιάσει σύντομα για να δώσει προμήθειες και ότι θα πρέπει να εξηγήσει ότι οι μετανάστες δεν θέλουν να φτάσουν στην Ελλάδα.

Αξιωματικός 1:

• Το σκάφος κινείται προς το μέρος σας προκειμένου να σας δώσει καύσιμα, νερό και τρόφιμα. Και σε μία ώρα θα σας στείλουμε ένα δεύτερο σκάφος, εντάξει;
• Πείτε στον καπετάνιο του μεγάλου κόκκινου πλοίου «Δεν θέλουμε να πάμε στην Ελλάδα, ΟΚ;».

Οι απαντήσεις του άνδρα, του καπετάνιου του πλοίου των μεταναστών δεν ακούγονται.

Σε μια δεύτερη κλήση, 90 λεπτά αργότερα, στις 22:10, ένας φαινομενικά διαφορετικός αξιωματικός από το ίδιο κέντρο συντονισμού, μιλάει στον καπετάνιο του Lucky Sailor (το «μεγάλο κόκκινο πλοίο»).

Αξιωματικός 2: Εντάξει, καπετάνιε, συγγνώμη πριν δεν σας άκουγα. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι μου λέγατε. Μου είπατε ότι τους δώσατε φαγητό, νερό και σας είπαν ότι δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα και θέλουν να πάνε στην Ιταλία, δεν θέλουν τίποτα άλλο;

Καπετάνιος του Lucky Sailor: Ναι, γιατί τους ρώτησα με μεγάφωνο «Ελλάδα ή Ιταλία;» και όλοι εκεί ούρλιαζαν Italia.

Αξιωματικός 2: Ααα, εντάξει, εντάξει, όλοι φωνάζουν ότι δεν θέλουν την Ελλάδα και θέλουν την Ιταλία;

Καπετάνιος του Lucky Sailor: Ναι, ναι, ναι.

Αξιωματικός 2: Εντάξει.

Καπετάνιος του Lucky Sailor Ναύτης: Όλοι είναι στριμωγμένοι, συνωστισμένοι, πολύ συνωστισμός, γεμάτο το κατάστρωμα.

Αξιωματικός 2: Εντάξει, καπετάνιε. Λοιπόν, τελειώσατε με τις προμήθειες;

Καπετάνιος του Lucky Sailor: Μάλιστα, κύριε, ναι.

Αξιωματικός 2: Καπετάνιε, αυτό θέλω, θέλω αυτό για να το γράψετε στο ημερολόγιό σας. Στο ημερολόγιο της γέφυρας.

Καπετάνιος του Lucky Sailor: Ναι, εντάξει, θα το γράψουμε.

Αξιωματικός 2: Εντάξει;

Lucky Sailor καπετάνιος: Ναι.

Αξιωματικός 2: Θέλω να το γράψετε ότι δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα και θέλουν να πάνε στην Ιταλία. Δεν θέλουν τίποτα από την Ελλάδα και θέλουν να πάνε στην Ιταλία.

Καπετάνιος του Lucky Sailor: Ναι, ναι, ναι.

Ένα άλλο σκάφος, το Faithful Warrior, έδωσε επίσης κάποιες προμήθειες στο σκάφος των μεταναστών, αλλά δεν έχουν προκύψει περαιτέρω συνομιλίες μεταξύ του καπετάνιου του και των ελληνικών αρχών.

Η ελληνική ακτοφυλακή δεν σχολίασε το περιεχόμενο των συνομιλιών, αλλά δήλωσε στο BBC ότι υπέβαλε «όλο το υλικό που είχε στην κατοχή της, συμπεριλαμβανομένων των ηχογραφήσεων και των ημερολογίων των γεγονότων» στην Εισαγγελία του Ναυτοδικείου, η οποία διεξάγει έρευνα.

Είπε ότι έχει διασώσει περισσότερους από 250 χιλιάδες μετανάστες που κινδύνευαν στη θάλασσα την τελευταία δεκαετία και έχει συλλάβει περισσότερους από χίλιους διακινητές και ότι το ανθρωπιστικό της έργο έχει αναγνωριστεί διεθνώς.

Ισχυρισμοί για συγκάλυψη της ελληνικής ακτοφυλακής

Η έρευνά μας από το BBC τις αμέσως επόμενες ημέρες μετά το ναυάγιο αμφισβήτησε την εξήγηση των ελληνικών αρχών για την καταστροφή.

Η ανάλυση της κίνησης άλλων πλοίων στην περιοχή υποδεικνύει ότι το υπερπλήρες σκάφος δεν κινούνταν για τουλάχιστον επτά ώρες πριν ανατραπεί.

Η ακτοφυλακή επέμενε πάντα ότι κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών το σκάφος είχε πορεία προς την Ιταλία και δεν χρειαζόταν διάσωση.

Πέρυσι, ελληνικό δικαστήριο απέρριψε τις κατηγορίες εναντίον εννέα Αιγυπτίων που κατηγορούνταν ότι προκάλεσαν το ναυάγιο.

Οι δικαστές στη νότια λιμενική πόλη της Καλαμάτας έκριναν ότι δεν είχαν δικαιοδοσία να εκδικάσουν την υπόθεση, με το σκεπτικό ότι το σκάφος βυθίστηκε σε διεθνή ύδατα.

Το κατηγορητήριο είχε δείξει ότι οι κατηγορούμενοι διώκονταν με στοιχεία που είχαν ήδη διαψευστεί από τουλάχιστον έξι επιζώντες, οι οποίοι δήλωσαν στο BBC ότι η ακτοφυλακή προκάλεσε την ανατροπή του σκάφους τους και στη συνέχεια τους πίεσε να ενοχοποιήσουν τους Αιγύπτιους.

Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Δημήτρης Χούλης, ο οποίος εκπροσώπησε ορισμένους από τους κατηγορούμενους Αιγύπτιους, δήλωσε ότι δεν εκπλήσσεται από τα όσα καταγράφουν αυτές οι καταγραφές.

«Γνωρίζουμε για την τακτική της ακτοφυλακής είτε να απωθεί είτε να μην διασώζει ανθρώπους».

Υποστήριξε ότι υπήρξε «προσπάθεια συγκάλυψης από την πρώτη μέρα».

«Είπαν [οι ελληνικές αρχές] την ιστορία «δεν ήθελαν να διασωθούν» και έτσι προσέβαλαν τη μνήμη τόσων νεκρών ανθρώπων», δήλωσε στο BBC.

Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων της Διεθνούς Αμνηστίας και του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έχουν δηλώσει ότι έχουν σοβαρές επιφυλάξεις σχετικά με την ακεραιότητα της ελληνικής έρευνας και έχουν ζητήσει τη διεξαγωγή διεθνούς έρευνας.

Ο Έλληνας Συνήγορος του Πολίτη -μια ανεξάρτητη αρχή απομακρυσμένη από την κυβέρνηση- έχει εξετάσει τους ισχυρισμούς.

Η καταστροφή εξετάζεται επίσης από το Ελληνικό Ναυτοδικείο.

Πηγή: BBC

Εφιαλτικά στοιχεία για τη δράση των ελληνικών Αρχών έρχονται ξανά στο φως, αυτή τη φορά από μεγάλη δημοσιογραφική έρευνα του BBC, η οποία θα παρουσιαστεί και σε σχετικό ντοκιμαντέρ με τον τίτλο “Dead Calm: Killing in the Med?” ( Νεκρική σιγή: Δολοφονίες στη Μεσόγειο; ).

Οι ελληνικές αρχές, κυρίως το λιμενικό, φέρονται να έχουν προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων στη Μεσόγειο, με τον αριθμό των νεκρών για την τριετία 2020-2023 να εκτιμάται στους 43. 

Τι BBC επισημαίνει ότι παρά τις δυσκολίες να επιβεβαιωθούν τέτοια περιστατικά η δημοσιογραφική έρευνα μπόρεσε να αναλύσει τουλάχιστον 15 περιστατικά και να επιβεβαιώσει τις καταγγελίες μιλώντας και με αυτόπτες μάρτυρες.

Σε πέντε από αυτά πρόσφυγες καταγγέλλουν ότι οι ελληνικές αρχές τους πέταξαν απευθείας στη θάλασσα. Στις τέσσερις από αυτές τις περιπτώσεις εξήγησαν πως έφτασαν σε ελληνικά νησιά και στη συνέχεια τους κυνήγησαν. 

Σε αρκετά περιστατικά οι πρόσφυγες και μετανάστες καταγγέλλουν ότι τους έβαλαν σε φουσκωτές βάρκες για να τους επαναπροωθήσουν. Οι βάρκες αυτές είτε δεν είχαν μηχανές και ξεφούσκωσαν μέσα στη θάλασσα είτε φαίνονταν να έχουν τρυπηθεί. 

Μια από τις πιο ανατριχιαστικές περιγραφές έρχεται από έναν άνδρα με καταγωγή από το Καμερούν, ο οποίος αναφέρει ότι οι ελληνικές αρχές τον κυνήγησαν αφότου βρέθηκε στη Σάμο τον Σεπτέμβρη του 2021. «Μόλις είχαμε φτάσει και η αστυνομία ήρθε από πίσω. Υπήρχαν δύο αστυνομικοί ντυμένοι στα μαύρα και άλλοι τρεις με πολιτικά.

Φορούσαν μάσκες και μπορούσαμε να δούμε μόνο τα μάτια τους. Άρχισα με τον άλλον (ήταν τρία άτομα), τον πέταξαν στη θάλασσα. Ένας άλλος μου είπε “σώσε με, δεν θέλω να πεθάνω” και τελικά μόνο το χέρι του είχε απομείνει έξω από το νερό, ενώ σιγά σιγά τον είδα να χάνεται».

Ο μάρτυρας αναφέρει στο BBC ότι οι απαγωγείς του τον έδειραν άσχημα και στη συνέχεια τον πέταξαν μέσα στο νερό χωρίς σωσίβιο. Μπόρεσε να κολυμπήσει μέχρι την ακτή, όμως τα πτώματα των άλλων δύο εντοπίστηκαν από την τουρκική ακτοφυλακή. 

Ένας άλλος άνδρας δηλώνει στο βρετανικό δίκτυο ότι τον Μάρτιο του 2021 τον έπιασε ο ελληνικός στρατός όταν έφτασε στη Χίο και τον παρέδωσε στο λιμενικό.

«Με πέταξαν με δεμένα τα χείρα μέσα στη θάλασσα, ήθελαν να πεθάνω» καταγγέλλει και προσθέτει ότι κατάφερε να επιβιώσει επιπλέοντας ανάποδα προτού ένα από τα χέρια του απελευθερωθεί από τα δεσμά. Η θάλασσα, όμως, ήταν φουσκωμένη και τρεις από την ομάδα του πέθαναν. 

Το BBC  έθεσε τα ευρήματα του ρεπορτάζ προς το ελληνικό λιμενικό το οποίο διέψευσε όλες τις καταγγελίες για παράνομες δραστηριότητες. Παράλληλα, απάντησε ότι τα στελέχη του «εργάζονται συνεχώς με επαγγελματισμό, μεγάλο αίσθημα ευθύνης και σεβασμού για την ανθρώπινη ζωή και τα βασικά δικαιώματα» για να προσθέσει ότι είναι «σε πλήρη συμμόρφωση με τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας».

Ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ του BBC  για  την υπόθεση των υποκλοπών είναι αναρτημένο  στο BBC Sounds. Με τον τίτλο “Reporting Greece”  ο Νίκος Παπανικολάου αναφέρεται στα βήματα που ακολούθησε η ελληνική κυβέρνηση επιχειρώντας να συγκαλύψει το σκάνδαλο κάνοντας ειδική αναφορά στην σχέση ΕΥΠ και Predator μεταδίδοντας παράλληλα και  δηλώσεις του Γρηγόρη Δημητριάδη, πρώημν στενού συνεργάτη του Μεγάρου Μαξίμου

Πηγή: typologies.gr